Kaz Schonebeek 19 januari 2023, 08:00

Onze poep en plas blijken prima meststoffen

Groenten kweken met mest afkomstig van mensenpoep en mensenplas. Het klinkt misschien onsmakelijk, maar dat is het volgens een team van Zwitserse en Duitse onderzoekers niet. Het gebruik van menselijke uitwerpselen in de landbouw kan zelfs een bijdrage leveren aan het sluiten van de nutriëntenkringloop.

Adobe Stock 28665022 Worden onze plas en poep straks gebruikt om voedsel op te telen? | Credits: Adobe Stock

Op een veldje in de buurt van Berlijn hebben wetenschappers wittekool gekweekt. Maar in plaats van gangbare organische meststoffen te gebruiken, is een keur aan menselijke meststoffen de grond ingeploegd. Onderzocht is wat verschillende meststoffen uit plas, poep of een combinatie daarvan doen met de opbrengst van het land.

De resultaten zijn bemoedigend. Mest gemaakt uit plas bleek ongeveer evenveel wittekool op te leveren als vinasse, een biologische meststof die van suikerbiet wordt gemaakt. Mest van poep scoorde iets slechter, maar bleek de bodem te verrijken met koolstof. Daarom brouwden de wetenschappers een combinatie tussen poep- en plasmest. Die leverde weliswaar een 5 tot 10 procent lagere opbrengst op dan vinesse, maar liet wel een gezondere bodem achter. De onderzoekers zien daarom een rol weggelegd voor menselijke uitwerpselen in ons landbouwsysteem.

Sluiten van de kringloop

Uitwerpselen verdwijnen via het toilet in het riool. Aan het uiteinde van de rioolbuis wordt daar al het één en ander gedaan om reststoffen terug te winnen. Het opwekken van biogas is in veel rioolwaterzuiveringsinstallaties de praktijk. En het Amsterdamse Waternet recyclet fosfaat uit riooslib voor het bemesten van planten – maar allerlei andere nutriënten gaan nu nog verloren. De mensenmest uit het onderzoek was daarentegen rijk aan fosfaat, stikstof en kalium: de drie belangrijkste voedingsstoffen voor planten.

Het onderzoek kan zo bijdragen aan het sluiten van de nutriëntenkringloop – het behouden van voedingsstoffen in het voedselsysteem. Dat is geen overbodige luxe. Fosfaat wordt in mijnen gewonnen en dreigt op te raken. En de productie van stikstof is een zeer energie-intensieve en emissie-uitstotende bezigheid. Geschat wordt dat de productie van stikstof voor de landbouw goed is voor 2 procent van de wereldwijde CO2-uitstoot.

De mensenmest bleek naast rijk te zijn aan nutriënten, juist arm te zijn aan gifstoffen. Dit is niet onbelangrijk, aangezien medicijnresten in poep en plas milieuschade veroorzaken. Ook troffen de onderzoekers geen bacteriën of parasieten aan die gezondheidsschade opleveren. De aanwezigheid van die organismen is de reden waarom het geen goed idee is om je behoefte in de tuin te doen bij wijze van bemesten.

Meer poep en plas:

Groenteverwerker HAK stapt over op biologisch

Biologische bieten vanaf dit najaar in het schap De eerste biologische groenten zijn de rode bieten. Die worden dit najaar geoogst en verschijnen dan in de schappen. In de daaropvolgende jaren volgt de rest van de geconserveerde groenten in een stap-voor-stap programma. Op deze manier moeten de producten van HAK binnen 5 jaar biologisch zijn. “Duurzaamheid zou de standaard moeten zijn” Timo Hoogeboom, CEO van HAK, vindt dat we moeten afrekenen met het exclusieve imago van biologisch. “Dit vereist een disruptieve aanpak. Daar waar mogelijk moeten we consumenten alleen biologische producten aanbieden. Want duurzaamheid zou eigenlijk geen keuze moeten zijn, maar de standaard. Dat is ook de reden dat wij voor de groenten en peulvruchten die wij in Nederland telen, zo snel mogelijk overstappen op biologisch. Op die manier hoeft de consument die afweging niet meer te maken. Wij gaan bij HAK die sprong wagen. En we roepen telers, andere voedselproducenten, supermarkten en de overheid nadrukkelijk op om mee te doen.” De overheid streeft ernaar dat 15 procent van de landbouwgrond in 2030 wordt gebruikt voor het verbouwen van biologische producten. Het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) onthulde hiervoor onlangs al het Nederlandse Actieplan voor Groei. Dit moet resulteren in meer animo voor het maken van biologische producten. Meer over biologische producten: Biologisch eten is duur. Is het ook duurzaam?Biologische boer verdient meer dan traditionele collega"De stikstofplannen van het kabinet raken ook de biologische landbouw"