Dat schrijft Good Food Institute in zijn State of the Industry Reports over 2023. Hierin staan de belangrijkste ontwikkelingen beschreven voor plantaardige producten, fermentatie en kweekvlees en -vis. De rapporten bieden een wereldwijde kijk op de vooruitgang die het afgelopen jaar is geboekt.
Plantaardige alternatieven voor vis, vlees, eieren en zuivel
Het aanbod plantaardige producten nam vorig jaar verder toe, zo is te lezen in het rapport. Vegan zalm, eieren en biefstuk: de keuze is inmiddels reuze. | Credit: Getty Images Ook de grote namen gaan hierin mee. Er verschenen meer vlees- en zuivelvervangers op het menu van ketens wereldwijd, denk aan Burger King, Subway en Starbucks.
Verschillende merken openden nieuwe fabrieken, onder andere in Nederland. Ojah, fabrikant van vleesalternatieven, breidde zijn fabriek in Gelderland uit van 6.500 naar 10.000 vierkante meter. Daarmee verdubbelde het de productiecapaciteit. Aan de andere kant van de wereld opende SunOpta een faciliteit in Amerika met een oppervlakte van 285.000 vierkante meter. Daar gaat het plantaardige melk en room produceren.
Smaak verbeteren
Bedrijven en onderzoeksinstituten zochten naar nieuwe manieren om de smaak, textuur en voedingswaarde van plantaardige alternatieven verder te verbeteren. Ook investeerden bedrijven in meetmethodes om de impact van producten te berekenen. Zo maakte Beyond Meat bekend dat de laatste versie van zijn Beyond Burger 90 procent minder broeikasgassen uitstoot, 97 procent minder water en land gebruikt en 37 procent minder niet-hernieuwbare energie nodig heeft dan een conventionele rundvleesburger.
Overheden wereldwijd investeren in alternatieve eiwitbronnen. In Noord- en Zuid-Amerika is Canada de voorloper, dat ruim 103 miljoen euro aan overheidsfinanciering stopt in plantaardige eiwitten. In Europa deden het Verenigd Koninkrijk en Duitsland grote toezeggingen. Start-ups in diverse landen konden op overheidssteun rekenen, waaronder Nederland, Brazilië, Japan, Singapore, Zuid-Korea.
Kweekvlees en -vis
Voor kweekvlees- en vis was 2023 een jaar met mijlpalen, zo is te lezen. De verkoop werd officieel goedgekeurd in Amerika, de grootste economie ter wereld. In Singapore werd kweekvlees op meer locaties verkrijgbaar, waaronder de eerste slagerij waar het werd tentoongesteld en geserveerd in de aangrenzende bistro. Toen 2023 net om was, gaf ook Israël groen licht. Het werd het derde land waar kweekvlees mag worden gegeten.
Steeds meer bedrijven houden zich bezig met kweekvlees. In 2022 waren dat er 166, in 2023 steeg het aantal naar 174. Nieuwe fabrieken openden hun deuren. Bijvoorbeeld in Maastricht, waar Mosa Meat een grootschalige fabriek van 30.000 vierkante meter in gebruik nam. Kweekvlees bedrijf CellX opende een grote faciliteit in Shanghai. In hetzelfde jaar kondigden andere merken de bouw van zeven andere kweekvleesfabrieken aan.
Minder investeringen
Kweekvleesbedrijven haalden in 2023 wereldwijd 225,9 miljoen euro op, wat het totaal voor de sector (sinds 2013) op 2,9 miljard euro brengt. Dit is een fractie van investeringen in andere duurzame innovaties zoals hernieuwbare energie. Ook zijn de investeringen flink lager dan in 2022, toen er 866 miljoen euro werd opgehaald. De grootste deal die in 2023 werd gesloten, was voor Meatable uit Leiden.
De ontwikkeling van kweekvlees is nog volop gaande. Onderzoeken die in het industrierapport genoemd worden gaan onder andere over het verbeteren van smaak en textuur, waardoor kweekvlees dichter in de buurt komt van conventioneel vlees. Ook de prijscomponent wordt veel onderzocht. Studies zijn gericht op schaalbaarheid en andere oplossingen zoals hybride producten die deels uit kweekvlees en deels uit andere plantaardige ingrediënten bestaan.
Ondertussen worden kweekvlees en -vis steeds meer als onderdeel van de oplossing gezien. In een rapport van het United Nations Environment Programme (UNEP) werd het aangehaald om het milieu en de volksgezondheid te verbeteren. En tijdens de COP28 klimaatconferentie in Dubai werd voor het eerst de transformatie van het voedselsysteem aangehaald als een belangrijke klimaatoplossing.
Vegan zalm, eieren en biefstuk: de keuze is inmiddels reuze. | Credit: Getty ImagesFermentatie
Ook fermentatie zit in de lift: zo’n 158 bedrijven produceren met deze methode plantaardige eiwitten. Dat is een stijging van 16 procent ten opzichte van 2022. Met behulp van fermentatie worden onder andere zuivelproducten gemaakt, denk aan yoghurt en kaas op basis van schimmels. Dat het ook mogelijk is om eiwitten te winnen uit bijproducten, bewijst het Nederlandse Revyve. Het bedrijf uit Wageningen vond een manier om hoogwaardige functionele ingrediënten te produceren uit biergist, wat overblijft na de bierproductie. Deze kunnen worden verwerkt in veel voedsel zoals vleesvervangers, pasta, bakkerijproducten, sauzen en snacks.
Fermentatiebedrijven haalden in 2023 483,3 miljoen euro op. Dat brengt het totaal op 3,85 miljard, waarvan meer dan 70 procent in de afgelopen drie jaar tot stand kwam. In Europa groeide de financiering van fermentatie over 2023 het hardst. Met 168,4 miljoen euro is het voor Europa het hoogste jaartotaal tot nu toe.
