Proef! Plantaardige boter van BuVé

Jan Lenstra neemt stokje over bij Veolia Nederland: 'Door meer te besparen en her te gebruiken, kunnen we de transitie mogelijk maken'

Veolia richt zich op een driedelige strategie die aanstuurt op de energietransitie, circulaire economie en duurzame voedselvoorziening. Er is wereldwijde erkenning voor die drie pijlers: formeel zijn ze vastgelegd in de Europese Green Deal en de duurzame doelstellingen (SDG's) van de Verenigde Naties. De Nederlandse tak van Veolia is vooral gericht op de eerste twee thema’s, maar volgens Lenstra zoekt de organisatie steeds meer naar oplossingen die markten doorkruisen. Er wordt nu gewerkt aan een nieuw strategisch plan voor de komende vier jaar. Ecologische transitie Het hogere doel van Veolia is om aan het roer te staan van de ‘ecologische transitie’, zo werd in 2019 tijdens de aandeelhoudersvergadering besloten. Wat wordt daar precies mee bedoeld? De platte vertaling zoals Lenstra hem ziet, is dat bedrijven zo min mogelijk nieuwe grondstoffen moeten gebruiken. "Door meer te besparen en door her te gebruiken, kunnen we de transitie mogelijk maken”, zegt hij. Samenwerking tussen recyclaars en producenten is daarin heel belangrijk, ziet hij in. “Soms moeten wij als Veolia onze contacten gebruiken om bijvoorbeeld een leverancier te helpen. We kijken dan welke eigenschappen in het materiaal ze nodig hebben, zodat zij toch kunnen produceren met gerecycled materiaal. Misschien kunnen wij bijvoorbeeld wel een bijproduct laten maken in een van onze fabrieken.” Het is het soort speurwerk waar Lenstra naar uitkijkt. Proeftuin voor innovatie Eén van de grote projecten waar Veolia bij betrokken is, is de verduurzaming van het industriepark de Kleefse Waard. In 2025 moet deze voormalige AkzoNobel-locatie het meeste duurzame bedrijventerrein van Nederland zijn. Alles draaide er voorheen op aardgas, maar Veolia heeft een biomassacentrale neergezet die stoom, elektriciteit en warmte levert voor zowel bedrijven als voor stadswarmte. Dat is een tussenstap, benadrukt Lenstra. “We zijn nu aan het kijken met startup RIFT of we ijzerpoeder kunnen opwaarderen met (groene) waterstof. Dat wordt dan verbrand (in een boiler), waardoor energie vrijkomt en daar kun je mogelijk op grotere schaal hoogwaardige warmte mee opwekken – een van de grote uitdagingen voor de industrie.” Zo benadert Veolia het industriepark als ‘proeftuin voor innovatie’. Er wordt ook gewerkt aan koppeling met zonne- en windenergie en geëxperimenteerd met het balanceren van vraag en aanbod van alle gebruikers op het industriepark.Industriepark de Kleefse WaardRecycling is een kernkwaliteit Veolia is ook druk bezig met recycling, bijvoorbeeld met klant Philips. In een fabriek verbrijzelen ze de onderkant van hun stofzuigers tot korreltjes om daar weer nieuwe onderkantjes van te maken, gemaakt uit 100 procent recyclaat. Die onderdelen zijn dus circulair, legt Lenstra uit. "Als je het zuiver houdt, kun je dat best lang volhouden. Ik zeg niet oneindig, want dat is het niet, maar wel lang.” Een ander succesvol project loopt met Jacobs Douwe Egberts. In de koffiefabriek in Joure runt Veolia een utilitycentrale. Hier wordt koffiedik als brandstof voor de stoomketel gebruikt. Vanuit de waterzuivering wordt biogas geproduceerd. Dat biogas wordt vervolgens weer gebruikt om stoom en warm water te maken voor de diverse installaties in de fabriek. De doorlopende samenwerking met de koffieproducent geeft mooi weer hoe belangrijk het is om te blijven meekijken met je klanten, vindt Lenstra. “Per jaar zijn er een aantal modificaties nodig om het proces te laten draaien zoals het nu draait. Afhankelijk van hoe efficiënt zij hun bonen branden, krijgt het koffiedik namelijk een andere samenstelling, verbrandingswaarde en volume. Als de prut kleiner wordt, krijg je het niet meer in de ketel. We hebben het proces samen met Jacobs Douwe Egbert zodanig aangepast, dat we toch die koffiedik binnenkrijgen om het te kunnen verbranden.” In de recycling business is samenwerking sowieso een vereiste, weet Lenstra: “Ik realiseer me dat we het niet alleen kunnen. Plastic is bijvoorbeeld veel makkelijker te recyclen als je het niet mengt, dus al heb je een bak vol polypropyleen, doe daar geen polycarbonaat dopjes of handvaten bij, want dat moet je weer uit elkaar trekken. Hoewel je dat bij PET-flessen misschien anders wilt. Daar wil je kleurvervuiling door doppen voorkomen en dat kan met plastic dat makkelijk van PET te scheiden is. Hoe meer je mono kunt houden, hoe beter het werkt. Maar soms juist niet. Daar heb je wel expertise voor nodig.”De utilitycentrale van Veolia in de koffiefabriek te Joure.Vertrouwelijke vernietiging Onder leiding van Lenstra gaat Veolia aansturen op een nog bredere recyclingvisie met hele grote en kleinere oplossingen. Zoals met de recente overname van Recyfood, dat zorgt voor hergebruik van organische stoffen en voedsel. Hierin staat de verpakking hoog op het lijstje. De algemeen directeur noemt die markt ‘ontverpakken’. “Stel dat je flesjes met afgekeurd bier kapot wil slaan. Dan laten we het bier eruit lopen, het glas kun je apart nemen evenals de dop – zodat je die stromen apart hebt. We moeten daarin gaan investeren. Als we dat goed voor elkaar krijgen, is het ook schaalbaar en kunnen we die locatie groter maken en misschien wel onze eigen vergister in de markt zetten.” Soms kun je met relatief kleine investeringen al grote dingen bereiken. “We zijn het businessplan aan het intekenen om te kijken hoe we gaan investeren, wat de terugverdientijd is en waar we extra diensten kunnen leveren in de markt”, zegt hij. Welke business heeft Veolia in Nederland? De aankomende drie maanden gaat Veolia zich vooral inzetten op een nieuw strategisch plan voor vier jaar, niet alleen in Nederland maar wereldwijd. “Ik denk niet dat we 180 graden de andere kant op zullen gaan,” begint Lenstra, “maar door de overname van Suez is er wel een groot stuk business bij gekomen. Het afgelopen jaar was er 43 miljard omzet, dus we moeten strategisch gaan bepalen op welke marktsegmenten we gaan focussen. Er komt straks vanuit de aandeelhouders een richting, en die mogen wij lokaal verder gaan invullen.” De eerste stap met het organische afval is daarvan een mooi voorbeeld. Lenstra: "Als dat prioriteit krijgt binnen de groep, dan zullen we ons moeten gaan oriënteren: of het zelf willen gaan starten of dat we nog een gerichte overname willen doen.” Welke business heeft Veolia nu in Nederland? Dat zijn het soort vragen waar Lenstra vrijwel meteen mee te maken krijgt. “We zijn een lastig bedrijf om te begrijpen. Je kunt er maar moeilijk een sticker op plakken, juist omdat we zoveel verschillende activiteiten hebben. In de basis kun je stellen dat we alles doen om onze klanten te helpen hun carbon footprint drastisch te verlagen.” Meer lezen? Hoe Veolia werk maakt van de circulaire economie en energietransitieTanken bij de koffieproducent en branden op koffiedik: binnenkort kan hetKleefse Waard: van industrieterrein naar proeftuin