Kaz Schonebeek 26 april 2023, 11:21

Proef! Plantaardige tonijn uit een potje

Elke week onderwerpt Change Inc. een nieuw vegetarisch of veganistisch product aan een smaaktest. Dit keer op het toastje van redacteur Kaz Schonebeek: plantaardige tonijn uit een potje.

PROEF Rubriek 1440x822 v4

Een aantal dierlijke producten laat zich niet zo 1-2-3 vervangen. Denk aan het blauwaderkaasje en de t-bone steak. Vis hoort ook in die categorie thuis – dat dacht ik tenminste. Er is iets aan de vlezige-maar-toch-net-niet-écht-vlezige structuur, en zeker ook aan de uitgesproken zeesmaak van vis die moeilijk te imiteren lijkt. Daarom was mijn interesse gewekt toen ik onderin het koelvak met vleesvervangers een potje plantaardige tonijnstukken zag staan. Kan je tonijnsalade maken met de Vuna van Garden Gourmet?

Proefpersoon: Kaz Schonebeek
Dieetstatus: Thuis vegetarisch, buiten de deur maak ik wel eens een uitstapje naar vlees.
Guilty pleasure: Snacks uit de muur. Niks zo vettig lekker als een lauwwarme frikandel achter een glazen ruitje vandaan trekken.

Wat is het?

Plantaardige tonijnbrokken op basis van erwten-eiwit. De ingrediëntenlijst is redelijk kort: water, erwten-eiwit, koolzaadolie, tarwegluten, aroma’s, citroenvezels en zout. Om onduidelijke redenen kan het sporen van eieren, sesam, selderij, soja en mosterd bevatten.

Hoe ziet het er uit?

Normaal gesproken zit tonijn in een blikje. Misschien maar goed ook, want dan word je pas met de grijswitte drab geconfronteerd als je het blikje openmaakt. De Vuna zit in een rommelig vormgegeven glazen potje waar doorgaans ingeblikte groente in zit. Achter het glas zie je grijswitte flinters ronddobberen in een vettige substantie.

Als ik een foto van het potje deel op social media, blijkt het product heftige reacties op te roepen. “Dit ziet er afgrijselijk uit” en “lijkt op verderf”, zeggen bekenden. Een vriendin met een culinaire carrière blijkt het product al eerder te hebben geprobeerd. “Wij vonden die allemaal vies in onze ploeg. Beetje ammoniak”, schrijft ze. Dat belooft wat.

Op toastjes ziet Vuna er verrukkelijk uit.

De geur en smaak…

Ondertussen volgt mijn huisgenoot mijn vorderingen in de keuken met grote interesse. Als ik het potje open, steekt hij zijn neus er direct in. “Wow”, zegt hij. “Dit ruikt echt precies als tonijn. Als je goed ruikt, is het ietsje zuurder. Maar dit had ik niet verwacht.” Ik kan hem geen ongelijk geven. De geur is op de eerste reuk spot-on tonijn uit blik. Maar dan ruik ik nog een keer aan het potje, en snuif wat langer en dieper. Achter de geur van tonijn komt een onvervalste urinewalm vandaan – de ammoniak waar ik al voor gewaarschuwd was.

Enigszins huiverig steek ik een vork in de pot. De grijswitte massa blijkt redelijk stevig te zijn en valt voorzichtig uit elkaar als ik de tonijnstukken op een bordje schep. De textuur is nauwelijks te onderscheiden van het dierlijke alternatief.

Terwijl ik nog zit te studeren op hoe de tonijnstukken uit elkaar vallen, heeft mijn huisgenoot al geproefd van de Vuna. “Ooo!”, roept hij uit. “Dit is serieus wel lekker.” Hij kijkt verbaasd. “Het heeft soort van de structuur van vegetarisch vlees, maar dan met de nasmaak van tonijn.” Weer moet ik hem gelijk geven. Het mondgevoel is goed: de flinters hebben iets zoetigs en zijn op een prettige manier vettig. De vissige nasmaak komt wat laat, maar is onmiskenbaar tonijn.

De tonijnsalade…

Maar tonijn eet je niet zo uit het blikje of potje. Of nou ja… Ik ken er wel een paar die dat doen. Ik eet mijn tonijn in ieder geval vaak in een tonijnsalade. Dus ga ik aan de slag met soja-kwark, rode ui, augurkjes, citroensap en de vegan Mayolijn die een collega aanraadde.

Verwerkt in mijn tonijnsalade is het product op het oog niet te onderscheiden van het dierlijke origineel. Maar in de mond gebeurt iets wonderlijks: de smaak valt weg. Normaal gesproken krijg je een prettige hit van tonijn als je tonijnsalade eet. Die smaaksensatie is volledig afwezig. “Je denkt, hier moet tonijn bij”, zegt mijn huisgenoot over de tonijnsalade. “Terwijl ik ook denk, ik zou het zo kopen.”

Conclusie

De Vuna van Garden Gourmet is een goede poging om tonijn te evenaren, maar heeft zijn verpakking niet mee. De geur, textuur en het mondgevoel zijn goed tot zeer goed uitgevoerd. De beperkte mogelijkheden voor het bereiden van een tonijnsalade vind ik persoonlijk een groot minpunt.

Eindcijfer: 7

Meer Proef! Lees ook:

De weg naar een klimaatneutrale auto: eerlijk zijn over successen en tegenslagen

De Zweedse elektrische autobouwer Polestar wil in 2030 een volledig klimaatneutrale auto bouwen. Dat betekent dat elk onderdeel van de wagen klimaatneutraal geproduceerd moet worden. “We hebben het over meer dan 30.000 componenten die in een auto zitten”, zegt Fredrika Klarén, Head of Sustainability bij Polestar. Het is dan ook geen makkelijke opgave, geeft ze toe, maar stilzitten heeft absoluut geen zin. “Door concrete doelen te stellen op basis van cijfers, kunnen we stap voor stap die klimaatneutrale auto waarmaken.” ‘Alleen elektrisch is niet voldoende’ Volgens Klarén heeft de auto-industrie een grotere verantwoordelijkheid dan nu vaak genomen wordt. “Elektrische auto’s zijn al een stuk klimaatvriendelijker dan fossiele auto’s, dus het is heel goed dat steeds meer autofabrikanten daar op inzetten. Maar laten we open en eerlijk zijn: ook bij de productie van een elektrische auto komt CO2 vrij.” De CO2-uitstoot die tijdens het hele productieproces van één elektrische Polestart 2 vrijkomt, is gemiddeld 25 ton. Dat is ongeveer net zoveel als de CO2-uitstoot die vrijkomt tijdens vijf retourvluchten van Amsterdam naar Sydney. Dat is nog steeds best wel fors, geeft Klarén toe. Maar voordat die uitstoot teruggebracht kan worden, moet je eerst weten waar je staat, zegt ze. “Je hebt cijfers nodig om berekeningen te maken. Net zoals veel mensen dat doen met hun eigen financiën en budgetten. Maar het probleem in de auto-industrie is dat er heel veel verschillende methodes worden gebruikt om die CO2-uitstoot te meten. Daardoor is het voor consumenten lastig om die cijfers te vergelijken. Bovendien maken sommige fabrikanten de methode vaak niet openbaar, of publiceren ze alleen de positieve resultaten”, zegt Klarén. Transparantie Bij Polestar willen ze dat anders doen. “We publiceren alles op onze website. Je kunt precies zien hoeveel CO2-uitstoot een van onze elektrische auto’s bij de productie veroorzaakt.” En dat is de afgelopen twee jaar flink omlaaggegaan. Ten opzichte van 2021 komt er bij de productie van een Polestarwagen 13 procent minder CO2 vrij. Door bijvoorbeeld meer gebruik te maken van hernieuwbare energie in de fabrieken, of minder transportbewegingen uit te voeren tussen de fabrieken, heeft Polestar de uitstoot naar beneden gekregen. “Onze partners spelen daarbij ook een grote rol. Zo werken we samen met een nieuwe leverancier die aluminium voor de wielen en accu-onderdelen levert”, zegt Klarén. Doordat die productiefaciliteit wordt aangedreven door waterkracht, zorgt dat voor een CO2-vermindering van 1,2 ton per auto. ‘De oplossingen zijn er’ Er is nog een hele weg te gaan. Een veelbesproken onderwerp bij een elektrische auto is de batterij. De grondstoffen die daarvoor nodig zijn, zoals lithium en kobalt zijn niet onuitputtelijk. “Dat weten we maar al te goed, en daarom halen we zo veel mogelijk materiaal uit oude, gebruikte batterijen om die vervolgens opnieuw te gebruiken. We kunnen bijna alle mineralen en metalen recyclen. Het enige dat ontbreekt is de infrastructuur.” Die infrastructuur zet Polestar nu op. Wereldwijd heeft het bedrijf drie batterijcentra. In het Zweedse Göteborg, China en de Verenigde Staten. “Het probleem met batterijen is dat het wordt geportretteerd als schaars; een probleem dat niet op te lossen is. Maar in principe bestaan er allerlei oplossingen. Het probleem is nu een gebrek aan focus in de auto-industrie.”Zichtbaarheid in de kledingindustrie Voordat Klarén bij Polestar begon, werkte ze jarenlang aan duurzaamheid in de kledingindustrie. “Daar merkte ik dat het heel erg om zichtbaarheid ging, en minder om daden. Die industrie is heel corrupt en niet-transparant. Bij Polestar willen we dat tegengaan door gebruik te maken van blockchain.” Daarbij worden alle eigenschappen – van grondstof tot eindproduct – vastgelegd in de blockchain.Holy grail Dat zijn volgens Klarén de belangrijkste puzzelstukjes die nu nog missen in de klimaatopgave in de autobranche. Transparantie en geloofwaardigheid zijn volgens haar de holy grail. “Er zijn zo veel vertrouwensproblemen in de industrie. Sommige merken zijn om goede redenen onder de loep genomen. Wij vinden dat er een mentaliteitsverandering moet plaatsvinden. Door heel openhartig en transparant te zijn, nemen we daarin het voortouw en hopen we dat anderen ons volgen.” Klarén wil een radicaal nieuwe vorm van communiceren. “We willen heroverwegen hoe je als bedrijf communiceert over zowel de successen als de worstelingen. Onze elektrische auto is een stuk duurzamer dan een fossiel auto, maar nog steeds komt er 25 ton CO2 bij vrij.” Lange aanlooptijd Hoewel 2030 nog ver weg lijkt, leert de geschiedenis ons dat innovaties op autogebied een lange aanlooptijd hebben. Al is het maar omdat er vaak hele nieuwe productielijnen opgezet moeten worden. Iedere nieuw Polestarmodel moet dan ook ieder jaar steeds een beetje minder CO2 uitstoten. Dat doet Polestar niet alleen. “Door met andere autofabrikanten en bedrijven te blijven praten, willen we elkaar blijven inspireren”, zegt Klarén. In het Polestar 0 project, waarin het bedrijf werkt aan de klimaatneutrale auto, zitten inmiddels 24 partners aangesloten. “Ik heb veel hoop in dat we het klimaatprobleem zullen oplossen, maar het betekent wel dat we anders moeten gaan denken.”Meer lezen?Hoe Polestar over acht jaar ‘de maan wil bereiken’ Binnen vijf minuten een volle autobatterij dankzij accuwisselstationNederlands bedrijf voor duurzamere batterijproductie haalt 20,5 miljoen op