Romy de Weert 18 november 2022, 15:30

’s Werelds eerste duurzame gin komt van Utrechtse bodem en is gemaakt van 2.500 kilo restfruit

Drie Utrechtse ondernemers redden 2.500 kilo appels van de verbrandingsoven en maken er duurzame gin van. Met reststromen van lokale horeca, zoals gember, citroenenschillen en kruiden van Wilder Land, brengen de distilleerders de gin op smaak. Een crowdfundingsactie moet zorgen dat de ondernemers hun gin van appel tot fles kunnen financieren en dat ze in de nabije toekomst een vaste locatie kunnen betrekken.

COVER FOTO CAN 4032 3024 1280px Arnold (links), Renate en Frank (rechts) maken duurzame gin uit restfruit. | Credits: Odds & Ends

Alcohol wordt vaak gemaakt uit graan. Maar voor de productie van graan is veel landbouwgrond en water nodig. Waarom maken we dan geen alcohol van reststromen, dacht Renate Kerbusch. Ze zag uit ervaring hoeveel voedsel er iedere dag opnieuw wordt weggegooid. “In Nederland is dat ieder jaar zo’n 2 miljard kilo. Dat is een enorme hoeveelheid!”

Van wijn en olijfolie tot circulaire gin

Ze werkte een jaar bij De Clique in Utrecht, een bedrijf dat organische reststromen ophaalt bij horeca in de stad. “Denk aan etensresten uit de keuken, schillen van groente en fruit of eten van borden die niet leeg zijn gegeten.” De Clique gebruikt die waardevolle etensresten als voedingsbodem voor nieuwe producten.

Via de basisschool van haar dochter leerde Kerbusch Arnold Koomans en Frank Machielse kennen. “Arnold komt uit de wijnwereld en heeft een laboratorium waarin hij wijnen test. Als je een wijn in de supermarkt koopt, is het belangrijk dat de volgende wijn die je koopt dezelfde smaak heeft. Die tests doet hij ook met olijfolie, maar we wilden zélf aan de slag gaan met een product.”

Lees ook: De duurzaamste whisky ter wereld wordt gemaakt in Nederland

Gin uit van 2.500 kilo appels

Het idee om zelf iets te maken uit reststromen was geboren: “Arnold is distillateur, dus we gingen op zoek naar een drank die we konden maken uit overtollig voedsel”, zegt Kerbusch. Gin bleek een goede optie: “Whisky heeft bijvoorbeeld strengere regels. Zo mag de alcohol alleen afkomstig zijn uit graan. Voor gin is dat niet zo. Dat geeft een hoop ruimte voor de verschillende reststromen.”

De drie ondernemers maken van 2.500 kilo appels zo’n 700 flessen gin. | Credit: Odds & Ends

Frank Machielse, art director en vormgever, sloot zich aan bij de twee ondernemers. “Frank wist dat er bij een appelboomgaard in de buurt een grote hoeveelheid appels weggegooid zou worden”, vertelt Kerbusch. Die 2.500 kilo appels hebben de ondernemers gered van verspilling. “Van de appels maken we de alcohol. Bij lokale horeca halen we gember en citroenschillen op. Dat zijn bijvoorbeeld de gemberplakjes in je thee of citroenschijfjes bij het eten: smaakmakers die nog prima gebruikt kunnen worden in het proces.”

Kruiden van de boer

De gin wordt aangevuld met jeneverbessen en kruiden van Wilder Land, een Nederlandse kruidentheeleverancier. “Zij maken kruidenthee door bloemen en kruiden in te zaaien bij boeren op het land. Wilder Land oogst slechts de helft van de kruiden. Dieren en wind zorgen voor verspreiding van de planten. Zo ontstaat een nieuw verdienmodel voor boeren die willen bijdragen aan meer biodiversiteit.”

Bij het hele proces komt ook afval vrij, zag Kerbusch al snel. “Zo blijft er bijvoorbeeld appelpulp over. Dat gaat als voer naar Buitengewone Varkens, een boerderij waarbij varkens hun hele leven vrij in de bossen en in de weilanden wroeten en luieren. Of we maken er compost van.”

De gin is volgens de ondernemers voor 99 procent circulair. “Vandaar de naam ‘99 Gin’. Alleen de karakteristieke smaak van de jeneverbes kan nog niet uit reststromen gehaald worden.”

Lees ook: Vodka gemaakt van CO2 uit de lucht

700 flessen

De afgelopen weken hebben de ondernemers de appels verwerkt tot pulp. “De pulp staat nu te vergisten. Dat proces neemt zo’n vier weken in beslag”, zegt Kerbusch. “Daarna wordt er alcohol van gemaakt en vervolgens stoken we daar met de smaakmakers en botanicals ons eindproduct van: de gin.”

Van de 2.500 kilo appels kunnen de ondernemers zo’n 700 flessen gin vullen. Om Odds & Ends ook echt levensvatbaar te maken, zijn de drie een crowdfundingcampagne gestart. “Met deze crowdfunding willen we minimaal 20.000 euro ophalen zodat we de eerste productie op kunnen starten en een locatie kunnen vinden waar we kunnen uitbouwen.”

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.

Liever nuchtere aanpak dan schaamte en klimaataflaat

Als jongetje van een jaar of zeven, acht ging ik op zondag met mijn ouders naar de kerk, waar als een van de vaste onderdelen De Schuldbelijdenis op het menu stond. Na ongeveer een half uur gaf de priester een teken aan de verzamelde gemeenschap, die uit volle mond: dreunde: ‘Ik belijd voor de almachtige God, en voor uw allen, dat ik gezondigd heb in woord en gedachte, in doen en laten, door mijn schuld, door mijn schuld, door mijn grote schuld.’ De schuldbelijdenis, of de confessie van zonden, houdt in dat je toegeeft schuldig te zijn. Maar gelukkig is daar de figuur van de priester die je na een persoonlijke biecht, waarin je vertelt wat je fout deed of dacht, vergeving van de zonden kan schenken als bemiddelaar van God. Een werkwijze die lange tijd goed werkte. Van topondernemer tot schoonmaker en van directeur tot portier, allemaal gaven ze eens per week volmondig toe in de kern schuldige wezens te zijn. En de priester als bemiddelaar tot het allerhoogste hield de leiding exclusief in handen. Het hele systeem, gebaseerd op ethiek en ideologie (religie) bleek zoals bekend onhoudbaar. Hypocrisie, misbruik, frustratie en andere ellende maakten plaats voor wetenschap en gezond verstand. Maar omdat ook dat niet altijd tot in de perfectie werkte, lijkt een revival van het schuld- en schaamteverhaal in aantocht. Vlieg-, vlees en andere schaamtes worden daarbij, na de eerste goede bedoelingen, vooral ingezet om elkaar in het maatschappelijk (en social media) debat de maat te nemen. Een groot probleem, klimaatverandering, dat je rationeel en gezamenlijk zo snel mogelijk moet oplossen omdat de tijd nu echt dringt, wordt in een tot niets leidend schuld- en schaamteframe geperst. Nausicaa Marbe schrijft in De Telegraaf: ‘Het reduceert complexe globale processen tot een simpel rancune-verhaal. Daarom is klimaatschuld een ideologisch wanbegrip.’ De solidariteits- en klimaatfondsen (de nieuwe aflaat) die in Sharm El-Sheikh worden opgetuigd vanuit een nieuwe schuldbelijdenis die de rijke landen in koor moeten opzeggen, zouden met kennis van zaken en deugdelijke controle geconstrueerd moeten worden. Corrupte arme landen steken de toebedeelde miljarden niet in infrastructuur, armoedebestrijding of klimaatverandering. De leidinggevende kliek in landen als Pakistan gunt je ook geen aflaat, geen kwijtschelding van je schuld. Ze zal je alleen maar meer laten betalen en via die fondsen in een eeuwigdurende greep proberen te houden. Onze eigen hogepriester in Qatar pakt het slimmer aan. Heilige Vader Louis van Gaal (71), van katholieken huize, verafschuwt het regime, maar verbindt daar geen conclusies aan, want voetbal heeft de prioriteit. De man die het team altijd boven het individu plaatst, maakt een uitzondering als het om de trainer gaat. Gevraagd naar de korte voorbereiding voor dit WK sprak hij volgens de Volkskrant over de rol van de coach, waar het tijdens dit toernooi nóg meer op aan komt, ‘op de formateur van het elftal, op de mentale capaciteiten van de trainer, op de kunst van snelle overdracht van kennis en informatie.’ Is zo’n korte voorbereiding volgens Van Gaal een voor- of nadeel? ‘Een voordeel. Ik ben de beste coach.’ Ook hier hoog tijd voor een nieuwe generatie met een nieuwe aanpak, bevrijd van schuld, schaamte, ideologie en hogepriesterschap.Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.