Kaz Schonebeek 05 januari 2024, 15:35

Schotten maken van whisky waterstof

Afvalwater afkomstig van het distilleren van whisky kan gebruikt worden om groene waterstof te produceren. Dat hebben onderzoekers van Schotse universiteiten laten zien.

Getty Images 500700248 De koperen vaten waarin whisky wordt gedestileerd, zorgen voor verontreinigingen in het afvalwater. | Credits: Getty Images

Groene waterstof wordt geproduceerd door water om te zetten in waterstofgas en zuurstofgas. Daar is schoon water voor nodig. Dat is niet overal onbeperkt beschikbaar. Daarom wordt onderzoek gedaan naar manieren om ook vervuild water te gebruiken bij de productie van waterstof. Dit kan om bijvoorbeeld zout water gaan, maar dus ook om restwater uit industriële whiskydistilleerderijen.

Miljoenen liters water

Wetenschappers van de Heriot-Watt Universiteit in Edinburgh hebben de handen ineen geslagen met The Scotch Whisky Research Institute. Schotse whiskydistilleerderijen produceren jaarlijks ongeveer 1 miljoen liter afvalwater – wereldwijd is de whisky productie zelfs goed voor 1 miljard liter restwater. Water dat, blijkt nu, ook gebruikt zou kunnen worden voor de productie van groene waterstof.

“Er is 9 kilo water nodig om 1 kilo groene waterstof te produceren”, legt hoofdonderzoeker Sudhagar Pitchaimuthu uit. “Ondertussen creëert de productie van elke liter malt whisky ongeveer 10 liter restwater. Ons onderzoek richtte zich daarom op de vraag hoe we dit afvalwater van de distilleerderij kunnen gebruiken voor de productie van groene waterstof met een eenvoudig proces dat de in het water aanwezige afvalstoffen verwijdert.”

Nanomaterialen

Het restwater is onder andere vervuild met alcohol, koperdeeltjes van de ketels en soda. Een doorsnee elektrolyser – die met behulp van elektriciteit water splitst – werkt alleen met zuiver water. De onderzoekers hebben een nano-materiaal van nikkelselenide ontwikkeld dat ook met vervuild water overweg kan. Nanomaterialen zijn zeer kleine deeltjes van een stof, ter grootte van één tienduizendste van een menselijke haar. Deze materialen kunnen allerlei bijzondere eigenschappen hebben, in dit geval waterstof produceren uit groezelig water.

Dit proces kan ook toegepast worden op andere plekken waar industrieel restwater uit biologische producten ontstaat. Pitchaimuthu: “Door industrieel afvalwater te gebruiken, kunnen we de grote zoetwatervoetafdruk die gepaard gaat met de productie van groene waterstof verkleinen. Ons onderzoek laat zien hoe we natuurlijke hulpbronnen duurzamer kunnen gebruiken om schone energie te produceren.”

Lees meer:

Goedkopere offshore windenergie dankzij onderzeese oplossing

Het apparaat heet de Subsea Collector en werd ontwikkeld door het Noorse ingenieursbureau Aker Solutions. De pilot waar het systeem getest wordt, bevindt zich bij het Marine Energy Test Centre (METCentre), een proeftuin voor innovatie van offshore windenergie langs de Noorse kust. Zo’n tien kilometer voor de kust van de stad Karmøy zal de Subsea Collector in eerste instantie twee drijvende windmolens met elkaar en met de kust verbinden. In aanloop naar 2026 komen daar nog eens vijf drijvende windmolens bij. Onderzees transformatorstation De stervormige opzet van de Subsea Collector biedt een alternatief op de huidige manier van bekabeling van offshore windparken. Vaak worden grote offshore turbines onderling met een kabel verbonden en aangesloten op een transformatorplatform dat boven water iets verderop in zee staat. De Subsea Collector is een transformatorstation dat onderzees midden in een offshore windpark, tussen allerlei turbines, geplaatst kan worden. Vanaf dit centrale station krioelen verschillende kabels als een soort tentakels naar de turbines. Een enkele kabel verbindt het onderzeese station vervolgens met de kust. Drijvende windparken De opzet zorgt ervoor dat windturbines met meer flexibiliteit in een park geplaatst kunnen worden. Deze flexibiliteit komt in het bijzonder van pas bij windparken met drijvende windmolens, omdat deze moeten kunnen meedeinen met de golven. Ook is er per turbine minder kabellengte nodig voor een werkend windpark en kan het systeem sneller geïnstalleerd worden. Volgens Aker Solution scheelt dit op een windpark van 1 gigawatt al snel 10 procent van de kosten. Gasindustrie De Subsea Collector borduurt voort op vergelijkbare technologieën van Aker die worden ingezet om onderzees gas te comprimeren. Ook werd een soortgelijk systeem al toegepast in een offshore drijvend windpark van energiegigant Equinor. “De afgelopen tien jaar hebben we veel ervaring opgedaan met complexe onderzeese projecten, waarbij we betrouwbare systemen hebben geleverd voor het hoogspanningsnet”, zegt Jo Kjetil Krabbe, VP power solutions bij Aker. “Nu bouwen we voort op die expertise voor de ontwikkeling van een nieuwe generatie onderzeese systemen voor betaalbare offshore windenergie.” Lees ook: Windpark Hollandse Kust Noord helpt Jetten aan zijn doel Zo wordt de elektrische auto onderdeel van het stroomnet: 'De toekomst is er al' Grootste batterij van Nederland opgeleverd, nog grotere in aantocht