Hannah van der Korput
11 juli 2024, 09:00

Geld en CO2 besparen met iedere boon die vlees vervangt: 'Peulvruchten verdienen het om in de spotlight te staan'

Wie vlees regelmatig vervangt door bonen, kan honderden euro’s per jaar besparen. Het scheelt ook een hoop CO2-uitstoot. Hoeveel precies? Dat laat de Boonus-calculator zien.

CURRY gerecht vlees vs bonen Wat bespaart een curry met kikkererwten in plaats van kip? | Credits: HAK

De tool is ontwikkeld door HAK en laat zien dat de wissel van vlees naar bonen aardig wat oplevert. De calculator vergelijkt de gemiddelde categorieprijs van vlees in een maaltijd met de gemiddelde categorieprijs van peulvruchten. Wanneer een gezin van vier personen bijvoorbeeld twee keer per week kipfilet vervangt door kikkererwten, levert dat een jaarlijkse besparing van ruim 476 euro op. Bij de Nederlandse groenten- en peulvruchtenfabrikant hopen ze dat de calculator motiveert om vaker voor bonen te kiezen. CEO Nicole Freid: “Consumenten worden geconfronteerd met duurdere boodschappen en kijken goed naar de portemonnee. Dat is begrijpelijk. Tegelijkertijd associëren veel mensen duurzamere maaltijden met duur. Dat klopt niet. Peulvruchten zijn goede vleesvervangers en ook nog eens goedkoper. Dat willen we op deze manier duidelijk maken.”

Uitstoot

De calculator vergelijkt ook de milieubelasting. De besparing wordt weergegeven in kilogrammen CO2-equivalenten (CO2-eq). Het is een eenheid die de totale uitstoot weergeeft van alle broeikasgassen die de atmosfeer verwarmen, zoals CO2 en methaan. Freid: “De milieubesparing wordt gebaseerd op de levenscyclusanalyse per productcategorie. Neem kip, gehakt of kidneybonen. De tool gaat uit van categoriegemiddeldes. We hebben bijvoorbeeld niet specifiek de kidneybonen van HAK in de formule gestopt, maar kidneybonen in het algemeen. Anders is het geen doen. Bovendien willen we dat peulvruchten als product vaker worden gegeten. Niet alleen die van ons eigen merk.”

Gaan we weer uit van het gezin van vier dat twee keer per week kikkererwten eet in plaats van kipfilet, dan komt de milieubesparing uit op 270,6 kilogram CO2-eq per jaar. Volgens de tool is dat vergelijkbaar met 1.341 kilometer rijden met de auto. “Dat laatste hebben we bewust toegevoegd. Het aantal kilogrammen CO2-eq zegt niet zoveel. Het aantal kilometers met de auto is veel concreter.”

Veel voordelen

De CEO van HAK noemt peulvruchten een duurzaam alternatief voor vlees. “De planten slaan stikstof op in de grond en hebben maar weinig water en kunstmest nodig om te groeien. We kunnen ze vaak in Nederland verbouwen, waardoor ons eten maar weinig transportkilometers hoeft af te leggen. Peulvruchten hebben veel voordelen.”

En dan zijn ze ook nog eens goed voor de gezondheid. “Bonen zijn een bron van plantaardige eiwitten en bevatten veel vezels, ijzer en vitamine B1. En ze bevatten nauwelijks verzadigd vet.”

Recepten

Toch zijn veel mensen nog niet zo happig op bruine bonen, zwarte bonen of kikkererwten, ziet ze. “Uit een enquête blijkt dat veel mensen niet weten in welke recepten bonen verwerkt kunnen worden. De calculator laat verschillende gerechten zien waarin peulvruchten zijn verwerkt. Denk aan wraps met kidneybonen in plaats van gehakt. Of aan gele curry met kikkererwten in plaats van kip. Zo hopen we mensen te inspireren. Tegelijkertijd laten we zien dat het niet moeilijk is om eens voor bonen te kiezen in plaats van vlees.”

Bonen een beter podium

Freid pleit ervoor om peulvruchten een beter podium te geven. Daar hoort een prominentere plek in de supermarkt bij. “Bonen liggen nu ergens weggestopt bij de conserven. Ik zou dat graag anders zien. Ze zouden bij het ‘vers-eiland’ moeten staan, want dat is dé plek waar consumenten zich laten inspireren. Daarover ben ik in gesprek met diverse retailers. Peulvruchten verdienen het om in de spotlight te staan, omdat ze een cruciale rol kunnen spelen in de transitie naar meer plantaardige en duurzame voeding. Wanneer meer mensen ze eten, is dat goed voor de gezondheid, het milieu en ook voor de portemonnee.”

Bij HAK nemen ze ook de nodige maatregelen om de peulvruchten aan de man te brengen. “We investeren in verpakkingen om de beleving te veranderen. Blikken bonen hebben toch een stoffig imago. Daar willen we vanaf. Vorig jaar hebben we bonen in kleurrijke kartonnen pakjes gelanceerd. Dat is al een heel ander gezicht. Daarnaast maken we het eten van peulvruchten gemakkelijker door onze bonenschotels in stazakken, zoals chili sin carne en shakshuka. Op die manier worden peulvruchten een convenience product. We drukken op meerdere knoppen.”

Onderdeel van de oplossing

Door dit alles hoopt Freid dat de categorie peulvruchten de komende jaren flink groeit. “Op dit moment spelen er diverse maatschappelijke problemen. Het leven wordt duurder, we hebben te maken met klimaatverandering en onze gezondheid staat onder druk. Zoals ik het zie, zijn peulvruchten onderdeel van de oplossing voor al die problemen. Daarom moedig ik consumenten aan om ze vaker te eten.”

Marktleider

De tool is een initiatief van HAK, maar richt zich op de hele productcategorie peulvruchten. Dat is een bewuste keuze. “We willen dat de hele categorie groeit. We schuwen niet om daarin een leidende rol te pakken. We nemen onze verantwoordelijkheid als marktleider. Wanneer de categorie groeit, is dat goed voor iedereen. De wereld moet de voordelen van peulvruchten weten, van het duurzame tot het financiële plaatje.”

Lees ook:

Volgens Klimaatraad moet kabinet nú beleid maken om CO2 uit de lucht te filteren: deze bedrijven zetten er al op in

Om vergaande gevolgen voor het klimaat een halt toe te roepen, is het noodzakelijk om de uitstoot van CO2 terug te dringen. Veel sectoren zijn daar al mee bezig, maar volgens de WKR gaat dat niet snel genoeg om de temperatuurstijging op aarde te beperken tot 1,5 graden Celsius. Daarom moeten we ook onze historische emissies uit de lucht verwijderen, ook wel ‘permanente CO2-verwijdering’ genoemd. Dat kan met behulp van DAC-installaties. Denk aan grote ‘stofzuigers’ die CO2 uit de lucht filteren en ergens een permanente, veilige plek geven. De WKR adviseert het nieuwe kabinet om tempo te maken met het ontwikkelen van beleid op dat terrein. Vooral het opzetten van een inkoopprogramma van DAC-installaties is cruciaal, zodat er voor 2035 zoveel mogelijk ervaring opgedaan kan worden met de technologie. Dat moet volgens het WKR in Europees verband gebeuren. Wel raadt de WKR af om de mogelijkheid van CO2-afvang te combineren met het Europese emissiehandelssysteem (ETS). Bedrijven zouden dan door het gebruik van DAC-technologieën hun huidige CO2-uitstoot kunnen compenseren. Volgens de WKR zou dat de prikkel voor het reduceren van emissies verzwakken. Kosteneffectief DAC-bedrijven zijn de afgelopen jaren als paddenstoelen uit de grond geschoten, temeer sinds het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) heeft gesteld dat het verwijderen van CO2 uit de atmosfeer onmisbaar is om de klimaatdoelen van Parijs te halen. In Nederland werkt het bedrijf Carbyon aan een kosteneffectieve manier om dat te doen. Eén van de grote uitdagingen van DAC-technologieën is dat het proces om CO2 uit de lucht te vangen bijzonder traag loopt. De meest gebruikte materialen hebben uren de tijd nodig om CO2 aan zich te binden. Carbyon ontwikkelde een nieuw soort materiaal dat dit proces kan verkorten tot enkele minuten, tegen een relatief lage prijs. “Recent hebben we onze CAPEX (aanschafwaarde van de machine) al naar 50 euro per ton CO2 teruggebracht”, vertelde oprichter Hans De Neve eerder tegen Change Inc. “De volgende uitdaging is om de operationele kosten – het energieverbruik – naar beneden te brengen. Waar we eerst 6.000 kilowattuur per ton CO2 verbruikten, hebben we dat vorig jaar teruggebracht naar 2.500 kilowattuur. Die winst zat in een nieuw soort materiaal waardoor CO2 niet in uren, maar in een kwestie van minuten hecht. Ik ben ervan overtuigd dat het mogelijk is om het verbruik nog verder terug te dringen naar 1.500 kilowattuur per ton CO2.” DAC op IJsland Ook het Zwitserse Climeworks werkt aan betaalbare CCS-techniek. Het bedrijf opende op IJsland eerder dit jaar al de grootste installatie voor het afvangen en opslaan van CO2 ter wereld. Daar kost het verwijderen van een ton CO2 zo’n 1.000 dollar. Recent maakte Climeworks bekend zijn techniek geoptimaliseerd te hebben, waardoor het die tegen de helft van de kosten kan aanbieden. Het bedrijf streeft ernaar het bedrag in 2030 zelfs terug te brengen tot zo’n 300 dollar per ton CO2. Lees ook: 10 vragen over Direct Air Capture: het verwijderen van CO2 uit de luchtHonderden miljoenen tonnen CO2 afvangen nodig om Europese klimaatdoelstellingen te halenIerse start-up haalt CO2 uit de lucht door steengruis over akkers te strooien