Emma Rotman 20 maart 2019, 11:42

Van veevoersupplement tot CO2-opslag: het potentieel van zeewier

Ondernemer Joost Wouters verruilde na 15 jaar zijn organisatieadviesbureau voor de wereld van zeewier. “Ik ontmoette iemand die zeewier als biomassa wilde gebruiken. Ik besloot me daarin te verdiepen en ontdekte dat het veel meer te bieden heeft dan alleen energie.”

Adobestock zeewier

De afgelopen tien jaar is er steeds meer aandacht voor zeewier. Het wordt alleen nog niet grootschalig toegepast, omdat het nog niet in grote volumes beschikbaar is. Een jaar geleden startte Wouters daarom met The Seaweed Company. Zijn missie: zeewier op grote schaal beschikbaar maken.

De beauty van zeewier

Een van de belangrijkste eigenschappen van zeewier is het opnemen van CO2. “Fotosynthese is een zeer efficiënte manier om CO2 op te ruimen, want het is een natuurlijk proces”, zegt Wouters. “Dat is de beauty van zeewier, het heeft alleen nodig wat er al is. En het groeit snel, in drie maanden tijd heb je al planten van een paar meter hoog.”

Om klimaatverandering tegen te gaan moet de CO2-uitstoot omlaag, zegt Wouters, maar bestaande CO2 moet ook uit de lucht worden gehaald. “Tien ton nat zeewier staat gelijk aan één ton opgenomen CO2. Op één hectare kun je zo’n 150 ton kweken. Per hectare kun je dus 15 ton CO2 uit de lucht halen, per vierkante kilometer is dat 1500 ton. Als je kijkt naar het totaaloppervlak van de oceanen is dat net zoiets als een pixel in een afbeelding.”

CO2-opslag

De algensoort biedt dan ook grote kansen voor het afvangen en opslaan van CO2. “Uit onderzoek is gebleken dat als je CO2 dieper dan één kilometer in zee laat zinken, het daar blijft. Door zeewier te laten groeien en zinken kan het dus een bijdrage leveren aan CO2-reductie.”

Wouters kan zich voorstellen dat bedrijven in de toekomst zeewiervelden kunnen kopen om hun CO2-uitstoot te reduceren. Of dat producenten van hoogwaardige zeewiertoepassingen een gedeelte van hun oogst laten afzinken. “Maar dat is echt toekomstmuziek en heeft niet onze focus.”

Minder methaan

The Seaweed Company richt zich op een brede range van producten. Bij de zeewierkwekerij van de Tralee Bay Hatchery Company in Ierland is het bedrijf bezig met validatietesten. “De eerste hectare gebruiken we voor voeding, daarna richten we ons op farmaceutische ingrediënten, diervoeding en veevoersupplementen,” legt Wouters uit.

"Door zeewier te laten groeien en zinken kan het bijdragen aan CO2-reductie"

Naast het duurzaamheidsaspect biedt zeewier tal van gezondheidsvoordelen. Niet alleen voor mensen, ook voor dieren. “Varkens hebben bijvoorbeeld bij een bepaalde hoeveelheid zeewiersupplementen geen antibiotica meer nodig. En koeien stoten minder methaan uit wanneer hun voeding voor 2 procent uit zeewier bestaat.”

Andere toepassingen moeten wachten tot de zeewierproductie een grotere schaal heeft bereikt. “Dan gaan we aan de slag met bioplastics en energie.”

Kip-en-ei-verhaal

The Seaweed Company wil laten zien dat grootschalige zeewierproductie potentie heeft en dat hun toepassingen rendabel zijn. Het bedrijf wil ondernemers aantrekken die die toepassingen willen vermarkten. Kleine ondernemers zijn enthousiast, grote bedrijven zijn nog afwachtend. “Van het ingrediënt zijn ze wel overtuigd. Maar het komt elke keer weer uit op dezelfde vraag: in welke hoeveelheden heb je het beschikbaar? Een bedrijf dat proteïne uit zeewier wil hebben, praat over enorme volumes. Ze willen eerst zien dat je die kunt leveren.”

“Het is een beetje een kip-en-ei-verhaal. Er moet genoeg zeewier zijn om toepassingen te ontwikkelen waarmee je de vraag kunt laten stijgen. Terwijl die vraag juist nodig is om het op grote schaal te kunnen kweken.”

Wouters verwacht dat de markt zich de komende tijd snel gaat ontwikkelen. “Over tien jaar zitten ook de grote bedrijven in het zeewier. Ze moeten wel, omdat ze hun grondstoffen dan niet meer van het land kunnen halen.”

Bron: The Seaweed Company | Hoofdbeeld: Adobe Stock | Foto in tekst: Maurice Heesen

Plannen voor fabriek met capaciteit van 1GW groene waterstof

Doel van het project is om een elektrolysefabriek met de capaciteit voor één gigawatt aan groene waterstof te bouwen tussen 2025 en 2030. Diverse rapporten over de energietransitie zien waterstof als een onmisbare schakel om de klimaatdoelen van Parijs te halen.In het project doen onder andere Shell, Nouryon, Gasunie, DOW Chemical, Ørsted, ECN part of TNO en de Universiteit Utrecht mee. Doel van het project is om de technologische knelpunten in kaart te brengen die ontstaan als de elektrolysecellen worden opgeschaald. Eén van de belangrijke aspecten is dat de fabriek dynamisch in te zetten moet zijn; door de afhankelijkheid van zon en wind kan het aanbod van energie variëren.De partners in het Gigawatt Elektrolyser project gaan gezamenlijk onderzoeken wat er nodig is om in Nederland rond 2025 – 2030 zo'n elektrolyse-installatie te kunnen bouwen. Uiteindelijk willen ze een optimaal ontwerp maken waarmee groene waterstof concurrerend wordt.Grote uitdagingHet Institute for Sustainable Process Technology (ISPT), dat het project coördineert, spreekt van een ‘enorme uitdaging’. Elektrolysers waarmee waterstof opgewekt wordt, hebben nu een capaciteit van enkele megawatts. In het grootste plan dat tot nu toe gemaakt werd, willen Engie en Gasunie samen een elektrolyser van 100 megawatt bouwen.KostenOm een concurrerend alternatief te worden voor fossiele brandstoffen, moet de prijs van waterstof omlaag. Het ISPT schat dat een fabriek met een capaciteit van één gigawatt op dit moment ongeveer € 1 miljard zou bedragen. Dat bedrag moet een factor vier omlaag. “Wanneer een totale fabriek zo'n 350 miljoen euro zou kosten, is er een concurrerend alternatief voor de conventionele 'fossiele' waterstoftechnologie”, stelt het instituut.Meer vraag naar innovatieDe vraag om veel capaciteit voor waterstof is niet nieuw. Eind 2018 bundelden 27 partijen hun krachten in ‘de waterstof coalitie’, met als doel dat Nederland in 2030 3 à 4 gigawatt groene waterstof opwekt.In de Investeringsagenda Waterstof Noord-Nederland pleitten grote partijen voor een miljardeninvestering in de komende jaren. Onder andere Gasunie, Shell, Groningen Seaports, Nouryon, Engie, Eneco en Provincie Groningen willen dat de rijksoverheid meebetaalt aan die investering.  Lees ook: 27 partijen bundelen krachten voor groene waterstofBron: Institute for Sustainable Process Technology | Afbeelding: Adobe Stock