Marc Seijlhouwer 30 januari 2020, 14:16

Vegan vleesvervangers dankzij Nederlands alternatief voor kippeneiwit

Een spinoff van Wageningen University and Research (WUR) maakt eiwitten uit gist, als alternatief voor kippeneiwit. Daarmee worden vleesvervangers niet alleen vegetarisch, maar ook veganistisch. Het bedrijf krijgt nu een investering van een half miljoen om samen met de voedselindustrie het product te testen. “Het is bizar hoeveel interesse er is.”

Adobestock 284418922

FUMI Ingredients heeft een manier gevonden om eiwitten te halen uit gisten, die bijvoorbeeld gebruikt worden bij bierbrouwen. "In een gistcel zitten een heleboel stoffen. Met een proces kunnen wij heel voorzichtig het eiwit uit de cel halen, zonder dat het eiwit stuk gaat. Dat eiwit heeft dezelfde bindende eigenschappen als kippeneiwit", legt oprichter Corjan van den Berg uit aan de telefoon.

Lees ook: Vijf alternatieven voor vlees

Veganistische eiwitten

Zulk eiwit is erg gewild door producenten van vleesvervangers. Die hebben namelijk iets nodig om de soja- of erwtenpoeders aan elkaar te binden. "Kippeneiwit lost erg goed op in water, waardoor het goed bindt. Maar het is niet veganistisch." Met de groeiende trend van plantaardige producten willen steeds meer bedrijven veganistische alternatieven voor vlees aanbieden.

Een product als de gist van FUMI maakt dat mogelijk. Van den Berg merkte dat de industrie om zo'n product zit te springen. "Het is bizar hoeveel interesse er is. Meer dan 70 procent van alle bedrijven die vleesvervangers verkopen in de Nederlandse supermarkten heeft al contact met ons opgenomen."

Lees ook: Nederlands willen liever kweekvlees dan vegetarische vervangers

Een investering van 500.000 euro van Innovation Industries en SHIFT Invest helpt FUMI om de volgende stap te zetten. "Daarmee kunnen we bedrijven die interesse hebben meer tests laten uitvoeren. Zo leren we meer over waar het gisteiwit aan moet voldoen en wat we nog kunnen verbeteren."

Goedkoper dan kip

Vervolgens moet de bescheiden installatie die FUMI nu gebruikt (die een halve kilo eiwit per dag produceert) opgeschaald worden. Dat is volgens Van Den Berg geen probleem. "Dit is een proces dat heel snel radicaal opgeschaald kan worden. Uit onze berekeningen blijkt zelfs dat het eiwit op industriële schaal goedkoper is dan kippeneiwit."

Wanneer zo'n grote installatie er is, kan hij nog niet zeggen. "Daar gaan nog wel enkele miljoenen aan investering overheen. Maar het heeft enorm veel potentie. Ik heb niet voor niets mijn baan bij WUR opgezegd om dit bedrijf te starten."

Aardappels en suikerbieten

Er zijn nu al veganistische vleesvervangers in de winkel te koop. Die gebruiken bijvoorbeeld aardappel- of suikerbietproducten als bindmiddel. "De vraag is groot genoeg om verschillende binders naast elkaar te laten bestaan", denkt Van Den Berg. "En het grote voordeel van gist is dat de productie niet seizoensgebonden is. Wij kunnen het hele jaar door leveren; dat kan met aardappel en suikerbiet minder makkelijk."

Lees ook: De veganistische alternatieven bij IKEA

Bron: FUMI Ingredients | Beeld: Adobe Stocks/FUMI

Fossielvrij staal met groene waterstof: dit bedrijf wil het in 2026 doen

Aanvankelijk wilde SSAB het productieproces in 2035 fossielvrij te maken. Door de energie die nodig is voor staal uit groene waterstof te halen in plaats van kolen, denkt het bedrijf dit doel echter tien jaar eerder te kunnen bereiken.Groene waterstofSSAB lanceerde in 2016 al het HYBRIT initiatief, in samenwerking met energieproducent Vattenfall en ijzerertsleverancier LKAB. HYBRIT staat voor Hydrogen Breakthrough Ironmaking Technology. Doel van het initiatief is het vervangen van kolen door groene waterstof, en het wordt gesteund door het Zweedse Energie Agentschap.Het vervangen van kolen door elektriciteit en waterstof vereist zo’n 15 terawattuur aan duurzame elektriciteit per jaar. Dat is ongeveer een tiende van de jaarlijkse elektriciteitsproductie van Zweden. Vattenfall moet die energie gaan leveren uit wind en zon. De inzet van groene waterstof moet het mogelijk maken de schommelingen in het elektriciteitsaanbod op te vangen.Lees ook: Wind, netwerk, opslag en visie zijn onmisbaar voor een groene waterstofeconomie. Nederland heeft het allemaal.ProeffabriekMomenteel bouwen de betrokken partijen een proeffabriek op de locatie van SSAB in het Zweedse Luleå. Deze moet komende zomer operationeel zijn. Op het terrein van LKAB, vlakbij de proeffabriek, komt een opslagfaciliteit voor waterstof die naar verwachting tussen 2022 en 2024 klaar is. Ook is SSAB van plan om in 2025 twee hoogovens te vervangen door elektrische vlamboogovens. Dat is een belangrijke stap om het ijzer dat in de HYBRIT proeffabriek gemaakt wordt, te verwerken tot staal.“CO2 is altijd een onvermijdelijk bijproduct van staalproductie uit ijzererts geweest. Met de technologie van HYBRIT is de enige uitstoot straks water”, zegt CTO Martin Pei van SSAB. Het initiatief heeft de potentie om de totale CO2-uitstoot van Zweden met tien procent te verlagen. In 2045 wil SSAB als bedrijf volledig fossielvrij zijn.HIsarnaSSAB is niet het enige bedrijf dat bezig is met verduurzaming van staalproductie. In IJmuiden werkte Tata Steel jaren aan de HIsarna-methode. Daarbij wordt de voorbewerking van ruwe grondstoffen overgeslagen. De traditionele hoogoven werd vervangen door een reactorvat of cycloonoven, waarin de onbewerkte kolen en ijzererts worden omgezet tot vloeibaar ijzer. De methode zorgt voor 50 procent minder CO2-uitstoot, bleek uit tests in 2018.De technologie werd uitgeprobeerd in een proeffabriek in IJmuiden, maar Tata Steel besloot de nieuwe HIsarna-fabriek in India te bouwen. “Als we met HIsarna progressie blijven boeken, zullen we waarschijnlijk op alle productielocaties op de HIsarna technologie overschakelen”, aldus het bedrijf in het vakblad Process Control.ChemieOok Duitsland, de grootste staalproducent van Europa, zet stappen om de staalproductie te verduurzamen. Siemens slaat de handen ineen met chemiebedrijven Evonik, Covestro en Linde om de CO2 uit de staalproductie opnieuw te gebruiken. Door middel van elektrolyse wordt de CO2 ontleed tot stoffen die de chemiebedrijven kunnen verwerken tot allerlei producten, zoals ethanol of polymeren.Bron: SSAB, HYBRIT, Process Control | Beeld: AdobeStock