Hannah van der Korput
20 februari 2024, 14:30

Verticale landbouw stijgt naar grote hoogte

Verticale boerderijen zijn in opkomst. Tot 2031 zal de wereldmarkt een gemiddelde jaarlijkse groei doormaken van 24,1 procent. Wat maakt verticale landbouw een populair alternatief voor conventionele landbouw? En welke klimaatvoordelen levert dat op?

Getty Images 1404377699 De CO2-uitstoot van verticale boerderijen ligt zo’n 70 procent lager dan het geval is bij landbouw op open veld. | Credits: Getty Images

De voorspelling is afkomstig van marktonderzoeksbureau Straits Research. Dat ziet een belangrijke rol weggelegd voor verticale landbouw. Door gewassen in de hoogte te telen, is er veel minder land nodig. De voedselproductie kan in principe overal plaatsvinden: in oude kantoren, op daken of zelfs ondergronds. Omdat er in een gesloten omgeving wordt geteeld, is het proces beter te controleren. Dat maakt dat er minder pesticiden en bestrijdingsmiddelen nodig zijn. Ook regenval en droogte kunnen de oogst niet negatief beïnvloeden. Dit komt de opbrengst ten goede. Volgens Straits Research kunnen de meest efficiënte verticale boerderijen bijna 350 keer meer gewassen per vierkante meter produceren dan een conventioneel landbouwbedrijf. Het hoge productieniveau is dan ook een grote aanjager van de marktuitbreiding.

Technologie

Ook technologie geeft de verticale landbouw een boost. Nieuwe systemen kunnen inzicht geven in de groei van gewassen en belangrijke waardes meten zoals de temperatuur, de luchtvochtigheid en de bodem. Er komt steeds meer apparatuur op de markt die het teeltproces gemakkelijker en efficiënter maakt. Deze apparatuur wordt ook steeds betaalbaarder.

Wereldwijde groei

Hier komt bij dat de wereldbevolking nog altijd stijgt. Verticale landbouw kan een rol spelen om alle monden te voeden. Uit de analyse komt naar voren dat de markt in Noord-Amerika het hardste gaat stijgen met een verwachte groei van bijna 29 procent tussen 2023 en 2031. In Europa zal de groei zo’n 26,7 procent zijn.

Minder uitstoot

Het klimaat is in ieder geval gebaat bij meer verticale landbouw. De landbouwvorm vraagt om minder land en water. Omdat het teeltproces veel beter te controleren is, neemt de kans op mislukte oogsten en voedselverspilling af. Ook maakt verticale landbouw voedselproductie in drukbevolkte steden mogelijk. Dit leidt tot lokale, verse producten en minder transportbewegingen. Dit alles zorgt ervoor dat de CO2-uitstoot van verticale boerderijen zo’n 70 procent lager ligt dan het geval is bij landbouw op open veld. Verticale landbouw vraagt wel energie, maar de verwachting is dat de apparatuur in de toekomst steeds efficiënter wordt.

Lees ook:

TNO gaat onderzoek doen naar witte waterstof in Nederland en Antillen

Dat antwoordt minister Rob Jetten van Klimaat en Energie op vragen van Tweede Kamerlid Silvio Erkens van de VVD, naar aanleiding van verhalen in buitenlandse media. Daarin wordt witte waterstof een onuitputtelijke schone energiebron genoemd, waar je net als bij olie en gas naar kunt boren in de bodem. In landen als Australië en Mali wordt dat al met succes gedaan. Kans is klein Witte of natuurlijke waterstof wordt in diepere ijzerrijke grondlagen gevormd door chemische reacties van heet water met ijzer. Het waterstofgas stroomt daarna naar boven en hoopt zich op in ondieper gesteente. Dat soort geologische omstandigheden komt in Nederland nauwelijks voor. Vanwege boringen naar olie, gas en geothermie is de Nederlandse bodem goed in kaart gebracht. Daarom acht Jetten de kans klein dat er witte waterstof wordt gevonden. “Voor zover bekend zijn er in de duizenden Nederlandse boringen in de diepe ondergrond nooit significante hoeveelheden waterstof gemeten en zijn er nergens in Nederland natuurlijke emissies van waterstof waargenomen”, stelt de minister. Witte waterstof onder steenkool Toch sluit hij de kans dat er wel degelijk witte waterstof in de bodem zit niet uit. Volgens Jetten zijn private bedrijven en investeerders vrij om hier onderzoek naar te doen. Natuurlijke waterstof kan namelijk ook voorkomen onder steenkoollagen en die heeft Nederland wel, bijvoorbeeld in Limburg. In het Franse steenkoolgebied Lotharingen ontdekten onderzoekers in oktober 2023 een enorme voorraad witte waterstof in een ondergronds reservoir. Ze schatten dat daar 46 miljoen ton witte waterstof onder de grond zit. Ook in Spanje zitten waarschijnlijk grote voorraden in de bodem. Limburg en Antillen Daarom is TNO recent begonnen met een inventarisatie van de potentiële aanwezigheid van waterstof in de Nederlandse ondergrond. Vanwege de overeenkomsten tussen de steenkoollagen in Nederland en Frankrijk kijkt TNO of er ook hier gas uit de bodem kan worden gewonnen. Daarnaast kijkt Nederland naar de overzeese Caraïbische gebieden. Daar zijn de geologische omstandigheden in de ondergrond volgens Jetten wel zodanig, dat er natuurlijke waterstof gevormd kan worden. Groene opvolger van olie In andere landen zijn ze een stuk enthousiaster over de potentie van witte waterstof. De Amerikaanse Geological Society (GSA) concludeerde in 2022 in een voorlopig onderzoeksmodel dat natuurlijke waterstof tot 2100 de helft van alle benodigde groene waterstof in de wereld kan leveren. Wel honderden megatonnen per jaar. De Geological Society van London noemt deze ‘gratis’ waterstof de groene opvolger van olie. Het Amerikaanse bedrijf Natural Hydrogen Energy LLC (NH2E) heeft al succesvolle boringen naar het gas gedaan. Kijk hier naar de video van Natural Hydrogen Energy LLC over het boren naar witte waterstof:Nederlandse experts Volgens Jetten kunnen Nederlandse marktpartijen en kennisinstellingen vanwege hun kennis en expertise een rol spelen in de zoektocht naar natuurlijke waterstof in het buitenland. Nu al zijn Nederlandse experts betrokken bij het in kaart brengen van de stand van zaken op dit gebied en het ontwikkelen van een zogeheten roadmap. Volgens Jetten zou Nederland het klimaatneutrale gas kunnen importeren, als het in voldoende mate wordt gevonden. Lees en kijk ook:Witte waterstof uit de bodem kan onuitputtelijk bron van energie zijnExplainer: alles over waterstofEnorme hoeveelheid witte waterstof gevonden in ondergronds reservoir in FrankrijkOnderzoekers produceren groene waterstof goedkoop en efficiënt uit zeewater