Hannah van der Korput
05 oktober 2023, 11:05

Voedselbossen: wat leveren ze op?

Het Wereld Natuur Fonds en Stichting Voedselbosbouw gaan agrariërs helpen met de aanleg van voedselbossen. Wat is de toegevoegde waarde van zulke voedselbossen? En is deze manier van telen aantrekkelijk voor boeren?

Pexels gustavo queiroz 1662540 Een van de voordelen is dat voedselbossen CO2 opslaan. | Credits: Pexels

Waar in de landbouw vaak één gewas wordt verbouwd, is dat bij een voedselbos niet het geval. Een voedselbos is een bos waarin juist verschillende bomen en planten groeien. Deze gewassen produceren voedsel, denk aan noten, groente en fruit. De juiste mix van verschillende bomen en planten versterkt elkaar. Een walnotenboom die goed presteert in de volle zon, kan beschutting bieden aan fruitsoorten die beter presteren in de schaduw, zoals bramen en bosbessen. En door uien te planten, worden gevaarlijke schimmels weggejaagd.

Biodiversiteit

De combinatie van diverse soorten gewassen is goed voor de biodiversiteit. Zo trekt een voedselbos allerlei insecten, vogels en bodemorganismen aan. Deze soorten vormen samen een natuurlijke ziekte- en plaagbestrijding. Dat maakt dat het voedselbos zelf in staat is om ziektes te verjagen. Op termijn zijn bestrijdingsmiddelen dan ook niet meer nodig.

Opslaan van CO2

Een ander belangrijk voordeel is dat voedselbossen CO2 opslaan. De bomen en struiken filteren CO2 uit de lucht en houden dit vast. Bij de aanpak van de stikstofcrisis is er een grote behoefte aan landbouwsystemen die dit kunstje beheersen.

Klimaatverandering

Door klimaatverandering komen heftige regenval en droge periodes steeds vaker voor. Het voedselbos heeft daar een antwoord op. De bosbodem werkt namelijk als een soort spons. Valt er veel regen, dan wordt het water vastgehouden in de grond. In droge periodes wordt het regenwater weer geleidelijk vrijgegeven. Dit maakt sproeien of beregenen overbodig.

Minder werk

Wanneer een voedselbos goed wordt aangeplant, houdt het zichzelf in stand. Dat betekent dat een voedselbos relatief weinig werk is wanneer deze eenmaal groeit. In plaats van de bodem te bewerken, wordt deze zoveel mogelijk ongemoeid gelaten. Het bodemleven kan de bodem vruchtbaar maken en houden. Een vruchtbare bodem hoeft niet bemest hoeft te worden, en ook dat scheelt tijd en geld.

Opstarten is moeilijk

Ondanks de voordelen is Nederland nog niet rijk aan voedselbossen. Dit komt doordat het aanleggen van een voedselbos een flinke investering is. Vooralsnog zijn er nog geen subsidies beschikbaar die de kosten wat kunnen dempen. Eenmaal aangeplant, duurt het nog jaren voordat het voedselbos producten levert. Maar naarmate het bos groeit, zullen ook de opbrengsten stijgen.

Bovendien komt er veel kijken bij de aanleg van een voedselbos. Agrariërs kunnen hierbij hulp krijgen van het Wereld Natuur Fonds en Stichting Voedselbosbouw. Al is een voedselbos geen alternatief voor de akkerbouw en glastuinbouw. In een voedselbos kunnen namelijk niet alle gewassen groeien. Dat neemt niet weg dat een voedselbos, met alle functies die het vervult, een goede toevoeging is in de bestaande landbouwmix.

Lees ook:

Starbucks ontwikkelt klimaatbestendige koffie

Van alle koffiebonen is de arabica het meest populair. De arabicaboon komt oorspronkelijk uit Ethiopië en wordt voornamelijk geteeld in Midden- en Zuid-Amerika. Het is de enige boon die Starbucks gebruikt voor zijn koffies die worden geschonken op bijna 37.000 locaties wereldwijd. Bladroest Tegelijkertijd is de arabicaboon gevoelig voor stijgende temperaturen en natte omstandigheden. Schimmels profiteren van het warmer wordende klimaat. Een van die schimmels is koffieroest, die de bladeren van de koffieplant aantast. Het is een schadelijke en zelfs dodelijke ziekte die zich gemakkelijk via de lucht verspreid. Op die manier kan koffieroest in korte tijd grote gebieden infecteren. Nieuwe Arabica-zaden De door Starbucks ontwikkelde Arabica-zaden zijn beter bestendig tegen bladroest. Volgens de koffiegigant hebben ze een goede smaak en genereren ze meer opbrengst in een kortere tijd. De nieuwe zaden zijn zogenoemde hybride zaden. Deze ontstaan door verschillende soorten zaden met elkaar te laten kruisen. Zo worden de beste eigenschappen van diverse soorten gecombineerd. “Met de toenemende gevolgen van klimaatverandering is Starbucks vastbesloten om de toekomst van koffie veilig te stellen. We hebben de verantwoordelijkheid om zorg te dragen voor de hele toeleveringsketen en de vele mensen die koffie mogelijk maken, van boon tot kopje, van boer tot klant. Bij Starbucks geloven we dat ons variëteitenprogramma de sleutel is tot een gezonde aanvoer van koffie en ons bedrijf voor de komende 50 jaar", aldus een woordvoerder in een verklaring. Uitdelen aan koffieboeren De klimaatbestendige koffiezaden gaan naar de boeren die aan Starbucks leveren. Maar ook koffieboeren met andere afnemers kunnen de nieuwe varianten van de populaire koffieboon gaan telen. De zes ontwikkelde koffiezaden worden uitgedeeld aan boeren over de hele wereld. Lees ook: Koffie en klimaatverandering: hoe stelt Nespresso de keten veilig?Zo voorkomt Santas Koffie een berg verpakkingsafval hoger dan de EuromastAluminium koffiecapsules kun je eeuwig recyclen. Waarom doen we dat niet?