Eva Segaar 31 december 2021, 14:48

Wordt 2022 het jaar van de grote doorbraak van vleesvervangers?

Nergens in Europa eten we zoveel vleesvervangers als in Nederland. Het is daarom niet gek dat er veel producenten van vleesvervangers het afgelopen jaar hier zijn neergestreken. Gaat dat ervoor zorgen dat we in 2022 dan eindelijk meer vleesvervangers gaan eten dan echt vlees?

Beyond meat xleronesgh Y unsplash Beyond Meat burgers en worstjes op de barbecue. | Credits: Unsplash

In de afgelopen drie jaar is de plantaardige consumptie in heel Europa met 49 procent toegenomen, blijkt uit onderzoek in opdracht van ProVeg. In totaal onderzocht het de supermarktverkopen in elf Europese landen. In alle landen werd een toename van plantaardige consumptie gemeten. En Nederland voert de ranglijst aan: we eten de meeste vleesvervangers per hoofd van de bevolking én geven er het meeste geld aan uit.

Een enorme toename van de consumptie van vleesvervangers dus. Maar als je het met vleesconsumptie vergelijkt blijft het nog achter. De gemiddelde Nederlander eet jaarlijks 870 gram aan vleesvervangers. Dat zijn zo’n acht a tien vegaburgers. Terwijl we 75,9 kilo aan vlees aten in 2020, blijkt uit cijfers van de Wageningen Universiteit en Research. Plantaardige vleesvervangers hebben een marktaandeel van slechts 4 procent in retail ten opzichte van echt vlees. Toch is daar ook goed nieuws voor het klimaat. Want in 2020 daalde de vleesconsumptie in vergelijking met 2019 met 1,9 kilo per persoon. Dat is de grootste daling sinds 2005.

Lees ook: Wat als de Nederlandse landbouw duurzaam wordt?

Meer vleesvervangers naar Nederland

Ondertussen komen er steeds meer vleesvervangerproducenten naar Nederland. Afgelopen jaar streek Next Gen Foods, een Singaporese start-up die een plantaardige kippendij maakt, hier neer. Net als Livekindly van oud Unilevertopman Kees Kruythoff, Meatless Farm en Beyond Meat. Deze merken groeien snel, en ontwikkelen ook steeds betere vleesimitaties die steeds moeilijker van echt te onderscheiden zijn. Pionier is Beyond Meat met zijn ‘hamburger’. Die heeft hetzelfde vlezige mondgevoel als een echte hamburger, maar is 100 procent plantaardig.

Wel lagen de vleesvervangers lang onder vuur omdat ze veel minder voedingswaarden bevatten dan echt vlees. Minder eiwit en ijzer, en een stuk meer vet. Maar ook dat tij keert door innovatie. De meeste vleesvervangers op basis van soja zijn een goed alternatief voor vlees, schrijft de consumentenbond.

Lees ook: Alles wat je moet weten over kweekvlees

Klimaatprobleem urgenter dan ooit

Tegelijkertijd realiseren steeds meer mensen dat voeding een grote impact heeft op het klimaat. Het laatste IPCC-rapport wees dat weer eens uit, waardoor de verwachtingen van de klimaattop in Glasgow hooggespannen waren. Daar tekende Nederland onder meer het ontbossingsakkoord, wat ervoor moet zorgen dat het regenwoud niet wordt gekapt voor het aanplanten van soja. Nederland is namelijk, volgens onderzoek van het Wereld Natuur Fonds, verantwoordelijk voor het kappen van 30.000 hectare oerwoud voor de verbouwing van palmolie en soja. Die soja wordt vervolgens voor een groot deel gebruikt als veevoer bestemd voor Europa.

Hoewel het lastig is om voorspellingen te doen zonder glazen bol lijken vleesvervangers ook komend jaar de wind in de zeilen te hebben. Als ze op grote schaal geproduceerd worden, zijn ze straks misschien zelfs goedkoper dan vlees. En dan kan het hard gaan. Zoals Livekindly-topman Kees Kruythoff in een recent interview met het FD zegt: ‘Iedereen kan begrijpen dat de markt voor vlees- en zuivelvervangers nu nog relatief klein is, maar groot kan worden. Niemand twijfelt eraan dat in de energiesector, het transport en de voedingsmiddelenindustrie grote transformaties nodig zijn. Maar de belangrijkste vragen van dit moment zijn: hoe moeten we dat doen, en hoe snel? Mijn antwoorden: op grote schaal, en nu. Anders halen we de klimaatdoelen niet op tijd.’

Lees ook: ‘De grootste voedselverspilling zit niet in het weggooien van eten, maar het in stand houden van een dierlijke voedselketen’

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

Van deze fouten kunnen leiders leren

1. Duidelijk zijn Bijna iedereen weet het en toch gaat het vaak mis. Je zit rustig te lezen in de trein, tot hij plotseling stopt en daarna langdurig stil staat. Vervelend, je was net ontspannen op weg naar je afspraak in de wetenschap dat je keurig op tijd aankomt. Maar nóg vervelender is het als je niet te horen krijgt wat er aan de hand is, dan ga je je pas echt opvreten. Hetzelfde in het vliegtuig: heel lang wachten na de landing, waarna het nog erger wordt als mededelingen uitblijven. Zo is het op de werkvloer ook. Goede leiders weten dat het werkt om snel met heldere informatie te komen. Iedereen weet waar hij aan toe is. Het voorkomt gekonkel en geruis. De meester op dit terrein: Louis van Gaal. Een geval apart, 70 jaar oud, maar zelfs de huidige selectie jonge Nederlands elftal spelers, twintigers en dertigers, prijst hem in koor om vooral één eigenschap: zijn vermogen om altijd duidelijkheid te verschaffen. 2. Niet pleasen In het verlengde hiervan ligt een van de meest gemaakte fouten: de neiging altijd te willen pleasen. Een eigenschap die dicht tegen manipulatief gedrag aanleunt. Je doet je anders voor dan je bent om in het gevlei te komen. Als leider van een bedrijf laat je dan al snel de waan van de dag regeren, want de populariteitsprijs is aan modes onderhevig. Lange termijn denken is hier ver weg Onderzoeksjournalist van Nieuwsuur Bas Haan (Teevendeal, WODC-affaire, Deventer moordzaak) zegt niet voor niets dat 'angst voor de publieke opinie' een rode draad is in zijn verhalen. De overtreffende trap in het behagen van de publieke opinie is Mark Rutte. In een ander tijdsgewricht werkte het wonderwel, nu is het aan slijtage onderhevig. Het culmineerde tijdens COP26 in dagen vol verwarring, onbegrip, verontwaardiging en gedraai, die vooraf gingen aan de ondertekening door Nederland van de verklaring om eind 2022 af te zien van overheidssteun aan fossiele brandstofprojecten in het buitenland. Vanaf volgend jaar wordt het credo: met goede plannen inzetten op de lange termijn, 'whatever it takes.' 3. (Niet) op de man spelen Nooit op de man spelen, behalve als het niet anders kan. De aaneenschakeling van fouten van Hugo de Jonge is een inzichtelijk boekje waard, met als keuzetitels: 'Zo moet het niet', tot 'Dit nooit meer.' Het beste voor ons en voor hem is om in de loop van 2022 definitief afscheid van hem te nemen. Zelfs de allerredelijkste oom kan tijdens de kleine familiebijeenkomst met Oud en Nieuw niet meer aankomen met: 'Maar laten we eerlijk toegeven dat hij het ook heel moeilijk heeft. Zouden wij het beter doen?' Functie elders voor De Jonge: Gladde midden-manager met kennis zonder inhoud, of leraar die luid schreeuwend een overvolle klas in bedwang probeert te houden. Laatste wapenfeit: Het te laat openbaren van het kritisch advies van de Raad voor de Rechtspraak over de invoer van 2G en de uitbreiding van de coronapas op de werkvloer als 'een foutje' afdoen. 4. Lees een boek Onder het motto 'All Leaders are Readers' de tip voor de jaarwisseling: 'Netto Positief' van Paul Polman en Andrew Winston (de laatste schreef in 2005 al het voorspellende Green to Gold, samen met Daniel Esty). Belangrijke boodschap: samenwerken om tot oplossingen te komen is de toekomst. Opvallendste voorbeeld in het boek: een samenwerking tussen Coca-Cola, Nestlé, Pepsi, Unilever en Greenpeace om van schadelijke koelingen af te komen.Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.