Hannah van der Korput
04 september 2023, 14:28

Zuid-Holland heeft er 30 bijensoorten bij

Dat het niet goed gaat met de bijenpopulatie is inmiddels wel bekend. Gelukkig is er ook voorzichtig positief nieuws: in de provincie Zuid-Holland is het aantal bijensoorten de afgelopen jaren met 34 procent toegenomen.

Adobe Stock 2928448 Waar tussen 2010 en 2022 nog 206 bijensoorten leefden in Zuid-Holland, zijn dat er nu 236. | Credits: Adobe Stock

Dat staat in het onlangs verschenen rapport van EIS Kenniscentrum Insecten. Het rapport zoomt in op de stand van de huidige bijenpopulatie. Ook worden de leefomgevingen van de verschillende bijen beschreven met tips om deze te beschermen en uit te breiden.

Nieuwkomers

Waar tussen 2010 en 2022 nog 206 bijensoorten leefden in Zuid-Holland, zijn dat er nu 236. De nieuwe bijen zijn vooral zuidelijke soorten. De opwarming van het klimaat zorgt ervoor dat zij zich nu ook in Nederland vestigen. Zo dook de zeldzame dageraadzandbij voor het eerst op in 2014 in het zuiden van Limburg. Inmiddels is deze bij dus ook aanwezig in Zuid-Holland.

Verdwenen soorten

Ook is een aantal eerder als ‘verdwenen’ bestempelde soorten weer teruggevonden. De bedreigde bijensoorten die op de ‘Rode Lijst’ staan, zijn vooral gezien in natuurgebieden zoals de Biesbosch of duingebieden in Den Haag.

Groene Cirkels Bijenlandschap

Dat nieuwe en bestaande bijensoorten zich juist in Zuid-Holland vestigen, is mede te danken aan het Groene Cirkels Bijenlandschap. Dit initiatief bestaat uit overheden, het bedrijfsleven, kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties, agrariërs en burgers. Samen werken zij aan een bijvriendelijke omgeving. Dit doen zij onder andere door wilde bijen meer voedsel en nestgelegenheid te bieden. Ook wordt het landschap aantrekkelijker en kleurrijker gemaakt. Groenbeheerders leren hoe zij groen op zo’n manier kunnen aanplanten en onderhouden dat de bij er baat bij heeft. Tegelijkertijd loopt er een onderzoek naar de heidezandbij. Met het Rotterdams Havenbedrijf worden gesprekken gevoerd over de zwaluwbij.

We zijn er nog niet

Dat er meerdere bijensoorten zijn bijgekomen is goed nieuws. Toch zijn we er nog lang niet, waarschuwt EIS Kenniscentrum Insecten. Van alle bijensoorten in Nederland dreigt meer dan de helft te verdwijnen. Bijen zijn essentieel voor de voedselproductie. Ze bestuiven planten waardoor voedsel kan groeien zoals fruitsoorten, groenten en zaden. Ook leveren bijen een belangrijke bijdrage in ecosystemen. Door het bestuiven bevorderen bijen de biodiversiteit van bloemen, planten en dieren.

Lees ook:

Wetenschappers vinden officieel verband tussen broeikasgassen en levensverwachting van ijsberen

De non-profitorganisatie Polar Bears International en de universiteiten van Washington en Wyoming werkten samen aan het onderzoek. Daarin wisten de wetenschappers een verband aan te tonen tussen de uitstoot van broeikasgassen, het aantal ijsvrije dagen voortkomend uit die uitstoot, en de overlevingskansen van ijsberen. Ook beschrijven de onderzoekers een trend van uitdunnende ijsbeerpopulaties.De ijsbeer als symbool Hoewel de ijsbeer vaak uit symboliek wordt aangedragen als het grote slachtoffer van de uitstoot van broeikasgassen, bestond er tot verkort nog geen wetenschappelijke onderbouwing voor dit slachtofferschap. Het mocht dan wel bekend zijn dat ijsberen lijden onder een opwarmende planeet, de directe link tussen broeikasgassen en uitstervende ijsberen bleef uit. Beschermen door wetgeving De vondst biedt mogelijkheden om de ijsbeer te beschermen door middel van de Endangered Species Act (ESA), een Amerikaanse wetgeving die bedoeld is om dieren te beschermen die het risico lopen om uit te sterven. In 2008 werden ijsberen aan deze wetgeving gekoppeld, nota bene met de opwarming van de aarde als oorzaak. Maar omdat er nog geen specifiek onderzoek was verricht, kon het effect van broeikasgassen niet worden losgekoppeld van de invloed van alle wereldwijde historische emissies. Daarom was het niet mogelijk om de ESA te gebruiken om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen. Met het recente onderzoek wordt deze maas in de wet opgelost. "We weten al tientallen jaren dat voortdurende opwarming en verlies van zee-ijs uiteindelijk alleen maar kan leiden tot een verminderde verspreiding en overvloed van ijsberen," zegt hoofdauteur Steven Amstrup. "Maar tot nu toe konden we geen onderscheid maken tussen de effecten van broeikasgassen die door bepaalde activiteiten worden uitgestoten en de effecten van historische cumulatieve emissies. (…) De methodologie stelt ons voor het eerst in staat om de impact van emissies per bron uit te splitsen. Belangrijk is dat de aanpak die we beschrijven, waarbij we regressieanalyse gebruiken om een verband te leggen tussen broeikasgasemissies en habitat- en demografische veranderingen, ook buiten ijsberen breed toepasbaar is op andere ecosystemen en soorten - en gebruikt zou kunnen worden door managers en beleidsmakers over de hele wereld bij het evalueren van ontwikkelingsprojecten." Lees ook: Opmerkelijk: zonlicht blokkeren met een ruimteparaplu en een meteorietHeel veel regen? Deze regenpanelen wekken er energie mee opNieuw onderzoek naar zuiveleiwitten zonder dieren