CHANGE FOOD

“Biologisch is niet te duur, gangbaar is te goedkoop”

Volkert Engelsman, Eosta

Verslaafd aan korte termijn winst

Niemand wordt ’s ochtends wakker wordt met het idee: ‘Laten we vandaag eens het klimaat om zeep helpen, de kleuters in Zuidoost-Azië flink aan het werk zetten en het grondwater vergiftigen met landbouwchemicaliën.' En toch gebeurt het. Iedere dag en op grote schaal.

Hoe is het mogelijk dat onze economie werkt op een manier die geen mens op aarde zich wenst? Kennelijk zijn we vergeten iets essentieels van onszelf in het systeem op te nemen. Lange termijn kosten en baten voor mens en milieu worden systematisch genegeerd, gefaciliteerd door wet- en regelgeving en een fiscaal stelsel dat eerder de schoothond van de aandeelhouder lijkt dan dat het maatschappelijke belangen dient. We lijken een stel junkies die, in een korte-termijn-winstroes, hard interen op onze eigen ecologische (en daarmee economische) vitaliteit.

Ecosystemen

Covid-19 laat zien dat externalisatie van maatschappelijke kosten niet alleen toekomstige maar ook de huidige generatie raakt. Gezaghebbende virologen leggen een direct verband tussen pandemieën en intensieve landbouw en veehouderij. Daarbij wordt verwezen naar de fors afgenomen biodiversiteit als gevolg van intensieve landbouw, kunstmest en bestrijdingsmiddelen, waardoor ecosystemen kwetsbaarder worden en niet meer het zelfregulerend vermogen hebben om dit soort virusuitbraken in 'check' te houden. Covid-19 is daarmee niet alleen oorzaak van een crisis maar ook symptoom van een onderliggende klimaat-, stikstof-, biodiversiteits- en gezondheidscrisis die zich in slow motion voltrekt.

Het is verleidelijk om de economie nu weer met de gebruikelijke middelen op gang te brengen met alleen een focus op banen ongeacht groen of sociaal onder het motto, nu even geen tijd voor klimaat-, stikstof- of andere verduurzamingsmaatregelen. Het zou penny wise pound foolish zijn als dat banen worden die dienstbaar zijn aan business die part of the problem is, een business die lijdt tot het verzwakken van ecosystemen en gezondheid. Daarmee vergroten we de kwetsbaarheid van onze economie, riskeren we nieuwe disruptieve pandemische risico’s en blijft het dweilen met de kraan open. Als we de economie echt op gang willen brengen dan doen we er goed aan om juist nu een natuur inclusieve landbouw te omarmen. Om niet alleen meer te sturen op productiviteit per hectare maar ook op gezondheids- en ecosysteemdiensten die bijdragen aan een grotere weerbaarheid van ecosystemen en daarmee van de economie.

Duurzame landbouw

We hebben de landbouw te lang de verkeerde kant op gestuurd door alleen naar productiviteit te kijken. Covid-19 is een wake-up call om ook op biodiversiteit en gezondheid te gaan sturen. We kunnen de boel wel oppompen met kunstmest en bestrijdingsmiddelen, maar dan zagen we in feite aan de stoelpoten van onze eigen winstgevendheid op de lange termijn. Logisch dat banken en institutionele beleggers nu versneld duurzaamheidscriteria in hun financieringsvoorwaarden implementeren.

We merken de schone lucht op, de stilte, een van onze Indiase leveranciers ziet de Himalaya’s weer. Dat zet mensen aan het denken over wat voor samenleving we eigenlijk willen. Hebben we al die spullen wel nodig, moeten we zo nodig voor 39 euro naar Barcelona. Neuroloog Bas Bloem wees onlangs samen met EFSA op de directe relatie tussen Parkinson en bestrijdingsmiddelen. Is het wel logisch om met pillen van de ene divisie van Bayer Monsanto gezondheidsproblemen te willen oplossen die veroorzaakt worden door bestrijdingsmiddelen van de andere divisie van hetzelfde Bayer Monsanto? We realiseren ons hoe onze gezondheid samenhangt met de gezondheid van de natuur. En dat een fragiel ecosysteem leidt tot een fragiel economisch systeem. We dachten in onze technologische genialiteit overal oplossingen voor te hebben maar nu staan we toch echt even met de bek vol tanden. Tegelijkertijd moeten we ook weer niet al te verrast doen. De klimaatcrisis, stikstofcrisis, gezondheidscrisis duwden ons al een tijdje met de neus op de noodzaak tot systeemverandering.

Niks mis met winst, maar dan wel in een gelijk speelveld in de mark waarin we netjes rekenen en de kosten van ecologische en sociale schade meenemen.

Dat is wat we met Eosta doen. Where ecology meets economy. Met ons trace & tell merk Nature & More maken we ketens al jaren transparant, brengen we de impact op mens en milieu in kaart en stellen we consumenten in staat een geïnformeerde inkoopbeslissing te nemen. We Meten, Managen, verMarkten en Monetariseren de impact op people en planet. Ecologische en sociale kosten en baten voor al onze productketens consolideren we tot een nieuwe verlies en winstrekening waarmee ook verantwoording afgelegd wordt over het gebruik van natuurlijk en sociaal kapitaal.

Onze visie op voeding en landbouw in 2040

In 2040 eet heel Nederland lekker, gezond en duurzaam. Alle relaties en transacties in de land- en tuinbouw vinden dan plaats op basis van: volledige transparantie, true value en een gelijk speelveld in de markt waarin maatschappelijke kosten en baten netjes doorgerekend worden in de prijs.

Vanuit die principes leidt Nederland ook de omslag in de internationale markt. Het credo dat Nederland tot de grootste exporteurs van voedsel behoort is dan volledig vervangen door: Nederland wereldvoorbeeld van duurzaam, transparant en gezond.

Concreet

  • Het humusgehalte van onze bodems is dan weer op peil;
  • Grondwater wordt niet meer vervuild door kunstmest, landbouwchemicaliën of medicijnresiduen;
  • Biodiversiteit is hersteld en wordt gekoesterd als belangrijkste indicator voor veerkracht in de landbouw;
  • Landbouw en voeding gerelateerde broeikasgasemissies zijn gereduceerd tot nul, onze bodems zijn weer een carbon sink;
  • Alle externe maatschappelijke kosten én baten van de voedselproductie zijn volledig zichtbaar, gemonetariseerd en verrekend in de kostprijs, uiteraard ondersteund door fiscale prikkels en wetgeving;
  • Artsen geven patiënten eerst een gedegen voedingsadvies voordat ze pillen voorschrijven;
  • Leefstijlbegeleiding is een belangrijk onderdeel van het basispakket in de zorg;
  • Supermarkten zijn uitgegroeid tot lokale gezondheidscentra waar geen bocht meer wordt verkocht;
  • Kennis van natuurlijk-, sociaal- en spiritueel kapitaal is vast bestanddeel van het curriculum van iedere business school, evenals de bijbehorende monetarisatie modellen;
  • Punt in de verte, coalition of the willing maten erbij zoeken en gas op die lolly. Dream, Dance, Deliver noemen we dat hier. Waar een wil is, is een omweg.

CHANGE Makers

Morgen wordt vandaag bedacht. De Change Community is een beweging van koplopers en toekomstmakers die samen de nieuwe economie vormgeven.