CHANGE INDUSTRY

“Als er één chemische site is die de verduurzaming voor elkaar krijgt, dan is het Chemelot wel”

Loek Radix, Chemelot

Duurzaam en circulair in 2050

Voor Nederland – de nummer 4 chemieproducent van Europa – is de aanwezigheid van een chemiecluster in Zuid-Limburg van grote economische waarde. Met een omzet van meer dan € 10 mrd per jaar neemt Chemelot 20 procent van de chemiesector voor haar rekening. Samen met Rotterdam/Moerdijk, Terneuzen/Bergen op Zoom, de Eemsdelta en Emmen vormt het de top 5 van chemieclusters in Nederland. Het economisch belang hangt ook samen met de werkgelegenheid die alle bedrijven en instellingen bieden en creëren. Op dit moment werken er zo’n 8.000 mensen bij de verschillende bedrijven op het terrein en nog eens een veelvoud werken indirect voor het terrein.

Chemelot ontwikkelt zich snel. De volledige ‘keten’ bevindt zich hier op één locatie; Research & Developmentcentra, proef- en demonstratiefabrieken en grootschalige (chemische) maakindustrie. Variërend van innovatieve start-ups en MKB-bedrijven tot strategisch belangrijke vestigingen van wereldspelers als SABIC, OCI Nitrogen, Arlanxeo, Fibrant, AnQore, DSM, maar bijvoorbeeld ook Sekisui. Tot 2002 waren alle fabrieken en onderzoeksfaciliteiten onderdeel van één bedrijf (DSM). Op dit moment zijn er op het terrein van ruim 800 hectare meer dan 150 bedrijven en instellingen aanwezig.  

Chemelot strategie 2050

In lijn met de Nederlandse en Europese ambities is Chemelot in het jaar 2050 een circulaire, duurzame en volledig klimaat neutrale chemiesite. Het is van groot belang dat de basischemie voor Nederland behouden blijft. Deze industrie is het begin van vele economische waardeketens, zoals plankton dit is binnen vele voedselketens. Kunstmest, kleding en medicijnen; het kan allemaal niet bestaan zonder de grondstoffen die de chemie produceert.

Om deze vitale rol te blijven vervullen op een maatschappelijk verantwoorde manier moeten we twee uitdagingen overwinnen:

  1. Alle grondstoffen (input) vergroenen, zodat vervolgens ook alle producten (output) groen zijn. 
  2. Alle chemische processen elektrificeren en van duurzame elektriciteit voorzien.

Op dit moment worden op Chemelot nog veel fossiele grondstoffen gebruikt: ruwweg 4 miljoen kubieke meter aardgas en ongeveer 93.000 vaten nafta (‘raffinaderijbenzine’) per dag. Het elektriciteitsverbruik zit op circa 2 miljoen megawattuur per jaar.

Chemelot kan in 2050 volledig duurzaam en circulair zijn. Als er één chemische site is die de verduurzaming voor elkaar krijgt, dan is het Chemelot wel. Chemelot is uitstekend gepositioneerd vanwege de bestaande combinatie met de Brightlands Chemelot Campus, met kennisinstituten en onderzoeks- en opschalingsfaciliteiten, en uiteraard het Industrial Park met haar bewoners.

Om dit te bereiken moet nog veel werk verzet worden, en daar wordt hard aan gewerkt. Een voorbeeld is de fabriek die SABIC en Plastic Energy gaan bouwen op het terrein van Chemelot. Deze fabriek, die in 2021 in bedrijf gaat, zal plastic afval chemisch recyclen. Plastic Energy ontwikkelde voor deze samenwerking een speciale technologie waarbij plastic afval wordt omgezet in zogenoemde pyrolyse-olie. Daarvan kan vervolgens weer nieuw plastic worden gemaakt. Een ander voorbeeld is de Econitrile van AnQore. Dit is ’s werelds eerste, duurzame en gecertificeerde acrylonitril, een belangrijke grondstof voor allerlei plastics. En medio 2021 vermindert Fibrant haar lachgasemissie met meer dan 75 procent. Daarmee levert dit bedrijf een aanzienlijke bijdrage aan de doelstelling van Chemelot om de CO2-uitstoot tegen 2030 te halveren. Dit zijn slechts een paar voorbeelden.

Nafta en aardgas zullen op deze manier langzaam maar zeker vervangen worden door duurzame alternatieven. Chemische processen hebben warmte nodig, waarvoor nu vaak aardgas wordt verbrand. Ook in de toekomst blijven hoge temperaturen nodig voor de processen, alleen wordt deze warmte straks door middel van (duurzame) elektriciteit gegenereerd. Om die reden zal het elektriciteitsverbruik tot 2050 ongeveer verviervoudigen. Binnen de klimaatdiscussie is Chemelot niet het probleem, maar juist een onmisbare schakel in de oplossing.

Op vele fronten zoekt Chemelot actief de samenwerking met andere bedrijven en (kennis)instellingen en betrokken overheden om gezamenlijk deze ambities waar te kunnen maken.  

De strategie van Chemelot past naadloos in de kersverse Ontwikkelagenda Circular Hub. Deze Ontwikkelagenda is de afgelopen maanden opgesteld door een brede alliantie bestaande uit de gemeente Sittard-Geleen, de Provincie Limburg, Chemelot Industriepark, Brightlands Chemelot campus, DSM, Brightsite, Brightlands Materials Center, AMI-BM, Universiteit Maastricht, Zuyd Hogeschool, Vista en CHILL.

Met de focus op energietransitie en het aanjagen van de circulaire economie hebben de partijen het afgelopen half jaar gewerkt aan een gedetailleerd projectplan om de transitie naar een circulaire economie en energie- en grondstoffentransitie te versnellen, het verdienvermogen van Nederland te versterken en de brede welvaart en het welzijn in Limburg te verbeteren.


CHANGE Makers

Morgen wordt vandaag bedacht. De Change Community is een beweging van koplopers en toekomstmakers die samen de nieuwe economie vormgeven.