Anna Roos van Wijngaarden 08 maart 2023, 14:13

Audi timmert aan de weg voor circulaire auto’s

Auto’s bevatten aan het eind van hun levensduur nog veel waardevolle materialen. Dat was al bekend. Hoe producenten ze tot hoogwaardige, nieuwe auto-onderdelen kunnen recyclen, nog niet. Daarom ging Audi samen met vijftien partners op zoek naar circulaire oplossingen voor zijn eigen autowrakken.

Adobe Stock 300860667 Editorial Use Only De resultaten van het 'Material Loop' project van Audi zijn positief en direct bruikbaar | Credits: Audi

Het ‘Material Loop’ onderzoek van Audi ging van start in oktober 2022 en loopt officieel tot april 2023, maar zo lang hoeft het bedrijfsleven niet te wachten. De overwegend positieve resultaten zijn namelijk al helder. Audi is zelfs al begonnen met het toepassen van een aantal van de experimenten op schaal.

De vijftien partners van het project bestaan uit gespecialiseerde leveranciers, recyclers en onderzoekers. Samen hebben zij veel kennis over het recycleproces van auto’s; van de inzameling van wrakken tot het monteren van de gerecyclede onderdelen in (deels) circulaire auto’s.

De vijftien partners van het ‘Material Loop’ project. | Credit: Audi

Recyclen in plaats van downcyclen

De uitdaging van circulaire oplossingen voor auto’s zit vooral in het behouden van de kwaliteit van gebruikte materialen. Op dit moment gaat die vaak verloren in het recycleproces. Er blijft dan een ‘gedowncycled’ materiaal over, dat niet voldoet aan de strenge eisen voor de productie van nieuwe auto-onderdelen.

Een goed voorbeeld is het recyclen van nikkel uit autobatterijen: 40 procent van dat ‘afval’ eindigt als grondstof voor walsmachines. Nog eens 40 procent wordt hevig gedowncycled tot andere metalen, waardoor niet alleen de autokringloop, maar ook de nikkelkringloop wordt doorbroken. 20 procent belandt zelfs op de stortplaats. Ook stalen onderdelen zijn lastig te circuleren. Door kwaliteitsverlies in het recycleproces eindigen die auto-‘resten’ meestal als constructiestaal.

Circulaire auto-oplossingen: succesvol en al toegepast

Audi en partners zijn dus met 100 wrakken gaan experimenteren om die secundaire materialen toch weer te kunnen gebruiken voor nieuwe Audi-auto’s. De eerste winst werd behaald in de sorteertechnologie: door gerichter te demonteren konden bijvoorbeeld grote stukken kunststof worden gered. Normaalgesproken worden die delen versnipperd.

Na het wegleggen van die hoogwaardige materialen, werd het resterende buitenwerk van de autowrakken verbrijzeld en gegroepeerd tot hoopjes kunststof, glas, aluminium en staal. Die konden door het scheidingsproces goed worden gerecycled tot hoogwaardige nieuwe materialen.

De implementatie van de recyclelessen is al begonnen. Zo produceerden de partners spoelen met 12 procent gerecycled schroot (metaalafval) die voldeden aan de kwaliteitseisen van Audi. Het bedrijf gaat die rollen nu gebruiken voor de productie van 15.000 binnendeuronderdelen voor het A4-model. Voor gebroken glazen ruiten is ook een circulaire oplossing gevonden. Dat glasgranulaat kan worden omgesmolten en omgevormd tot nieuwe glazen platen, die al worden gebruikt in het Q4 e-tron model.

Materialen traceren van wrak tot nieuwe auto

Een van de partners van het onderzoek is het Nederlandse Circularise, een aanbieder van digitale productpaspoorten (software). Het bedrijf bouwde voor de andere partners een digitale tool waarmee zij de reis van alle materialen konden volgen, van demontage tot hergebruik.

Verschillende afdelingen hebben baat bij zo’n digitaal paspoort. Leveranciers moeten bijvoorbeeld weten hoeveel gerecyclede onderdelen waar beschikbaar zijn en ontwerpers kunnen die informatie meenemen in hun plannen voor duurzamere automodellen. Bovendien staat er een wet op de planning die de traceerbaarheid van productieketens verplicht. Elektronica en batterijen zijn in 2026 al aan de beurt.

Experimenten zoals dat van Audi zijn noodzakelijk om de materiaalkringloop in de auto-industrie te sluiten. Het hergebruiken van onderdelen maakt producenten minder afhankelijk van schaarse grondstoffen en stelt hen in staat om hun milieu- en klimaatdoelstellingen te halen.

Meer lezen?

Changemaker Peter Molengraaf: "Paprika's zijn straks in de winter te duur, maar hoe erg is dat?"

Peter Molengraaf zag in zijn carrière vele kanten van de energie-medaille. Hij werkte jarenlang en in verschillende topfuncties voor Shell, Nuon en Alliander. Als boegbeeld van de Topsector Energie weet hij als geen ander voor welke opgave grote bedrijven nu staan. "Bedrijven dachten nog tientallen jaren te hebben voor de transitie van fossiele naar duurzame energie. Toen de gasprijzen plotseling zo hard stegen, moest er snel geschakeld worden. De transitie kwam afgelopen jaar in een versnelling terecht." De Topsector Energie stimuleert nieuwe initiatieven en projecten die de transitie van fossiel naar duurzame energie in ons land versnellen. Het stimuleert innovaties die nodig zijn voor de verschuiving naar een betaalbaar, betrouwbaar, veilig en duurzaam klimaatneutraal energiesysteem. De Topsector doet dat door bedrijven, kennisinstellingen, overheden en maatschappelijke organisaties te helpen om samen te innoveren, kennis te delen en financiering te vinden. Gaat de verduurzaming snel genoeg? Molengraaf: "Als je kijkt naar de klimaatambities wereldwijd, dan moet er een tandje bij. Het uitstellen van wat we moeten doen, leidt ertoe dat er in de toekomst steeds drastischere maatregelen nodig zijn. Als we ontdekken dat het eigenlijk toch eerder moet. Datzelfde is er eigenlijk gebeurd met stikstofbeleid. We hebben het jarenlang uitgesteld, nu zie je dat we met heel veel geld drastische maatregelen moeten nemen. Ik snap heel goed dat de boeren daar boos over zijn. De realiteit is dat we jarenlang onze ogen dicht hebben gedaan. Laten we dat nu met zijn allen níet doen." Wat Molengraaf betreft nemen de westerse landen ook hun verantwoordelijkheid. "Van landen die jarenlang voor de meeste CO2-uitstoot hebben gezorgd, mag nu verwacht worden dat ze sneller de omslag maken naar duurzame energie, om andere landen iets meer ruimte te geven."