Ellen Lengkeek 28 juni 2023, 12:00

Changemaker Henk van Raan: 'Fantastisch als je je eigen opgewekte energie in kan zetten'

Changemaker Henk van Raan is de innovatiebaas van de groene en duurzame Johan Cruijff ArenA. Dat niet alleen de grasmat groen is in dit beroemde state of the art stadion weet inmiddels de hele wereld.

DSC01737 Henk van Raan: ''Johan Cruijf zei ook altijd; winnen doe je met z’n allen.''

Voetballend viel het een beetje tegen dit jaar. Maar waar Ajax het liet afweten, bleef het stadion een trotse duurzame koploper. De Johan Cruijff ArenA is een voorbeeld voor de hele wereld. Met 4200 zonnepanelen op het dak, een megabatterij voor de eigen energieopslag en groene waterstof voor noodaggregaten. De grote changemaker achter de groene ArenA is chief innovation officer Henk van Raan. Na 27 jaar gaat hij met pensioen.

Game-changer om ArenA te verduurzamen

‘’Toen we na een moeilijke start door hard werken en volharding, omhoog kropen zijn we door de gemeente Amsterdam benaderd of we mee wilden helpen om aan de stad te laten zien hoe jezelf kunt verduurzamen als stadion. Het stadion verbruikt 9 miljoen kWh aan energie per jaar. Zoveel als 2500 huishoudens. Dat is gigantisch. We hebben per jaar 30 tot 35 evenementen. Als je in staat bent om gedurende die evenementen je eigen energie in te kunnen zetten is dat fantastisch. Zo is onze energieopslag ontstaan.”

Jullie zijn een living lab gestart. Wat houdt het in?

“Al die ambities die we hebben, kunnen we niet in ons eentje realiseren. Johan Cruijf zei ook altijd; winnen doe je met z’n allen. Dus als je een grote ambitie uitspreekt, en je hebt draagvlak met je partners dan begint het. We werken met partners die verbonden zijn aan de ArenA zoals onze schoonmaak, de gebouwen beheerder voor het onderhoud, maar ook politie en TNO. We dagen ook de industrie uit om in onze kleine ministad, waar elke week zo’n 60.000 mensen komen, hun innovaties op duurzaamheid of veiligheid te komen testen.’’

Gedragsverandering publiek

“Innovaties doen we stapje voor stapje. Wij zorgen voor goed openbaar vervoer en hebben in het stadion al lang gescheiden afvalstromen. Zo willen we alle bekers die bij voetbalwedstrijden en concerten worden gebruikt, hergebruiken. Daarvoor hebben we ook de bezoekers nodig, die bereid moeten zijn om de bekers terug te brengen naar de kiosk. Dat betekent ook inzetten op gedragsverandering, goed communiceren. We bieden op de VIP-tribunes nu ook biologisch eten aan. Die frikandel en een glas bier blijven, maar we bieden keuze. Je moet het publiek meenemen in deze transitie. Niet verbieden, dat moet je zien te voorkomen.’’

Wat hebben jullie gedaan met de 54.000 oude plastic stoeltjes?

Luister het antwoord nu in de podcast.

Het regent weer: 5x creatief met (regen)water

Slimme waterzak bespaart drinkwater We zijn in Nederland omringd door water. De Nederlander Iwan Fransen kwam daarom met een idee. Hij ontwikkelde een regenwatersysteem dat goedkoop, makkelijk en efficiënt is. De basis is een grote platte waterzak die in de kruipruimte van een huis past. De zak vangt water op en filtert het zodat je het water kunt gebruiken voor zaken als de was en in de tuin. Ook monitort de zak hoeveel regenwater beschikbaar is, hoeveel drinkwater je bespaart en wanneer je het opgevangen water het beste kunt gebruiken. Pampus maakt eigen drinkwater uit IJmeer Afgelopen week had Forteiland Pampus een primeur. Het eiland maakte voor het eerst zijn eigen drinkwater, ‘gebrouwen’ uit het water van het omringende IJmeer. “Ons membraan houdt de vervuilende deeltjes tegen, terwijl het veel van de nuttige mineralen doorlaat”, zei Christian Beuzel van NX Filtration vorig jaar tegen Change Inc. “Maar als het om drinkwater gaat wil je 100 procent zeker zijn.” Daarom wordt het water na filtering behandelt met UV-C licht, een techniek geleverd door Van Remmen UV Technology. “Het is de unieke koppeling van technieken en de onderlinge samenwerking die dit project zo speciaal maakt”, zegt Ton van Remmen. “Nergens in Nederland wordt water op deze manier gezuiverd.” Innovatie maakt van vervuild water drinkwater Het kraanwater in Nederland is van goede kwaliteit en daarom goed drinkbaar. Maar dat is niet overal in de wereld het geval. Uitvinder en ondernemer Marius Visser ontwierp een revolutionair huis-tuin-en-keukenapparaat waardoor kraanwater voor iedereen drinkbaar wordt: De Opresso Machine. “Mineralen die standaard in ons drinkwater zitten, zoals calcium, magnesium en zink blijven na het filteren met de Opresso machine hetzelfde”, laat hij zien in de resultaten. “We filteren eruit wat er niet in hoort, en alles wat er wél in hoort, blijft erin.” Water in huizen hergebruiken "De wc spoelen met drinkwater is absurd", zegt Sabine Stuiver, mede-oprichter van Hydraloop. Haar man, Arthur Valkieser, bedacht een slim apparaat dat watergebruik drastisch vermindert. “Hydraloop is een compact zelfreinigend recyclingsysteem dat je in je woning of bedrijfspand makkelijk kan installeren. Het zorgt ervoor dat licht verontreinigd water van bad, douche, wasmachine en condensatiewater wordt hergebruikt." Luister vooral de hele podcast:Nieuwe manier om water te koken ontdekt In een lijst over creatief met water mag deze natuurlijk niet ontbreken. Want wie had gedacht dat er ooit nog een nieuwe manier om water te koken zou worden ontdekt. De knappe koppen van het MIT ontdekten een coating die ervoor zorgt dat water sneller kookt. Dat kan op heel veel plekken energiebesparing opleveren, zoals in elektriciteitscentrales en chemiefabrieken. Meer lezen over water? Natuurmonumenten wil van Nederlandse vergiet weer een spons maken Dit collectief maakt waterzuivering beter, goedkoper en energiezuinigerWat doet droogte met Nederlandse akkers?