Marc Seijlhouwer 10 januari 2020, 15:29

Circulaire economie wordt door startups voortgedreven

Kleine startups hebben vaak veel grotere circulaire ambities dan grote bedrijven. Daarom kunnen de jonge bedrijven de circulaire economie een enorme boost te geven, door hun kennis te delen met de grote jongens. Dat blijkt uit een nieuwe studie.

Adobestock 267040680

Het whitepaper van de Universiteit Utrecht (UU), ING en het Amsterdam Economic Board vergelijkt de circulaire businessplannen van 147 startups met de initiatieven van grote bedrijven zoals Heineken, Ikea en Coca-Cola.

Lees ook: Maken deze vijf startups het verschil?

De conclusie? Startups hebben veel ambitieuzere plannen: ze richten zich vaker op regeneratie van producten en op het reduceren van afval dan de grotere bedrijven, die vaker naar recycling en inzameling kijken. Die laatste twee zijn minder ciruclaire manieren om afval te reduceren.

Download hier het whitepaper

Circulair geboren

Dat startups vooroplopen in de circulaire ambities, is wellicht niet verrassend. "De startups worden circulair geboren, terwijl grote bedrijven oudere producten en werkwijzen hebben die niet circulair zijn", verklaart onderzoeker Thomas Bauwens van de UU, die het onderzoek samen met Julian Kirchherr en Marko Hekkert uitvoerde. "Maar het laat wel zien dat de jonge bedrijven een hoop kennis en innovatie hebben waar bedrijven gebruik van kunnen maken."

Lees ook: Een remontabel kantoor in een groene omgeving

Dit alles wil trouwens niet zeggen dat startups alle wijsheid in pacht hebben. Bauwens: "Opvallend genoeg zagen we in het onderzoek dat relatief veel startups zich op recyling in plaats van upcycling richten. Ze houden vast aan de wetten van de lineaire economie. Grote bedrijven deden daarentegen veel meer aan hergebruik dan startups. Bedrijven hebben de infrastructuur om producten in te zamelen, terwijl dat voor startups onbetaalbaar is."

Hoe leer je van een startup?

Grote bedrijven kunnen leren van startups door samenwerking. Bauwens noemt de Rutte Groep als voorbeeld. Het bouwbedrijf werkte samen met de startup SmartCrusher om circulair beton te maken. "De startup krijgt zo geld en middelen om hun kennis verder te ontwikkelen. Het grotere bedrijf krijgt er een circulaire werkwijze voor terug."

Lees ook: Langzaam wordt de meubelindustrie circulair

Bauwens zegt wel dat startups op moeten passen. Het is immers ook mogelijk dat een bedrijf het idee kopieert zonder met de startup samen te werken. "Dat gebeurde met Kromkommer: die startup had als eerste het idee om misvormde groenten te verkopen. Inmiddels kopiëren Albert Heijn en Lidl dit, zonder samenwerking met Kromkommer."

Corporates zijn ook onmisbaar

Uiteindelijk zijn zowel corporates als startups onmisbaar voor een circulaire revolutie. "De kennis zit bij de kleine bedrijven. Maar het is niet zoals de IT-industrie, waar een kleine speler in zijn eentje het hele speelveld verandert. Corporates zijn nodig, omdat zij het geld en de logistiek hebben om werk te maken van circulariteit. Maar zonder de kennis en ambitie van startups gebeurt het niet."

Lees hier meer artikelen over de circulaire economie

Bron: Universiteit Utrecht | Beeld: Adobe Stock

Ikea realiseert duurzame inrichting vakantiehuisjes op Marker Wadden

De samenwerking met Natuurmonumenten en Landal GreenParks (die ook verantwoordelijk is voor de verhuur van de eilandhuisjes) sluit uitstekend aan bij de duurzame ambities van de Zweedse retailer. De drie partijen vonden elkaar nadat ze een gezamenlijke missie zagen in het bijdragen aan een positieve toekomst voor mens en natuur. “Bij IKEA vinden we het belangrijk om de natuur in huis te halen met de inrichting. We produceren onze producten dan ook op een verantwoorde manier”, vertelt Hanneke van de Vijfeijke, country sustainability manager bij IKEA. Marker WaddenDe nieuwe eilandengroep Marker Wadden ontstond dankzij een samenwerking tussen Rijkswaterstaat en Natuurmonumenten. Door de komst van dijken en dammen in het Markermeergebied is het plaatselijke ecosysteem verstoord en liep de vis- en vogelpopulatie sterk achteruit. De nieuwe eilandengroep moet een bijdrage leveren aan het oplossen van deze ecologische problemen. Ze helpen bij het verbeteren van de waterkwaliteit en biodiversiteit. Het Haveneiland, waar ook de vier gastenverblijven zijn gebouwd, is het enige eiland dat toegankelijk is voor bezoekers. Je kunt erheen met de veerboot vanaf Lelystad, of met eigen boot. “Het is een bijzonder natuurgebied,” vertelt Van de Vijfeijke. “Het Haveneiland is off-grid en niet op het net aangesloten. Het is geheel zelfvoorzienend in water en elektriciteit. De energie wordt uit eigen zonnepanelen verkregen, er komt een vorm van windenergie en het water wordt gefilterd uit het Markermeer.”Nederzetting In april 2019 startte de bouw van een nederzetting op het eiland. De huisjes zijn de enige voorzieningen op het hele eiland die een verhuurfunctie hebben. De opbrengst van de verhuur zal worden gebruikt voor de verdere ontwikkeling van en onderzoek op Marker Wadden.  Naast de eilandhuisjes is er op het Haveneiland een paviljoen met een informatieruimte, een hut voor de eilandwachters en de havenmeester, een werkschuur vol machines voor onderhoud én er komt een haven waar gasten zelf met hun boot kunnen aanmeren. Afgelopen najaar werden de eerste gebouwen opgeleverd. De nederzetting moet gereed zijn in 2020. “Vanaf dat moment kunnen bezoekers worden ontvangen in het nieuwe eilandpaviljoen”, aldus Van de Vijfeijke. Eilandsfeer proevenNog voordat de huisjes er stonden, brachten IKEA, Natuurmonumenten en Landal GreenParks samen met IKEA’s interieurontwerpster Evke een bezoek aan het eiland om de sfeer te proeven. De ontwerpster wilde het gevoel, dat je in de natuur krijgt, ook in de huisjes creëren door de natuurlijke kleuren in het interieur te weerspiegelen. “Evke heeft die sfeer meegenomen in haar schetsen en verschillende moodboards gemaakt. Op basis daarvan hebben we gekeken welke IKEA-producten in de eilandhuisjes passen”, vertelt Van de Vijfeijke. Slimme en energiezuinige oplossingenEr is gekozen voor slimme oplossingen en producten, die het woon- en leefplezier binnenshuis vergroten en goed zijn voor de aarde. Zo zijn de huisjes voorzien van energiezuinige apparatuur en verlichting, zodat de impact op het milieu zo laag mogelijk is. De keukenapparatuur is van A++ kwaliteit en er zijn PET-flessen verwerkt in stoelen, hoofdkussens en keukenkastjes. “In elk keukenkastfront zitten 25 PET-flessen. Alle producten zijn ook gewoon in onze IKEA-winkels te koop”, vertelt Van de Vijfeijke.  "De huisjes zijn voorzien van energiezuinige apparatuur"Ook wordt er zoveel mogelijk gebruik gemaakt van natuurlijke materialen om de sfeer van het eiland in de huisjes terug te laten komen. Onder meer jute, linnen, katoen, (onbehandeld) hout en rotan zijn terug te vinden in de woningen. Het interieur is zo een afspiegeling van het zand, de lucht en begroeiing op de eilandengroep. Lees ook: IKEA: op weg naar duurzaamheid 2.5Hiermee wil IKEA de consument inspireren en laten zien dat hij geen compromissen hoeft te sluiten om voor mooi design en duurzaam comfort te kiezen. “Het zijn vier hele prettige huisjes om in te verblijven, die ook nog eens heel minimalistisch en duurzaam zijn ingericht. Gasten kunnen dat echt zelf ervaren als ze er een paar dagen doorbrengen."Circulaire ambities Het onderhoud van de inrichting neemt de retailer eveneens voor haar rekening. Dat gebeurt aan de hand van een furniture-as-a-service overeenkomst. Van de Vijfeijke: “Dat betekent dat wij eigenaar blijven van de meubels en ze zo goed mogelijk onderhouden. Op die manier willen we dezelfde kwaliteit bieden aan alle gasten die in de eilandhuisjes verblijven.”IKEA ontwerpt haar meubels steeds vaker modulairDeze overeenkomst past uitstekend in de circulaire ambities van de retailer. IKEA zet al enige tijd steeds meer in op circulair design: in 2030 wil het alleen nog maar producten op de markt brengen, die van hernieuwbare of gerecyclede materialen zijn gemaakt. Ook ontwerpt de retailer haar meubels steeds vaker modulair. Dat betekent dat de meubelonderdelen op een bepaalde manier aan elkaar zijn vastgemaakt waardoor ze gemakkelijker van elkaar te scheiden zijn. Doordat de onderdelen inwisselbaar zijn, hoeft slechts een deel te worden vervangen in plaats van het gehele product. Van de Vijfeijke: “Wij willen onze voetafdruk in de toekomst aanzienlijk omlaag brengen. Door gasten kennis te laten maken met onze duurzame producten in de eilandhuisjes, hopen we hen te inspireren om ook thuis voor een duurzame levensstijl te kiezen.”Lees dit artikel: IKEA over circulariteit: ‘De hele organisatie werkt naar een circulair businessmodel toe’Beeld: IKEA