Om de oplossing van TRXmeds te begrijpen, is het belangrijk eerst te snappen hoe de farmaceutische industrie nu werkt, zegt Wouter Gruijters, een van de oprichters van TRXmeds. “Op dit moment is die wereld namelijk complex en niet transparant.” De keten bestaat grofweg uit drie spelers: de medicijnleverancier, de groothandel en de apotheker. Groothandels kopen medicijnen in bij leveranciers en houden die op voorraad zodat apothekers producten snel geleverd krijgen. “Maar voor sommige medicijnen is het voor de groothandel interessant om voorraad te exporteren, vanwege hogere prijzen in het buitenland. Dit kan leiden tot tijdelijke tekorten in een land als Nederland waar de medicijnprijzen laag zijn.”
Daarnaast komen kort houdbare producten vanuit leveranciers nauwelijks op de markt, omdat groothandels eigenaar van producten worden als zij die inkopen. Het risico op afschrijving willen zij niet nemen. “Daardoor krijgen apotheken niet eens de mogelijkheid om deze kort houdbare voorraden op te maken, terwijl dat financieel wel interessant kan zijn en bovendien duurzaam is. Deze voorraden worden nu afgeschreven en uiteindelijk vernietigd.”
Lucratief, zonder maatschappelijk nut
Door parallelhandel – de import en export door tussenhandelaren van en naar andere Europese landen – zijn er veel onnodige transportbewegingen. Als iets wordt geïmporteerd, moet de verpakking bovendien vaak aangepast worden en worden voorzien van een bijsluiter in de juiste taal. Dit ‘ompakken’ is vaak goedkoper in Oost-Europa dan in Nederland. Met onnodig transport, verbruik van materialen en hoge CO2-uitstoot tot gevolg.
Gruijters: “Import en export van medicatie is lucratief voor tussenhandelaren, maar heeft geen enkel maatschappelijk nut. Door de tussenkomst van groothandelaren hebben producenten onvoldoende zicht op de werkelijke verkoop van medicijnen aan Nederlandse apotheken. Het ontbreken van dit inzicht en onvoorspelbare afzetpatronen leiden tot tekorten én overschotten. Dat heeft zelfs impact voor leveranciers die willen investeren in onderzoek naar nieuwe en verbeterde therapieën.”
Vraag en aanbod verbinden
“Met onze aanpak willen wij de keten transparant maken. We creëren een nieuw en toekomstbestendig ecosysteem”, zegt Gruijters. “Dat doen we met een platform, waarmee we vraag en aanbod volledig transparant op elkaar afstemmen en aanvullende diensten organiseren. Eigenlijk is het een soort Airbnb voor medicijnen. Onze contractmodule vormt de basis van het ecosysteem. Daarin worden alle contracten gesloten, houden we transportbewegingen bij en voorzien we in de financiële afhandeling tussen leveranciers en apotheken. Voor het orkestreren van de keten verdienen wij vervolgens een klein percentage op iedere transactie. Groothandels blijven een belangrijke rol spelen in opslag en distributie, maar worden in dit ecosysteem door leveranciers en apotheken gedwongen transparant te zijn.”
Eerste pilot
Volgens Gruijters hebben apothekers wel oren naar het platform van TRXmeds, omdat het systeem transacties transparant maakt en leverbetrouwbaarheid verhoogt. Ook leveranciers zijn enthousiast, omdat zij met transparante en voorspelbare afzet een veel accurater beeld hebben van wat ze werkelijk op de markt brengen. Groothandels en tussenhandelaren, die juist profiteren van een ondoorzichtige markt, reageren sceptischer, zegt Gruijters. “Maar uiteindelijk is het de leverancier die bepaalt.”
TRXmeds is ervan overtuigd dat zijn platform kosten, maar ook een hoop CO2 en afval kan besparen. In de eerste plaats omdat er een stuk minder vervoersbewegingen nodig zijn, zegt Gruijters. En ten tweede omdat kort houdbare producten de markt kunnen bereiken en niet vernietigd hoeven te worden.
Samenwerking PharmaSwap
Eerder deze maand maakte TRXmeds de samenwekring met het Nederlandse bedrijf PharmaSwap bekend. PharmaSwap heeft een vergelijkbaar platform, maar dan voor verkoop van kort houdbare producten tussen apothekers onderling. Hier kunnen apothekers kostbare medicijnen die zij over hebben aanbieden aan apotheken die het medicijn nodig hebben. Zo hoeft een verkopende apotheek het product niet weg te gooien en kan de kopende partij vaak met korting een medicijn kopen. Inmiddels zijn al meer dan negenhonderd apothekers bij PharmaSwap aangesloten en werden al ruim tienduizend verpakkingen van de afvalberg gered.
Inmiddels bereidt TRXmeds de eerste transacties op kort houdbare producten voor tussen apothekers en leveranciers. Daarnaast werken ze met een eerste grote leverancier aan een pilot op directe productcontracten. Gruijters: “Maar het zou ook mooi zijn als groothandels een actieve rol innemen. We moeten het vertrouwen winnen van de markt en werken aan naamsbekendheid. Maar we werken ook aan alternatieven voor opslag en distributie in het geval dat nodig is voor een succesvolle start. Over twee jaar willen we volop actief zijn op de Nederlandse markt en voet aan de grond hebben gezet in drie andere Europese landen met een duurzaam, transparant en toekomstbestendig handelsplatform.”
Lees ook:
- Met een bus vol Milieudefensie-activisten naar Unilever in Londen: ‘Ongemakkelijker dan ik van tevoren had gedacht’
- Changemaker Eva Ronhaar (HEMA): ‘We veranderen van een bedrijf dat duurzame dingen doet, naar een duurzaam bedrijf’
- Hoe een telecombedrijf als Odido de klimaatdoelen van Parijs gaat halen
