Een gedegen Life Cycle Analysis, een berekening van de totale CO2-uitstoot van een product, is moeilijk te maken. Je moet immers elk aspect meenemen. Bij een waterflesje moet je berekenen hoeveel energie het kost om plastic te maken uit olie, maar ook hoeveel CO2 er vrijkomt bij het winnen van olie. En het verbranden van de plastic fles op de afvalcentrale kost ook weer energie en CO2.
ISGlobal, het gezondheidsinstituut van Barcelona, berekende precies de milieukosten van 'plasticwater' en vergeleek dit met kraanwater. De resultaten zijn misschien niet verrassend: een flesje water is slechter voor het milieu dan kraanwater. Maar dat er bijvoorbeeld 3500 keer meer grondstoffen nodig zijn voor fleswater dan voor kraanwater, zal voor veel mensen alsnog schokkend zijn.
Blaaskanker en materiaalgebruik
Het onderzoek van de Spanjaarden besloeg twee dingen: gezondheid en milieu. De onderzoekers keken naar drie (extreme) scenario’s: eentje waarin iedereen in Barcelona uitsluitend water uit flesjes drinkt, een waar iedereen kraanwater drinkt, en een waar iedereen gefilterd water drinkt. Die laatste is relevant in dit onderzoek, omdat de onderzoekers de gezondheidsimpact van kraanwater versus fleswater wilden meten.
In Barcelona is dat een groter probleem dan in Nederland, waar het kraanwater van uitstekende kwaliteit is. In Barcelona komt er volgens de onderzoekers relatief veel trihalomethaan voor in het kraanwater, een stof die kan zorgen voor blaaskanker. Mensen hebben traditioneel weinig vertrouwen in de watervoorziening en daarom drinkt een meerderheid van de bevolking fleswater.
Dat heeft echter desastreuze gevolgen voor het milieu. De onderzoekers berekenden geen exacte CO2-uitstoot, maar laten zien dat de impact op het aantal levende diersoorten in de omgeving en het materiaalgebruik honderden keren groter is bij fleswater dan bij kraanwater.
Geen plastic meer
Om het beste van beiden werelden te krijgen lijkt een (koolstof)filter in de kraan de beste oplossing. Hiermee verdwijnt een belangrijk deel van het trihalomethaan, zonder de grote milieuimpact van plastic. Maar het onderzoek is niet alleen een les voor de gezondheidsdiensten van Barcelona. Ook, of vooral, landen met een uitstekende drinkwatervoorziening kunnen hiervan leren. Water in plastic flessen is zoveel slechter voor het milieu, dat overstappen op kraanwater (al dan niet in een herbruikbare drinkbeker) een van de beste dingen is die je kunt doen voor het milieu.
Sinds kort hebben we een statiegeldsysteem voor (kleine) flesjes, gevuld met water of iets anders. Heeft dat een positief milieu-effect?
