Redactie Change Inc. 21 november 2023, 10:41

Het is hoog tijd voor een 'Circular Deal'

In de week van de Tweede Kamerverkiezingen bevindt Nederland zich op een kruispunt. De chemische industrie, een pilaar onder onze economie, staat klaar voor een grootschalige transformatie naar een duurzame, circulaire economie. Nu is het moment voor de politiek om een leidende rol te nemen in deze essentiële transitie. Het is tijd voor een Circular Deal, bepleit Arnold Stokking.

SAEYS Jaarevent Groene Chemie Spoorwegmuseum 4330 Tijdens het jaarevent van Groene chemie, nieuwe economie gingen politieke partijen met elkaar in de debat over de toekomst van de circulaire economie. | Credits: Groene chemie, nieuwe economie

Deze gastbijdrage werd geschreven door Arnold Stokking, voorzitter Groene chemie, nieuwe economie en managing director Brightsite

De chemische sector staat namelijk voor een monumentale taak: niet alleen moet de overstap naar duurzame energie gemaakt worden, maar ook moeten fossiele grondstoffen vervangen worden door duurzame alternatieven. Kenniscentrum Brightsite heeft in de ‘Brightsite Transition Outlook’, waarvan de belangrijkste bevindingen op 7 november tijdens het jaarevent van het platform Groene chemie, nieuwe economie werden gepresenteerd, aangegeven dat we miljoenen tonnen gerecycled plastic, duurzame biomassa en koolstof uit CO2 nodig hebben voor niet-fossiele plastics en groene waterstof als grondstof. De grondstoftransitie kan niet alleen gezien worden als een milieuvraagstuk of economische barrière, maar is ook essentieel op maatschappelijk vlak. De transitie biedt bovendien enorme kansen voor nieuwe bedrijven, een nieuwe duurzame economie voor Nederland.

Daarom pleit ik voor een ‘Circular Deal’ vergelijkbaar met de Klimaatwet en de Green Deal. Zo’n wettelijk kader kan de industrie de duidelijkheid geven die ze nodig heeft om de overstap naar circulariteit te maken.

Voor een succesvolle grondstoftransitie is een coherent en stabiel langetermijnbeleid vanuit het ministerie van Economische Zaken en Klimaat en andere overheden noodzakelijk. We moeten nieuwe markten voor circulaire producten creëren en groene innovatie binnen de chemische industrie stimuleren. Daarbij moeten we niet vergeten dat de consument goed geïnformeerd moet worden over circulaire producten en de overheid een voorbeeldfunctie heeft door groen in te kopen.

Een harmonisatie van onze regels met die van de EU is cruciaal om de transitie van onze industrie en samenleving naar een circulaire toekomst te versnellen. Zonder deze synchronisatie lopen we het risico essentiële industrieën en innovaties te verliezen, iets wat we ons maatschappelijk niet kunnen veroorloven. In schril contrast staat de huidige complexe regelgeving. Vereenvoudiging hiervan, met name op het gebied van recycling en het gebruik van hernieuwbare materialen, is van vitaal belang. Net zo belangrijk is de bevordering van circulaire bedrijfsmodellen om deze noodzakelijke verandering te ondersteunen.

De politieke wil om de chemische industrie te vergroenen is er, zoals blijkt uit recente debatten. Het is nu aan de politieke leiders om woorden om te zetten in daden. Door nu te handelen beschermen we niet alleen onze planeet, maar creëren we ook een toekomstige economische realiteit met Nederland als een wereldleider in duurzame chemie. De tijd voor actie is nu.

Lees ook:

Boeren verdienen vaker bij met winkel, kinderopvang en zonnepanelen

Dat concludeert de Rabobank in nieuw onderzoek. De van oudsher boerenbank schrijft dat het verdienmodel van veel agrariërs verandert. Terwijl de omzet uit land- en tuinbouwactiviteiten jaarlijks met gemiddeld 1,6 procent toenam, groeiden de neveninkomsten in de periode van 2010 tot 2020 met gemiddeld 10 procent per jaar. Nevenactiviteiten Nevenactiviteiten worden dus een belangrijker onderdeel van het verdienmodel van agrarische ondernemers. Rabobank verdeelt de bijverdiensten van boeren in boerderijverkoop, zorglandbouw, energie, recreatie, kinderopvang en natuurbeheer. Alle markten van nevenactiviteiten groeien relatief sterk. De markt is hiervan de grootste aanjager, niet de overheid. Zo is de vraag naar kinderopvang hoog, en ook streekproducten winnen aan populariteit. De overheid subsidieert wel het agrarisch natuurbeheer, maar dat is maar een klein deel van het totaal. Verschil per regio Hoe boeren bijklussen, is per regio verschillend. Rondom Natura2000-gebieden en in veenweidegebieden is de kans op inkomsten uit natuurbeheer groter. Rondom steden zijn er meer kansen op inkomsten uit boerderijverkoop, zorglandbouw en kinderopvang. De kans op inkomsten uit recreatie zijn afhankelijk van de aantrekkelijkheid van de regio voor recreanten. De kans op inkomsten uit energie hangt af van het beschikbare dakoppervlak en de grootte van het land. Ook de mogelijkheden om windmolens te plaatsen of biogas te produceren en verkopen zijn bepalend. Dit hangt af de lokale regelgeving en de belasting van het elektriciteitsnet. Duurzamere landbouw De land- en tuinbouw heeft veel impact op het milieu. In 2022 was de sector verantwoordelijk voor 15 procent van alle uitgestoten broeikasgassen in Nederland. Om de natuur te herstellen, moet de agrarische sector verduurzamen. Dit betekent dat sommige bedrijven de productie moeten verlagen of de veestapel inkrimpen. Door nevenactiviteiten kunnen boeren de omzet die hiermee verloren gaat compenseren of zelfs vergroten. Tegelijkertijd kan de groei van duurzamere neveninkomsten de transitie in de landbouw versnellen. Financiering De Rabobank is de grootste geldschieter van Nederlandse boeren. De bank heeft de afgelopen jaren vooral ingezet op de financiering van hoogproductieve landbouw. Nu de business van boeren verschuift, moeten geldverstrekkers daarin mee. Bij het verstrekken van leningen moet de aandacht niet alleen maar liggen op grootschalige productie, maar juist ook op nieuwe, duurzamere verdienmodellen. Deze nevenactiviteiten zijn daar een goed voorbeeld van. Lees ook: Banken en bedrijven zetten boeren vooral aan tot hoogproductieve landbouw. Hoe kan dat natuurvriendelijker?Voedselproductie van land naar lab scheelt twee derde van de CO2-uitstootBouwboeren oogsten eerste 18 huizen van het land