Zo’n 20 procent van het vervuilde water is afkomstig van het verven van textiel. De meeste verfsoorten bevatten chemische stoffen die schadelijk zijn voor het milieu. Het vervuilde restwater wat overblijft wordt vaak gedumpt in lokale rivieren die uitmonden in grotere zeeën.
Daarom onderzocht ontwerpster Ilse Kremer met haar project ‘Fabulous Fungi’ de kleurpigmenten uit schimmels, als alternatief voor chemische kleurstoffen die nu worden gebruikt om textiel een kleur te geven. Ze merkte dat de kledingindustrie wel bezig is met duurzaamheid, maar zich voornamelijk richt op de verduurzaming van materialen, zoals het gebruik van biologisch katoen. “De verfmethodes blijven achter, terwijl dat juíst voor ontzettend veel vervuiling zorgen”, vertelt Kremer.
Lees meer: Kleding: 3 duurzame innovaties uit Nederland
Rode en gele schimmels
Ze ontwikkelde, samen met Westerdijk Fungal Biodiversity Institute, verf uit schimmels. “Sommige schimmels maken pigment aan, zoals een gele of rode kleur. We laten de schimmels groeien en als ze genoeg pigment hebben aangemaakt doden we de schimmels zodat alleen de kleur overblijft.”
Met het residu kan Kremer kleding een kleur geven. Het vervaagt nu nog iets sneller dan reguliere textielverf, maar daar wordt aan gewerkt. En volgens Kremer biedt dat ook mogelijkheden: “Zo kan je een trui na een aantal wasbeurten gewoon weer een nieuwe kleur geven.” Op dit moment is ze bezig met het ontwikkelen van een groter kleurenspectrum. “Er zijn ook schimmels die paarse en blauwe pigmenten bevatten. Die kleuren kan je weer mengen met geel of rood, waardoor je een breed kleurenspectrum krijgt.”
Grote schaal
Om het probleem watervervuiling door textielverf aan te pakken is het noodzakelijk om op grote schaal drastisch te veranderen. De verfmethode van Kremer is nu nog in ontwikkelingsfase, maar in de toekomst is het mogelijk om op grote schaal gebruik te maken van kleurpigmenten uit schimmels. “Ze zijn heel makkelijk om mee te werken: ze groeien snel en het neemt weinig ruimte in”, legt Kremer uit.
Ze begint klein en is bezig met een DIY-kit om thuis je eigen schimmels en pigmenten te kweken, waar je vervolgens je eigen kleding mee kan kleuren. “Het is een veilige en makkelijke manier om zelf iets te doen”, vertelt de ontwerpster.
Voedsel, bloemen en bacteriën
Eerder experimenteerde Kremer met pigmenten uit voedsel en kruiden. Ze gebruikte avocadopitten die voor een roze kleur zorgen. Maar ook met rode kool, kurkuma of zelfs met bloemen kan textiel worden gekleurd. Rode kool zorgt voor een paars-grijzige tint en kurkuma geeft een okergele kleur aan textiel.
Ook ontwerpsters Ilfa Siebenhaar en Laura Luchtman experimenteren met het gebruik van organische materialen voor de kleur. Ze kweken bacteriën met behulp van geluidsgolven, en die zorgen weer voor een paarse kleur. De ontwerpers werken samen met Puma, waarmee ze de eerste bacterieel geverfde sportcollectie presenteerden in het project ‘Design to Fade’. Daarmee is Puma het eerste grote modemerk dat gebruik maakt van bacteriën als basis voor kleur. Volgens Kremer zijn deze initiatieven een eerste stap in de goede richting.
Lees meer: Problemen in de kledingsector: 'We zijn verslaafd aan lage prijzen'
Bron: Fabulous Funghi
