Rianne Lachmeijer 31 oktober 2022, 15:30

Koplopers: Duurzaam op de fiets

Als er één voertuig als duurzaam wordt gezien, dan is het de fiets. Maar bij een nadere inspectie valt op dat er ook nog veel te verduurzamen valt aan onze oude vertrouwde stalen ros. In deze aflevering van Koplopers behandelen Donatello Piras en Werner Schouten de duurzaamheidsuitdagingen van de fiets met de oprichters van Swapfiets en Roetz.

Koplopers In deze aflevering van Koplopers zijn Richard Burger (Swapfiets) en Tiemen ter Hoeven (Roetz-bikes) te gast. | Credits: BNR Nieuwsradio en Change Inc.

Elk jaar worden ongeveer 1 miljoen fietsen afgedankt. Van die fietsen reinigt en bewerkt Roetz de onderdelen die nog in orde zijn. Op die manier zet het bedrijf stappen richting een circulaire economie. Er is nog voldoende te doen op dat vlak. Zo is oprichter Tiemen ter Hoeven zich bewust van het groeiende aantal e-bikes. “Nu belanden jaarlijks duizenden fietsen op de schroothoop, maar wat doe je straks met duizenden afgeschreven e-bikes? Nog meer dan normale fietsen, bevatten e-bikes een hoop kostbare materialen zoals koper en batterijelektronica. Die wil je terugwinnen”, zei Ter Hoeven eerder.

Lees ook: Zo gaan circulaire winnaars Roetz en Janssen de Jong Bouw om met de circulaire economie

Ook Swapfiets -bekend van de blauwe voorband- zet naar eigen zeggen in op circulariteit. “We bieden de fiets as-a-service aan: als hij stuk is repareren we hem en heb je weer een goedwerkende fiets”, zei oprichter Richard Burger eerder. Producten as-a-service aanbieden wordt vaak als een belangrijk businessmodel voor de circulaire economie gezien. Hoe kijken Burger en Ter Hoeven daar naar en welke duurzame stappen vallen er nog te zetten in de fietsenbranche? Dat en meer hoor je in onderstaande podcast van Koplopers:

Koplopers is een initiatief van BNR Nieuwsradio en Change Inc.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.

Ondernemer en ontwerper bouwt oude, vintage fietsen om tot elektrische

Bijna iedereen heeft nog wel ergens een verdwaalde Gazelle of Batavus in de schuur of in de stad staan. Tegelijkertijd neemt het aanbod van elektrische fietsen enorm toe. Er worden massa’s van deze fietsen geproduceerd, waarbij duurzaamheid niet altijd een rol speelt. En dat is enorm zonde, ziet oud-fietsenmaker Vin Baltussen. Hij is grafisch ontwerper en heeft zijn eigen reclamebureau - maar het vak van fietsenmaker, wat hij zo'n tien jaar geleden beoefende, bleef altijd aan hem knagen. Miljoenen nieuwe fietsonderdelen Baltussen zag in die tijd bergen nieuwe fietsonderdelen voorbijkomen voor fietsen uit de jaren '90. “Die miljoenen onderdelen zitten gewoon nog in de verpakking. Het is spul dat uiteindelijk gewoon wordt weggegooid.” Net als de één miljoen fietsen die ieder jaar op de schroothoop belanden. Al die fietsen zijn met een opknapbeurt nog jarenlang te gebruiken, ziet Baltussen. Hij maakt van oude, traditionele fietsen een opgeknapte versie mét elektrische aandrijving. “Ik gebruik daarvoor een Italiaans systeem waarmee alleen het achterwiel wordt aangedreven met elektriciteit. Er komen geen kabels aan te pas. En wanneer de batterij leeg is, kun je zonder weerstand doorfietsen." Zijn fietsen, de Dutch World Bikes, zijn een stuk lichter in gewicht dan de doorsnee elektrische fiets. "Onze fietsen wegen zo'n 21 kilo. De doorsnee elektrische fiets zo'n 30 kilo.” Oude stadsfiets ombouwen tot elektrische De elektrische fiets van Dutch World Bikes kan met een volle batterij een afstand afleggen van zo'n 35 tot 65 kilometer, afhankelijk van de modus waarin je fietst. De fiets is te bedienen via een app op een smartphone. Baltussen laat het zien op de World of eMobility beurs. “Je ziet precies hoe je gefietst hebt, hoeveel batterijpercentage er over is en je kunt de fiets via de app op slot zetten.” De ontwerper bouwt de fietsen allemaal zelf om. “Ik haal ze helemaal uit elkaar en bekijk dan welke delen nog bruikbaar zijn. Het frame en de spatborden behouden hun originele lak.” Vervolgens worden de wielen opnieuw van spaken voorzien en krijgt het achterwiel een zogenaamde elektrische naaf: het onderdeel dat voor de aandrijving zorgt. Lees ook: Amsterdamse fietsenmaker Roetz onthult circulaire e-bike die leven lang mee moet gaan Duurzame gedachte Baltussen verwerkt iedere maand maximaal vier fietsen. “Het is een project dat ik naast mijn reclamebureau doe. Mijn kantoor aan huis is ook deels de werkplaats. Ik moet daarin een beetje schipperen.” Opschalen kan volgens Baltussen makkelijk, maar daar heeft hij gemengde gevoelens over. “Ik heb er zo veel passie in zitten. Daarom wil ik het dicht bij mezelf houden. Bovendien ben ik bang dat opschalen ten koste gaat van de duurzame gedachte. Want als je gaat opschalen, doe je gauw concessies. Ik wil niet dat we duizend fietsframes laten maken in China en hierheen verschepen. Dan zijn we natuurlijk niet meer aan het upcyclen.” Buitenlandse interesse De aanvragen stromen binnen bij Baltussen. “Ik woon en werk in het zuidoosten van Brabant, tegen de Duitse grens aan. Veel Duitsers hebben daarom interesse en rijden soms wel acht uur om een fiets te laten verbouwen.” Ook mensen uit Zweden, Finland, Frankrijk en België staan te trappelen voor een vintage fiets met elektrische aandrijving. Baltussen: "Veel mensen hechten waarde aan een oude fiets die misschien al jarenlang in de familie is en willen er geen afstand van doen. Op deze manier kunnen ze de fiets daadwerkelijk blijven gebruiken. En dat terwijl de prijs niet eens zo heel erg afwijkt van een doorsnee elektrische fiets." Voor het ombouwen van een oude fiets, inclusief elektrische aandrijving rekent Baltussen zo'n 2.800 euro. "Iedere dag van de week fietsen ombouwen, zie ik mezelf niet doen. De afwisseling is wat me juist goed bevalt. Ik wil het wel opschalen, maar ik ben al best op leeftijd. Met een nieuwe compagnon die net zo veel passie heeft als ik, zou ik dat wel overwegen." Lees ook: Fiets op waterstof komt naar NederlandSchrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.