Teun Schröder
19 augustus 2022, 12:00

Nederlandse recordzeiler ontwikkelt circulair supercomposiet

Het bedrijf ExoTechnologies ontwikkelde een materiaal dat sterker en lichter is dan glasvezel en bovendien qua prijs kan concurreren. Ook niet onbelangrijk: het materiaal is recyclebaar en na gebruik weer inzetbaar als nieuw composiet. “We willen de volledige glasvezelmarkt vervangen.”

M CLASS IV De Schotse politie is de trotse eerste eigenaar van een boot met volledig recyclebare romp. | Credits: ExoTechnologies

De mailbox van het jonge bedrijf stroomt overvol met aanvragen, zegt Jeroen Wats, medeoprichter en chief innovation officer van ExoTechnologies via een videoverbinding vanaf Isle of Man. Van botenbouwers en windmolenfabrikanten, tot waterparken en producenten van beschermende kleding. “Ons materiaal is sterker, lichter en duurzamer dan traditionele composieten als glasvezel en beton. Dat maakt het voor heel veel toepassingen interessant.”

Gescheiden grondstoffen

ExoTechnologies is een investeringsfonds dat via zijn R&D-tak het materiaal DANU ontwikkelde. Net als glasvezel bestaat DANU uit een mix van vezels en een hars. Het exacte recept blijft logischerwijs geheim. “Het grote verschil met glasvezel is dat je de grondstoffen van DANU kunt scheiden waarna je ze weer kunt inzetten voor dezelfde toepassing”, zegt Wats. “Volledig circulair dus.”

Lees ook: Wetenschappers maken beton van rubberen autobanden

Van zeiler naar botenbouwer

Wats stond zelf aan de wieg van DANU. Als ervaren zeezeiler en recordhouder van een trans-Atlantische oversteek startte hij destijds zijn eigen botenwerf. Hier bouwde Wats door de jaren heen honderden racejachten. “Ik leefde een jongensdroom”, zegt hij. “Maar ik zag ook welke invloed het materiaalgebruik op de planeet had.”

Veel boten zijn gemaakt van glasvezel- en koolstofvezels. De grondstoffen hiervoor zijn achteraf onmogelijk te scheiden, waardoor in feite geen schip recyclebaar is. “Dat zat me dwars. Daarom ging ik een nieuw composiet ontwikkelen. Toen we uiteindelijk de eerste kracht- en spanningstesten deden voor DANU stond ik zelf ook versteld van de resultaten.”

Lees ook: Nederlandse start-up vanPlestik bouwde 3D-printer die van plastic afval de mooiste spullen maakt

Schotse boot met nieuwe romp

Inmiddels heeft ExoTechnologies via dochteronderneming Ultimate Boats hun eerste boot voorzien van DANU-romp afgeleverd aan de waterpolitie van Schotland. De politieboot is een stuk lichter dan de glasvezelvariant, maar wel een stuk steviger. Wats: “Dat komt doordat je aanmerkelijk minder vezels nodig hebt dan glasvezels.”

Uiteindelijk is de DANU-boot slechts anderhalf procent duurder in kostprijs dan een glasvezelboot. En omdat ExoTechnologies verwacht dat de romp tot 70 jaar of langer meegaat, biedt het een levenslange garantie aan. “Ook daarna kunnen we de grondstoffen van DANU scheiden en opnieuw gebruiken. In feite koop je de grondstoffen dus maar één keer.”

Treinen, glijbanen en helmen

De gewichtsreductie, stevigheid en de prijs maken dat ExoTechnologies inmiddels overspoeld wordt door aanvragen uit allerlei verschillende hoeken. “Dankzij de hoge impact weerstand krijgen we nu bijvoorbeeld aanvragen van treinfabrikanten, die geregeld schade ondervinden door opspringende stenen. Maar ook producenten van beschermende kleding, zoals helmen en vesten, zijn geïnteresseerd. Inmiddels hebben we ook ballistische tests gedaan. Het certificaat is binnen waarmee we bewijzen dat DANU kogelwerend is.”

Recyclebare windmolens

Ogenschijnlijk door zijn mailbox scrollend gaat Wats verder door zijn lijst van geïnteresseerden: “Glijbanen voor waterparken, surfboards, voedselopslag, cabines voor vrachtwagens, constructiebedrijven; het is eigenlijk teveel om op te noemen.” In het bijzonder ziet Wats kansen voor wieken van windturbines, die nu nog vaak van glasvezel worden gemaakt. “De vervuiling van oude windmolens is enorm en wordt in de toekomst alleen maar groter. Tussen vandaag en 2050 belandt 43 miljard kilo aan wieken van windturbines op storthopen.”

Dit soort plekken zien we de komende decennia waarschijnlijk steeds meer. Het recyclen van oude windmolen wieken gebeurt nog slechts op kleine schaal | Credit: Adobe Stock

Circulaire wieken

Helaas merkt Wats dat veel grote bedrijven huiverig zijn om over te stappen naar een nieuw materiaal. “Daarom proberen we in contact te komen met kleine fabrikanten. Die kunnen zich bij overheidstenders onderscheiden met ons recyclebare product. Tegelijkertijd informeren we overheden dat het bouwen van circulaire windmolenwieken met DANU mogelijk is. Dit kunnen ze dan nu al in tenders opnemen als pre.”

Eerder deze maand nam Siemens Gamesa hun eerste recyclebare wieken in gebruik

Glasvezelmarkt vervangen

Hoewel overheden steeds vaker duurzaamheidsdoelstellingen in tenders opnemen, is Wats pessimistisch over de welwillendheid van bedrijven. “Duurzaamheid blijft een inferieure klank hebben: ‘duurzaamheid is duur of van mindere kwaliteit’. Ik ben heel gepassioneerd over het onderwerp, maar ik merk dat je pas echt aan tafel komt als je begint over de functionaliteiten.”

Na een succesvolle investeringsronde van 7,7 miljoen euro wil ExoTechnologies de komende tijd opschalen. “We hoeven niet voor iedere toepassing van DANU de producent te worden. We gaan nu eerst onze R&D tak ontwikkelen en verder ontdekken wat er überhaupt allemaal mogelijk is. Maar uiteindelijk willen we de hele glasvezelmarkt vervangen door DANU.”

'Als boeren hun minst-productieve landbouwgrond teruggeven aan de natuur, vergroten ze hun inkomen'

Volgens het rapport brengt de slechtste 10 procent van de landbouwgrond in het VK slechts 0.5 procent van de totale voedselproductie op. Als dat wordt teruggegeven aan de natuur stijgt de vogelpopulatie met 48 procent in 2050. Ook claimt Green Alliance dat het inkomen van de boeren in die gebieden met twintig procent kan stijgen. Lees ook: Nieuw boeren: Schevichoven voorbeeld van klimaatvriendelijke boerderij met winst Boeren en klimaatverandering Het rapport keek naar hoe boeren in het VK kunnen omgaan met de oplopende kosten, klimaatverandering en de Brexit. Green Alliance doet in het rapport een suggestie hoe de Britse boeren kunnen bijdragen aan de nationale klimaatdoelen zonder dat het ten koste gaat van de voedselzekerheid. Dat zit zo: door in te zetten op natuurherstel op de landbouwgrond die het minste opbrengt, kunnen boeren er CO2 opslaan en de leefomgeving verbeteren. Dat levert volgens het rapport 20 procent meer op dan het telen van gewassen die er niet tot nauwelijks groeien. Klimaatdoelen behalen “Door het meest productieve land voor voedsel te gebruiken, en het minst productieve land voor natuur, kan er op de overgebleven stukken landbouwgrond een mix van voedsel, natuur en CO2-opname bestaan,” staat in het rapport. “En daarmee kunnen ook de klimaatdoelen vanuit de overheid behaald worden.” Volgens Green Alliance zorgt dit plan ervoor dat de Britse regering de bestaande toezeggingen over de natuur kan nakomen, in plaats van het verstrekken van extra financiering zonder dat het klimaatwinst oplevert. Het geld dat ervoor nodig is kan uit het landbouw-potje komen van de regering, waar op dit moment 2,4 miljard pond in zit. Lees ook: Minder kunstmest nodig door genbewerking graanSchrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.