Donovan van Heuven
21 februari 2025, 07:09

Nieuwsupdate: Nederland blijft cruciale metalen verspillen en twijfels groeien over stikstofdoorbraak

Nederland blijft achter in de transitie naar een circulaire economie, terwijl de oplossingen voor het oprapen liggen. Ook in het nieuws: twijfels over stikstofdoorbraak, Milieudefensie dagvaardt ING eind maart, Delftse startup wint contract voor een van de grootste offshore-ontmantelingsproject projecten ter wereld en BlackRock: te groen of juist niet groen genoeg?

Nederland zich kwetsbaar maakt door essentiële grondstoffen te verspillen Nederland maakt zich kwetsbaar door essentiële grondstoffen te verspillen, waarschuwt het Planbureau voor de Leefomgeving. | Credits: Getty Images

Overheid laat kansen liggen voor circulaire economie: “Crisis in slow motion”

Nederland blijft achter in de transitie naar een circulaire economie, terwijl de oplossingen voor het oprapen liggen. Dat blijkt uit de nieuwe Integrale Circulaire Economie Rapportage van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Hoewel Nederland een sterke positie heeft op het gebied van recycling en hergebruik, wordt de urgentie niet gevoeld. De overheid dreigt haar eigen doel – halvering van grondstofgebruik in 2030,niet te halen. Sterker nog, het verbruik groeit alleen maar.

PBL-directeur Marko Hekkert spreekt van een “crisis in slowmotion” en benadrukt dat Nederland zich kwetsbaar maakt door essentiële grondstoffen te verspillen. Staatssecretaris Chris Jansen erkent de problemen en deelt de zorgen, maar noemt geen concrete maatregelen om de circulaire economie te versnellen.

Het PBL pleit voor het slimmer inzetten van bestaande instrumenten, zoals de Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid (UPV), en voor verplichte toepassing van gerecycled materiaal in nieuwe producten. Ook wordt gekeken naar circulaire aanbesteding in de bouw en de invoering van een Europese heffing op primaire fossiele grondstoffen voor plastics.

Lees ook:
Deze Nederlandse zoutbatterij zou ons minder afhankelijk kunnen maken van schaarse metalen uit het buitenland

Twijfels groeien over stikstofdoorbraak minister Wiersma

Landbouwminister Femke Wiersma presenteerde vorige week met trots haar plan om Nederland van het “stikstofslot” te halen. Maar inmiddels rijzen er grote twijfels. De zogeheten “rekenkundige ondergrens” – waardoor sommige projecten geen natuurvergunning meer nodig zouden hebben – is volgens critici niet wetenschappelijk onderbouwd.

Wetenschappers en het RIVM waarschuwen dat de ondergrens een politieke keuze is en niet gebaseerd op harde feiten. Tijdens het stikstofdebat donderdag in de Tweede Kamer stuit Wiersma op brede scepsis, zelfs binnen de coalitie. Ondertussen werkt haar ministerie aan een juridische onderbouwing, maar dat proces kan nog maanden duren.

De stikstofcrisis is hiermee nog lang niet opgelost. Zelfs met een verhoogde ondergrens blijft forse stikstofreductie noodzakelijk.

BlackRock: te groen of juist niet groen genoeg?

BlackRock stapte begin dit jaar uit de Net-Zero Asset Managers Initiative, maar het vertrek heeft geen invloed op hoe de vermogensbeheerder geld van klanten beheert. Dat stelt Monique Donders, directeur Blackrock Nederland in het FD. “Lidmaatschap van de klimaatalliantie leverde juridische complexiteit op, vooral in de VS. We zijn er niet licht uitgestapt: het heeft intern tot discussie geleid.”

In de VS wordt het bedrijf beschuldigd van een ‘woke’ beleid, terwijl Europese klanten juist vinden dat BlackRock zich minder inzet voor duurzaamheid. De vermogensbeheerder stapte begin dit jaar uit de Net-Zero Asset Managers Initiative, wat leidde tot kritiek van onder meer pensioenfonds PME. Actiegroep Fossielvrij is onlangs een campagne gestart waarin zij pensioenfondsen oproept hun geld weg te halen bij BlackRock, en pensioenfonds PME heeft al aangegeven dit te overwegen.

BlackRock beheert wereldwijd 10.000 miljard euro, waarvan 355 miljard euro voor Nederlandse klanten, waaronder veel pensioenfondsen.

Delftse innovatie vervangt dieselgeneratoren bij groot offshore-ontmantelingsproject

Amphibious Energy, onderdeel van Buccaneer Delft, heeft een contract gewonnen voor een van de grootste offshore-decommissioning projecten ter wereld. Hun ICCP-Pod, ontwikkeld met CORROSION, wordt ingezet bij de ontmanteling van offshore-platformen in de Bass Strait in Australië. Dit systeem combineert corrosiebescherming met duurzame energieopwekking en vervangt vervuilende dieselgeneratoren, wat kosten en milieu-impact verlaagt.

De ICCP-Pod is gebaseerd op de Energypod, een compacte energieoplossing met windturbines, zonnepanelen en een batterij. Dit systeem levert altijd stroom, ook op windstille of donkere dagen, en wordt wereldwijd ingezet bij offshore-platformen, windparken, viskwekerijen en in rampgebieden. Ondanks wereldwijde interesse blijft Nederlandse belangstelling voor de technologie achter.

Lees ook: Deze container met windmolen, zonnepanelen en batterij vervangt de vervuilende dieselgenerator

Milieudefensie dagvaardt ING eind maart

Milieudefensie bezorgt op 28 maart officieel een dagvaarding bij ING. De milieuorganisatie eist dat de bank haar beleid in lijn brengt met het Klimaatakkoord van Parijs en in 2030 de CO2-uitstoot van gefinancierde projecten halveert. ING zou bovendien moeten stoppen met het financieren van olie- en gasbedrijven die nieuwe winningslocaties aanboren.

De bank noemt de eisen “niet realistisch” en wil zelf bepalen hoe zij haar klimaatdoelen haalt. Milieudefensie levert de dagvaarding af met honderden medestanders bij het ING-hoofdkantoor in Amsterdam. Wanneer de zittingen plaatsvinden, is nog niet bekend.

Ook in de media:

Nederland schroeft klimaatsteun arme landen terug, ondanks klimaattop-belofte (Trouw)
Steeds minder Nederlanders verduurzamen huis met hypotheek (De Telegraaf)

Nederlandse hybride waterstof- en lithium-ion batterij kan energie het hele jaar goedkoper opslaan

De waterstofbatterij bestaat uit een elektrolyser, die van de overtollige stroom van windturbines of zonnepanelen groene waterstof maakt, een tank om die waterstof op te slaan en een brandstofcel om met die waterstof in de winter of andere periodes met weinig groene stroom weer elektriciteit op te wekken. De lithiumbatterij slaat de stroom voor de korte termijn op. Die batterij is ook nodig om de pieken in elektriciteitsvraag op te vangen en snel veel stroom te kunnen leveren. Het waterstofdeel van de batterij zorgt er voor dat de lithium-ion batterij steeds wordt opgeladen. Nieuw concept All-Energy heeft diverse onderdelen van verschillende leveranciers gecombineerd in één apparaat. “We gaan natuurlijk zelf geen elektrolysers, omvormers of lithiumbatterijen bouwen. Die kun je zo kopen”, zegt directeur Rinie van Tilburg. “We hebben niet iets compleet nieuws bedacht of uitgevonden. Alleen het concept is nieuw.” Langere en goedkopere opslag De hybride batterij lost de nadelen van kortstondige opslag van een lithium-ion batterij op met de langdurige opslag van stroom in waterstof. Dat kan 365 dagen per jaar. “Nu hebben we bijvoorbeeld een paar windstille, donkere maanden gehad met weinig opwek van wind- en zonne-energie. Dat zou je met deze batterij kunnen opvangen”, stelt Van Tilburg. Het voordeel is volgens hem ook dat de opslag van energie goedkoper is dan met een standaard batterij. “Als je het kleinste systeem pakt, dan zijn de kosten net zo hoog als bij een lithium-ion batterij. Maar als je een waterstofbatterij van 1,5 megawattuur pakt, dan kom je ongeveer op de helft van de prijs van de opslag met een lithiumbatterij uit. Ook is de levensduur van een waterstofbatterij veel langer. Die is minstens twintig jaar, terwijl een lithium- ion batterij een jaar of zeven, acht meegaat”, zegt hij. Oplossing voor netcongestie Hij denkt de hybride batterij te kunnen leveren aan bedrijven, woonwijken of gebouwen die vanwege de huidige netcongestie geen aansluiting op het elektriciteitsnet kunnen krijgen. Of die een te kleine aansluiting op het net hebben en niet kunnen uitbreiden. Maar ook bedrijven en gebouwen die qua energie zelfvoorzienend willen worden en zoveel mogelijk hun zelf opgewekte groene energie willen gebruiken, zijn potentiële klanten. Zelfs bedrijven en gebouwen zonder zonnepanelen kunnen de batterij gebruiken. Dan wordt de waterstoftank steeds bijgevuld om stroom te kunnen opwekken. Terugleverboete was aanleiding All-Energy bedenkt oplossingen voor klanten en bedrijven die willen overstappen op hernieuwbare energie. Die oplossingen variëren van mestvergisters tot biogasinstallaties, warmtepompen, zonnepanelen, -collectoren of -boilers. “Bij zonnepanelen en -collectoren is steeds de vraag: maar hoe moet dat dan in de winter? Daarvoor hebben we dit bedacht”, zegt Van Tilburg. Het idee voor de hybride batterij ontstond toen enkele boeren met zonnepanelen klaagden dat ze een boete voor hun terug geleverde zonnestroom moesten betalen. “Zij vroegen ons: kan dat niet anders? Dat was voor ons de trigger om dit te bedenken”, zegt hij. Groter kan ook Op dit moment is het bedrijf de batterij in een proefopstelling aan het testen op het kantoor in Zundert. Als hij werkt, kan hij over enkele maanden de markt op. De hybride batterij wordt geleverd met een opslagcapaciteit van tussen de 1,5 en 5 megawattuur, maar groter kan ook. Een systeem van 4,5 megawattuur wordt geleverd in een 20 ft container voor alle apparatuur en een 40 ft container voor de opslag van waterstof. De capaciteit kan uitgebreid worden door de waterstoftank te vergroten of door er een tweede installatie naast te zetten. “Het is geen standaardapparaat”, zegt Van Tilburg. “Er zijn verschillende combinaties mogelijk. Dat is afhankelijk van het dagverbruik of het piekvermogen van het gebouw, het bedrijf of de woningen waar de batterij voor bedoeld is.” Geen Battolyser Het concept lijkt een beetje op wat de Battolyser doet. Ook dat is een combinatie van een batterij die groene stroom opslaat en een elektrolyser die van het overschot waterstof maakt om langer te kunnen opslaan. Battolyser Systems bouwt hiervoor een grote fabriek in Rotterdam. “Dat is veel groter. Onze batterijen zijn van een wat kleinere schaal”, zegt Van Tilburg. Lees ook: Rotterdamse haven krijgt eerste Battolyser-fabriek ter wereld voor groene stroom en waterstofBedrijven bundelen hun krachten om Nederlandse zoutbatterij te lancerenNieuwe generatie nikkel-waterstofbatterij voor langdurige opslag gaat decennia meeAggregaat op zon, batterij en brandstofcel voorkomt stikstofuitstoot op bouwplaats