Teun Schröder
02 december 2024, 12:00

Ook mondiale top over plasticvervuiling levert geen bindende afspraken op

Een week lang vergaderen in Busan, Zuid-Korea heeft niet geleid tot bindende afspraken om de vervuiling van plastic tegen te gaan. Het is de zoveelste internationale top dit jaar die op weinig uitloopt. Met name olieproducerende landen liggen dwars.

Getty Images 1776422327 Vorig jaar tijdens de plastictop in Nairobi riepen belangenorganisaties ook al op tot een beperking op de productie van plastic. | Credits: Getty Images

Na een karige biodiversiteitstop
en een armetierige klimaattop
werden ook op de mondiale top over de productie van plastics geen concrete afspraken gemaakt om plasticvervuiling tegen te gaan.

In Busan kwamen afgelopen week ruim 3.000 gedelegeerde samen uit meer dan 170 verschillende landen en ruim 400 verschillende organisaties. Op de agenda stonden vijf vergaderingen van het Intergovernmental Negotiating Committtee (INC). Het belangrijkste doel: bindende afspraken formuleren die de productie van nieuwe plastics beperken. Daarnaast wilden verschillende landen het gebruik van gevaarlijke chemicaliën in plastics aan banden leggen en moesten financieringsmodellen voor ontwikkelingslanden verkend worden.

Voorstel Panama

Met name Panama nam het voortouw om de productie van plastic te limiteren. Afgelopen donderdag presenteerde het land een plan voor een nog nader te bepalen mondiaal productielimiet. Dit voorstel werd gesteund door meer dan honderd landen, maar kreeg uiteindelijk onvoldoende steun om te leiden tot een concrete uitwerking.

Olielanden liggen dwars

Afgezanten van de Europese Unie wezen grote olieproducerende landen als Rusland en Saudi-Arabië aan als grote dwarsliggers. Deze landen kunnen logischerwijs rekenen op minder inkomsten wanneer de wereld minder olie nodig heeft om plastics te produceren.

Volgens de voorzitter van het INC Luis Vayas Valdivieso is er meer tijd nodig voor de onderhandelingen. “We moeten voortbouwen op de vooruitgang die we hebben geboekt”, zei de voorzitter afgelopen zondag. “Er is algemene instemming om de huidige sessie op een latere datum te hervatten.”

Steeds meer plastic

Op dit moment creëren we wereldwijd jaarlijks zo’n 400 miljoen ton plastic. Daarvan belandt 60 procent uiteindelijk in de natuur, bijvoorbeeld in zee of langs kustlijnen. Slechts 9 procent van het plasticafval wordt nu nog gerecycled. De verwachting is dat in 2050 de productie van plastic is verviervoudigd.

Lees ook:

Jacqueline van den Ende wil miljoenen mensen aandeelhouder maken van de nieuwe economie

Tijdens een vlucht van Manila naar Amsterdam, nu vijf jaar geleden, leest Jacqueline van den Ende een boek dat haar leven zal veranderen: The Sixth Extinction van Elizabeth Kolbert. Daarin beschrijft de Amerikaanse wetenschapsjournalist de vijf massa-extincties en hoe de mensheid op een zesde afdendert. Uitstervingsgolven die hand in hand gaan met een veranderend klimaat. "Het verschil is dat de eerste golven veel geleidelijker gingen. Die vonden plaats over een periode van tienduizenden jaren", zegt Van den Ende. "Nu gaat het exponentieel sneller. Het was voor het eerst dat ik echt doorvoelde dat klimaatverandering tot het uitsterven van de mensheid kan leiden." Een wake-up call. "Ik dacht: het slaat helemaal nergens op als ik mijn tijd en aandacht nog ergens anders aan besteed." 300 miljoen euro Dat leidt in 2021 tot de oprichting van Carbon Equity, het eerste fintechplatform ter wereld voor private klimaatinvesteringen. Via dit platform kunnen particulieren investeren in venture capital- en private equityfondsen die onder meer inzetten op cleantech en plantaardige voeding. Sinds de start haalde Van den Ende al 300 miljoen euro op en werd geïnvesteerd in meer dan 150 klimaattechnologiebedrijven. Donderdag werd ze door Change Inc. uitgeroepen tot Changemaker van het Jaar.Ook het idee voor Carbon Equity ontstond tijdens die vlucht van de Filipijnen naar Nederland, vertelt ze tijdens het Changemaker Impact Dinner, in het Utrechtse restaurant Stadsjochies. Ze had 28 euro betaald om de CO2-uitstoot van haar vlucht te compenseren en vroeg zich af waar dat geld eigenlijk naartoe ging. Naar zonnepanelenprojecten in India, zo blijkt. "Ik had toen een heel naïeve gedachte", vertelt ze. "Of ik, in plaats van donateur, geen medeaandeelhouder in die zonnepanelen kon worden?" Van den Ende is iemand die groot denkt, zo ook nu. Ze kijkt direct verder dan haar eigen beleggingsportefeuille. De meest vermogende particulieren – degenen die een ton of meer op de bank hebben staan – zijn samen goed voor 86 biljoen dollar. "Wat als we dat kapitaal kunnen mobiliseren om te investeren in oplossingen voor klimaatinnovatie? Als we miljoenen mensen medeaandeelhouder kunnen maken van de nieuwe economie?"Drempel verlagen Het is in een notendop wat Carbon Equity doet, door venture capital- en private equityfondsen, die bijvoorbeeld inzetten op cleantech of plantaardige voeding, toegankelijk te maken voor particulieren. Normaal gesproken is daarvoor een inleg van miljoenen nodig, bedragen die alleen zijn op te hoesten door vermogende families en institutionele beleggers. Via Carbon Equity kunnen ook kleinere beleggers meedoen. Dat gaat vanaf 100.000 euro en via een getrapt model, waarbij de inleg wordt ondergebracht bij de partijen die de uiteindelijke investeringen doen.De backers – dat zijn er inmiddels ruim duizend – zijn vaak jongere investeerders die hun eerste exit hebben gehad, maar ook professionals met een goed salaris. Al is een ton voor die laatste groep wat gortig, weet ook Van den Ende. Binnenkort wordt de drempel naar 25.000 euro verlaagd. "Je wilt niet je halve vermogen in private equity steken", zei ze eerder tegen MT/Sprout. "Dan is een ton al snel te veel." Idee na idee Van den Ende heeft gemiddeld één keer per maand een nieuw idee voor een bedrijf. Die poppen zo in haar hoofd, met naam en al. Dat is ook met Carbon Equity het geval. Daarmee ben je er niet, weet ze. Op het podium van Change Inc.: "Ik heb veel ideeën, maar in mijn eentje krijg ik niets voor elkaar." Dus haalt ze zwaargewichten aan boord: Lara Koole (ex-Philips Ventures), Tim Molendijk (founder van onder meer Journa en Nouncy), Jeff Gomez (ex-Vandebron en Ecochain) en ex-McKinseyaan Liza Rubinstein. "Lara was de eerste die in het idee geloofde. Voordat er überhaupt iets stond, had ze de domeinnaam al aangeschaft. Dat is nog eens executie."Ondernemen heeft Van den Ende altijd getrokken. Haar eerste bedrijf, De kleine consultant, richt ze op tijdens haar economiebachelor in Utrecht. Ze heeft een bijbaan bij een filmtheater en wordt gevraagd om mee te denken over het businessplan. Dat resulteert in 2013 in de oprichting van het eerste studentenconsultancybureau van Nederland. Inmiddels heeft De kleine consultant tien vestigingen: negen in Nederland, één in Londen. Later zal ze voor de investeringsmaatschappij achter Zalando ook de Filipijnse versie van Funda opzetten. Ze wil dingen bouwen, iets creëren dat voortleeft zonder haar. Waar die behoefte vandaan komt, vraagt ze zichzelf ook weleens af. "Een stukje ego", zegt ze tegen het FD. "En misschien ook ergens onsterfelijkheid." Al was ze lang angstig om de definitieve stap te zetten – ondanks dat ze heel goed wist dat werken in loondienst, of semi-loondienst, haar niet lag. Tot ze in 2019 partner bij Peak Capital werd. "Ik zag daar zoveel ondernemers langskomen waarvan ik dacht: dat wil ik ook. En: ik kan dit beter dan jij."‘Shell-kind’ Vanuit huis heeft ze het ondernemerschap niet meegekregen. Haar vader is ingenieur bij Shell, haar moeder is advocaat. Ze is de middelste van drie dochters: oudste zus Patricia is jurist, jongste zus Saskia werkt als recruiter. Van den Ende is een buitenbeentje, zegt vader Kees in Het Parool over haar. "Dat ondernemen waarin zij uitblinkt, heeft niemand anders in de familie." Wat ze wel met de paplepel ingegoten kreeg: het wereldburgerschap. Als ‘Shell-kind’ reist ze de hele wereld over. Voor het werk van vader Kees verhuist het gezin Van den Ende voor vijf jaar naar Australië – Jacqueline is dan een jaar oud – en daarna voor vier jaar naar Syrië. Dat internationale leven heeft haar nooit meer losgelaten, zegt ze in de podcast Leaders in Finance. "Zodra het kon, ben ik na de middelbare school direct naar Peru gegaan. Daarna heb ik af en aan in het buitenland gewoond." In de Filipijnen ontmoet ze haar vrouw, met wie ze nu samenwoont in Amsterdam.Quote 500 versus Extinction Rebellion Van den Ende beweegt zich even soepel in de financiële wereld als tussen klimaatactivisten. Ze kan beide bereiken, zegt ze in gesprek met FD. "Ik wil met één been in de Quote 500, en met het andere in Extinction Rebellion." Ze waardeert dat activisten het klimaatprobleem op de agenda zetten, maar vraagt zich tegelijkertijd ook af hoe effectief ze zijn. Tegen Vrij Nederland: "Ik denk dat ze ook mensen tegen zich in het harnas jagen." In de ‘klimaatpaus uithangen’ gelooft ze niet. "Met de pragmatische route kun je de gematigde burger makkelijker meekrijgen."Zodoende hanteert Carbon Equity slogans als ‘do good by investing better’ en ‘fixing the planet is good business’. Het maakt haar niet uit of investeerders impact willen maken of gewoon geld willen verdienen – en trouwens, wie zegt dat het een het ander uit hoeft te sluiten? Want laten we wel wezen, de financiering van de nieuwe economie is ook gewoon een enorme groeimarkt. "De komende dertig jaar moet alles anders", zegt ze. "We moeten op een andere manier gaan reizen, gaan werken en gaan produceren om onze CO2-uitstoot te verminderen. Je geld steken in klimaatoplossingen is dus ook gewoon een goeie investering." Dit artikel verscheen oorspronkelijk op MT/Sprout.Lees ook:Een zaal vol Changemakers werkt aan duurzame verandering, maar hoe krijgen we de rest mee? Changemaker Wim de Laat (The Protein Brewery) brouwt plantaardige eiwitten: ‘Dit is de toekomst’Changemaker Sacha Göddeke-Mulder (NS): 'Als je elke dag met de trein reist, weet je dat we niet zo vaak stilstaan'Changemaker Ellyne Bierman (Reflower): ‘Verse bloemen blijven 10 dagen mooi, kunstbloemen 10 jaar’