Opmerkelijk: gevaarlijke bacteriën worden resistenter dankzij beschermde laag microplastics

Wetenschappers hebben ontdekt dat bepaalde bacteriën in staat zijn om microplastics te gebruiken als een schild tegen antibiotica. Dat kan ziektebestrijding een stuk lastiger maken. Het is het zoveelste nadeel van de minuscule deeltjes plastic waarvan er steeds meer in het milieu terechtkomen.

Onderzoek heeft aangetoond dat microplastics zich via moedermelk naar pasgeboren baby's kunnen verplaatsen. | Credits: Getty Images

Het mag inmiddels geen geheim meer zijn dat microplastics zich in alle facetten van onze planeet hebben geïnfiltreerd. Van de diepste troggen tot de hoogste bergen, van moedermelk
tot onze hersenen. Wat precies de gevolgen van microplastics zijn voor gezondheid van mens en dier wordt voortdurend onderzocht. Tot zover weten we al wel dat minuscule stukjes plastic kunnen leiden tot ontstekingen
en beperkt groei- of herstelvermogen van vitale organen.

Opmerkelijk

Soms stuit je als redactie op nieuws waarbij een wenkbrauw omhoog schiet. Die ene vreemde innovatie, een onverwacht effect van klimaatverandering of een staaltje menselijke onhandigheid. Opmerkelijk dus. In deze rubriek deelt Change Inc. de opmerkelijkste vondst van afgelopen week.

Microplastics als schild

Als dat al niet genoeg reden is tot zorgen, voegen onderzoekers van de universiteit van Boston daar een nog een zorgelijke ontdekking aan toe. De wetenschappers ontdekten dat bepaalde bacteriën in staat zijn microplastics te gebruiken als een soort schild tegen antibiotica. En dat maakt ziektebestrijding een stuk lastiger, in het bijzonder op plekken waar zowel plastic afval als ziektes veel voorkomen. Zo maken de onderzoekers zich met name zorgen over vluchtelingenkampen.

Antibiotica faalt

Voor dit onderzoek experimenteerden de wetenschappers met de veelvoorkomende E. coli-bacterie. Wanneer de bacterie in aanraking komt met microplastic hecht deze zich aan het oppervlak. Vervolgens ontwikkelt de bacterie een ‘biofilm’; een beschermende laag die de kern van bacterie afschermt voor invloeden van buitenaf. Bacteriën kunnen op verschillende manieren biofilms vormen, maar de microplastics lijken dit proces te versnellen. Toen de onderzoekers vervolgens antibiotica toevoegden, bleek de beschermde bacterie dit gevecht te winnen.

Vluchtelingenkampen kwetsbaar

“We hebben aangetoond dat de aanwezigheid van plastics veel meer doet dan alleen een oppervlak bieden voor bacteriën om zich aan te hechten; ze dragen daadwerkelijk bij aan de ontwikkeling van resistente organismen”, zegt Muhammad Zaman, hoogleraar aan het College of Engineering van de Boston University.

In de volgende fase willen de wetenschappers onderzoeken hoe hun bevindingen zich vertalen naar de praktijk. Daarvoor willen ze samen met hulporganisaties onderzoek naar het effect van microplastics op veelvoorkomende ziektekiemen in kwetsbare vluchtelingenkampen.