Teun Schröder
01 december 2023, 11:00

Opmerkelijk: sigarettenpeuken kunnen grondstof zijn voor biodiesel

Soms stuit je als redactie op nieuws waarbij een wenkbrauw omhoogschiet. Die ene vreemde innovatie, een onverwacht effect van klimaatverandering of een staaltje menselijke onhandigheid. Opmerkelijk dus. Deze week: sigarettenpeuken worden biodiesel.

Getty Images 1168909280 Wereldwijd liggen er naar schatting zo’n 4,5 biljoen (een 1 met 12 nullen) peuken in de natuur. | Credits: Getty Images

De sigarettenpeuk
is het meest gevonden kleine zwerfafval in Nederland. Zolang er geen ‘peukenvoorziening’ voorhanden is, gooit 80 tot 90 procent van de rokers zijn sigaret op straat. En hoewel peuken wat gewicht betreft een klein aandeel hebben in de afvalhoop, zijn de toxische stoffen en plastic deeltjes schadelijk voor het milieu.

Grondstof uit peuken

Toch wordt er op een aantal plekken al efficiënt peuken ingezameld. En met die afvalhoop weten de wetenschappers van de Kaunus University of Technology uit Litouwen wel raad. De onderzoekers wisten de stof triacetine uit peuken te winnen, een additief dat de verbranding van biodiesel verbetert.

Biobrandstoffen

Biodiesel is een alternatief voor fossiele diesel, gemaakt van biologische bronnen, zoals oud frituurvet, palmolie of maïs. Het kan een duurzame, CO2-arme concurrent zijn van traditionele diesel. Op het moment wordt er nog op kleine schaal biodiesel gemaakt en zijn de kosten relatief hoog.

Voor een efficiëntere en schonere verbranding kan biodiesel verrijkt worden met een stof als triacetine. Het probleem is dat er voor de productie van triacetine veel chemicaliën nodig zijn, en er een hoop afval overblijft.

Chemische recycling

De wetenschappers uit Litouwen hebben nu samen met het Litouwse energie-instituut een manier gevonden om de stof triacetine te winnen uit sigarettenpeuken. Door een lading oude peuken met pyrolyse – een vorm van chemische recycling – te verhitten tot 750 graden Celsius bleven drie bruikbare grondstoffen over: houtskool, gas en triacetine-rijke olie.

Houtskool, gas en olie

“Al deze grondstoffen hebben toepassingen”, zegt
hoofdauteur van het onderzoek Samy Yousef. “Houtskool, in ons geval poreus en rijk aan calcium, kan worden gebruikt voor meststoffen, of voor de behandeling van afvalwater, en voor energieopslag. Gas kan worden gebruikt voor energie. En ten slotte kan de triacetine-rijke olie worden gebruikt als betaalbaar additief voor biodiesel.”

4.500.000.000.000 peuken

Het is niet bekend hoeveel sigarettenpeuken verbrand moeten worden voor een substantiële hoeveelheid triacetine. Ook is er nog steeds veel energie nodig om het restafval tot hoge temperaturen te verbranden. Feit is wel dat er wereldwijd genoeg peuken beschikbaar zijn. De Australische organisatie CleanUp
becijferde dat er wereldwijd zo’n 4,5 biljoen (een 1 met 12 nullen) peuken in de natuur liggen.

Lees ook:

In één week twee klimaatklappers van Nederlandse financiers

FMO is voor het klimaatfonds een samenwerking aangegaan met private investeerders, waaronder de verzekeringsmaatschappijen Allianz en Skandia. Het fonds, dat een grootte heeft van 1,1 miljard dollar (ongeveer 1 miljard euro), heeft als doel om bij te dragen aan het behalen van duurzame ontwikkelingsdoelen in armere landen (de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties, ofwel SDG’s). De focus ligt daarbij vooral op het mkb in die landen. Het fonds kijkt vooral naar de sectoren energie, financiën en landbouw. Blended finance De combinatie van publiek en privaat geld wordt ‘blended finance’ genoemd. Die constructie kan ervoor zorgen dat partijen als Allianz en Skandia, die hun vingers normaal niet zouden branden aan SDG-gerelateerde investeringen, toch wel besluiten in te stappen. Omdat klimaatinvesteringen en projecten in ontwikkelingslanden door private investeerders vaak als risicovol worden beschouwd, kan het helpen als publieke partijen bijspringen. Die leveren dan zelf ook kapitaal en kunnen gunstige voorwaarden stellen. Zo ook FMO, dat heeft toegezegd het meeste risico te dragen en als eerste geld zal verliezen indien projecten mislukken. Dutch Future Fund II Nog een partij die klimaatkapitaal heeft gemobiliseerd, is Invest-NL. De organisatie heeft in samenwerking met het European Investment Fund (EIF) een nieuw instrument opgericht dat bedoeld is om durfkapitaalfondsen van extra financiering te voorzien. Je spreekt van durfkapitaal als het gaat om beleggingen in bedrijven met een hoog investeringsrisico, veelal start-ups. Invest-NL en EIF hebben samen 200 miljoen euro ingelegd in het nieuwe Dutch Future Fund II. Daarmee willen ze tien tot twaalf durfkapitaalfondsen spekken die investeren in Nederlandse start-ups en scale-ups in de sectoren energie, technologie, circulaire economie en landbouw/voeding. Het fonds is de opvolger van het Dutch Future Fund I. Toen legde Invest-NL samen met het ministerie van Economische Zaken en Klimaat 150 miljoen euro in. Uiteindelijk genereerde het fonds in totaal 848 miljoen euro voor durfkapitaalfondsen. Omdat het Dutch Future Fund II een smallere focus heeft, hoopt Invest-NL dat het totaalbedrag daarvan op circa 400 miljoen euro zal uitkomen. Lees ook: Ondernemers vragen massaal subsidies aan om te verduurzamenRobeco voegt duurzaamheidsscores toe aan alle beleggingsproducten: ‘Belangrijk om transparant te zijn’Klimaatcrisis belangrijkste motivatie voor investeerders om bedrijven uit te sluiten