Rianne Lachmeijer 12 november 2021, 09:05

Victor Vreeken (Black Bear Carbon): “Overal waar versleten banden op een afvalstapel terechtkomen, hebben wij bestaansrecht”

Black Bear Carbon ziet waarde in afgedankte autobanden. De startup gaat een fabriek op het Limburgse chemiecomplex Chemelot bouwen om de grondstof carbon black uit banden terug te winnen. “Van alle carbon black die geproduceerd wordt gaat 70 procent naar autobanden en truckbanden. Via afvalstromen zijn die banden uiteindelijk weer beschikbaar voor onze technologie en maken wij er opnieuw carbon black van”, zegt CEO Victor Vreeken.

Adobe Stock autobanden en truckbanden op vuilnisbelt Black Bear Carbon wint carbon black terug uit afgedankte autobanden. | Credits: Adobe Stock

Wat is jouw visie op een (duurzame) toekomst?

“We moeten veel meer in balans leven met wat de aarde ons schenkt. Ik denk dat we zelfs nog een stukje moeten herstellen van wat we in het verleden kapot hebben gemaakt. Dat kan alleen als we ons consumptiepatroon wijzigen. En misschien een beetje filosofisch, maar toch: als het gaat om ongelijkheid en welvaart denk ik dat wij andere landen een bepaald welvaartspeil niet kunnen ontzeggen. Derdewereldlanden hebben ook recht op de ontwikkeling die wij doormaakten anders krijgen we oorlogen en conflicten. Dus we moeten echt naar een circulaire economie toe. Daar werkt Black Bear Carbon ook aan.

Wij hebben als ondernemers een technologie ontwikkeld, geld opgehaald en een eerste fabriek gebouwd om aan te tonen dat onze technologie om carbon black terug te winnen werkt. Die fabriek is helaas in 2019 afgebrand dus nu bouwen we een nieuwe fabriek die beter en professioneler is en die hopelijk een springplank vormt voor tientallen fabrieken verspreid over de hele wereld. Overal waar versleten banden op een afvalstapel terechtkomen, hebben wij bestaansrecht met onze technologie.”

“We moeten veel meer in balans leven met wat de aarde ons schenkt”, vindt Victor Vreeken. | Credit: Black Bear Carbon

Wat voor impact maken jullie als bedrijf?

Alles wat zwart is, bevat carbon black als kleurstof. De achterkant van je iPhone, je toetsenbord, je muis, maar ook zwarte verf en het dashboard van auto’s. Het andere toepassingsgebied is als toevoeging aan rubber om stevigheid te geven. We hebben nog geen toegang tot alle afvalstromen waar carbon black in zit. Van alle carbon black die geproduceerd wordt gaat 70 procent naar autobanden en truckbanden. Via afvalstromen zijn die banden uiteindelijk weer beschikbaar voor onze technologie en maken wij er opnieuw carbon black van. Dat betekent dat we ongeveer 70 procent kunnen terugwinnen. Er belanden ruim 1 miljard banden op de afvalstapel. Elke band weegt gemiddeld ongeveer 10 kilo. Reken maar uit hoeveel duizenden tonnen afval per jaar daardoor beschikbaar zijn als grondstof.

Carbon black wordt gemaakt met olie en bij de productie ervan komt CO2 vrij. Bij de terugwinning van 1 kilo carbon black stoten wij minder CO2 uit, dan dat er vrijkomt bij de productie van 1 kilo carbon black uit olie. Dus wij hebben een gunstigere voetafdruk dan het product dat wij kunnen vervangen. Dat is de CO2-utstoot die we aan de voorkant besparen. Daarnaast besparen we aan de achterkant. Het grootste gedeelte van de oude banden wordt niet hergebruikt of gerecycled, maar verbrand. Daar komt CO2 bij vrij. We besparen dus eigenlijk op drie plekken: we besparen olie, CO2-emissie bij de productie en door verbranding te voorkomen. Dat betekent natuurlijk niet dat onze zoektocht beëindigd is. We blijven zoeken naar manieren om het slimmer en beter te doen. Wij gebruiken nu bijvoorbeeld aardgas om onze ovens te verwarmen, tegelijkertijd produceren wij gas in ons proces. In de toekomst zou het natuurlijk fantastisch zijn als we het gas dat we zelf produceren meteen weer kunnen gebruiken om die ovens te verwarmen.

Op wereldschaal is onze bijdrage niet zo groot dat we het hele CO2-probleem oplossen, maar we dragen wel bij aan de oplossing. Ik geloof er echt in dat vele handen licht werk maken. Veel kleine initiatieven dragen bij aan het grote doel: een circulaire economie bereiken.”

Hoe geef jij leiding?

“Wij zitten nu in een fase waarin ik meewerkend voorman ben. Dat is van cruciaal belang. We hebben een klein management team waarbij we elke dag ook gewoon bezig zijn met PowerPoint-slides maken, Excel-files modeleren, rekenen, we boeken zelf de reizen die we maken. We zijn eigenlijk gewoon heel hands on bezig elke dag. Zoals het leiderschap van de aanvoerder van het Nederlands elftal Virgil van Dijk: meestrijden en meeknokken. Om juist als het tegenzit het voortouw te nemen en als het meezit het team ondersteunen.”

Glasgow is de top van het bedrijfsleven

Een aantal regeringsleiders op COP26 had moeiteloos tijdens de klimaatmars in Amsterdam mee kunnen lopen. Gezien de woorden die ze bezigden. Vooral Mark Rutte liet zich niet onbetuigd. Nadat we onze verbazing hadden uitgesproken over de armoedige Engelse articulatie van de demissionair premier, 'waarom gaat die man niet een weekje naar de nonnen in Vught?', was de verbazing over de inhoud van zijn woorden zo mogelijk nog groter. Als een heuse klimaatstrijder die Greta Thunberg de loef wilde afsteken riep hij op te stoppen met 'bla, bla, bla' en over te gaan op 'action.' Nadat hij kort daarvoor al had ingezet op 'Nederland als nummer één op de Olympische Spelen van het klimaat.' Maar daarna gaf hij weer ruim baan aan de scepsis. De verklaring te stoppen met het subsidiëren van olie-, gas-, en steenkoolprojecten via ontwikkelingsgeld of exportkredieten wilde hij niet namens Nederland ondertekenen. Amerika, Canada en het Verengd Koninkrijk deden dat wel, ook de Europese Investeringsbank deed mee. Rutte vindt het een zaak van het nieuwe kabinet, liet hij formeel weten. Om een paar dagen later, na stevige kritiek, alsnog een U-turn te maken. Hij tekent toch de verklaring om een einde aan fossiele energie te maken. Op het moment van schrijven is dat de laatste stand van zaken, maar met een dergelijke extreem flexibele houding weet je niet hoe het morgen zal zijn.Fossiel moet van Sigrid Kaag snel dood Het is niet denkbeeldig dat het bedrijfsleven hem weet te vinden, hem op de risico's wijst en hij weer eieren voor zijn geld kiest. Op de vraag of bedrijven gecompenseerd worden bleef hij het antwoord schuldig. Als grootmeester van het Haagse spel begrijpt hij dat het nieuwe kabinet er alleen maar komt als hij D66 op drie punten tegemoet komt: Kaag mag minister van financiën worden, Kees Verhoeven of iemand anders van haar partij krijgt het nieuwe ministerie van digitale zaken in handen, en fossiel moet dood, zo snel als mogelijk. Het op-en-neer denken over het klimaat draagt in ieder geval niet bij aan de geloofwaardigheid van de politiek op dit belangrijke dossier. Wel hoopgevend zijn de woorden van Larry Fink, opgetekend door todayuknews.com in Glasgow tijdens de Green Horizon-top. Hij riep bedrijven in de private en publieke sector op om hun krachten te bundelen om klimaatrisico's aan te pakken en de dreiging van een grotere polarisatie in de samenleving het hoofd te bieden. De nieuwssite schrijft hoe Fink de daad bij het woord voegt: 'Beursgenoteerde bedrijven worden geconfronteerd met druk van grote aandeelhouders als BlackRock om details te verstrekken over hoe ze van plan zijn hun bedrijfsmodellen over te zetten naar een netto nul-economie. Fink zet ook vol druk op klimaattechnologie, meldt CNBC, dat de topman citeerde: 'Organisaties zoals het IMF en de Wereldbank moeten een cruciale rol spelen om ervoor te zorgen dat kapitaal wordt geïnvesteerd in groene klimaattechnologie in ontwikkelingslanden.'Bedrijven zijn de winnaar van Glasgow Definitief bewijs dat de bedrijven de winnaar zijn in Glasgow las ik in NRC. Directeur Jules Kortenhorst van RMI, een mondiale organisatie voor de energietransitie, zei dat hij de dynamiek van landen naar bedrijven zag verschuiven: 'Ik heb in vier dagen in Glasgow meer vergaderingen gehad met topmensen van grote bedrijven dan in alle eerdere klimaattoppen bij elkaar.'