Romy de Weert 02 december 2022, 15:00

Wat is duurzamer: een kunstboom of een echte kerstboom?

Kerst is vaak pas écht kerst met een mooi versierde boom. Een plastic kunstboom of een echte kerstboom: wat is de meest duurzame optie om kerst te vieren? En hoe geef je je boom een goed tweede leven? Change Inc. zet het op een rij.

Adobe Stock 168040601 Wat is duurzamer, een kunstboom of een echte boom? En waar moet je op letten? | Credits: Adobe Stock

Ieder jaar laait dezelfde discussie op. Wat voor boom nemen we deze kerst? Een echte of een neppe? Beide bomen hebben verschillende effect op het milieu en elke scenario is weer net even anders. Daardoor is het lastig eenduidig te zeggen welke boom duurzamer is.

Boom huren

De meeste onderzoekers zijn het erover eens dat een kunstboom na zo’n tien jaar pas duurzamer is dan een echte kerstboom. Over het algemeen is de duurzaamste optie om een echte kerstboom met kluit te huren of te kopen bij een tuincentrum om de hoek – het liefst op loopafstand. De boom na de kerst weer in de tuin planten en het jaar erop weer uitgraven is het állerduurzaamst.

Maar niet iedereen heeft een tuin of een tuincentrum op loopafstand. Sommige mensen zijn zelfs allergisch voor dennennaalden. Daarom kan niet iedereen voor de meest duurzame optie gaan. We zetten de verschillen in milieu-impact op een rij.

Echte kerstboom

Ga je voor een echte kerstboom, dan kun je de voetafdruk op het milieu zo klein mogelijk maken door met een aantal dingen rekening te houden. Koop je kerstboom dicht bij huis, adviseert Milieu Centraal. Wanneer je een verre autorit moet maken, dan heeft dat meer impact op het milieu dan het verschil tussen een kunstboom en een echte boom. Het gaat dan om een straal van 20 kilometer.

Daarnaast zijn er tal van initiatieven om kerstbomen te huren of te adopteren. Zo kun je tegen betaling van huur of statiegeld een boom in huis nemen en na de feestdagen weer inleveren. Als je een boom koopt, kun je het beste een boom kopen met kluit. Die kan na de kerst weer de grond in. Maar let wel: wanneer je de boom met de auto ophaalt, doe dit dan dus binnen een straal van 20 kilometer. Anders is je voetafdrukbesparing voor niets.

Lees ook: Bomen zijn geen wondermiddel tegen klimaatverandering blijkt uit twee nieuwe onderzoeken

Kunstboom

Wanneer je voor een kunstboom gaat, kijk dan of je er een kunt kopen die lang mee gaat of tweedehands te koop is. Om de levensduur van een kunstboom te verlengen, is de kwaliteit van een boom volgens Milieu Centraal erg belangrijk. “Betaal liever iets meer voor een goede kunstboom die langer meegaat. Om de paar jaar een nieuwe kunstboom is waarschijnlijk duurder en zeker nadeliger voor het milieu”, schrijft Milieu Centraal.

Een kunstboom is pas milieuvriendelijker dan een echte kerstboom als je hem minimaal tien jaar gebruikt. De grootste bijdrage van de CO2-voetafdruk van een kunstboom zit hem in het plastic. Als je kiest voor een tweedehands kunstboom heb je al een veel lagere voetafdruk.

Na de feestdagen: wat doe je met je boom?

Adoptiebomen kun je terugbrengen naar de plek waar je ze hebt gehuurd of geadopteerd. Daar planten ze de boom weer in de grond, zodat je hem volgend jaar weer kunt ophalen. Heb je er een gekocht bij het tuincentrum of de supermarkt? Met kluit kunnen ze gewoon weer de grond in. Een boom zonder kluit is een ander verhaal.

Bomen zonder kluit kun je maar één jaar gebruiken. Wanneer je de boom na de kerst weg doet, doe dan niet mee aan verbranding van kerstbomen in de buitenlucht, adviseert Milieu Centraal. “Daarbij ontstaat namelijk meer luchtvervuiling dan bij inzameling door de gemeente.”

De kerstbomen die door de gemeente worden ingezameld gaan naar een afvalenergiecentrale, versnipperaar of naar de compoststapel. Je kerstboom levert dan nog wat energie op of krijgt een tweede leven als bodemverbeteraar of bodembedekker. Hoe kerstbomen worden ingezameld, verschilt per gemeente.

Lees ook: Bomen praten met elkaar om water te besparen

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.

Onderzoekers uit Singapore zetten oud papier om in essentieel batterijonderdeel

Oud papier, wegwerpverpakkingen en kartonnen dozen die anders verbrand zouden worden kunnen een nuttig doel dienen. Wetenschappers van de NTU in Singapore hebben een techniek ontwikkeld om dit materiaal om te zetten in een cruciaal onderdeel voor lithium-ion batterijen. Weinig CO2 Door middel van een chemisch proces wordt papier omgezet in pure koolstof. Dit proces wordt carbonisatie genoemd. Dat gebeurt onder hoge temperaturen zonder zuurstof. Hierdoor blijven er zuivere koolstof, waterdamp en oliën over die gebruikt kunnen worden voor biobrandstof. Doordat er geen zuurstof bij komt kijken, komt er dus ook nauwelijks CO2 vrij. Tijdens de carbonisatie worden de vezels van het papier omgezet in elektroden. En die elektroden kunnen weer gebruikt worden in oplaadbare batterijen in telefoons, medische apparatuur en zelfs in elektrische voertuigen. Lees ook: Thuisbatterij is volgens Milieu Centraal geen goed idee: dit zijn alternatieven Hoge temperatuur kost energie Het proces is volgens de onderzoekers veel groener dan wanneer dat het papier wordt verbrand. Dan komen er namelijk wel grote hoeveelheden CO2 en andere broeikasgassen vrij. Maar carbonisatie vindt plaats onder hoge temperaturen en dat kost veel energie. De vraag is of dat gebeurt met hernieuwbare energie of energie uit fossiele brandstoffen. Als dat laatste het geval is, kun je je afvragen of het wel een duurzamere oplossing is. Duurzaam en flexibel De elektroden van papier zijn volgens de onderzoekers flexibeler en gaan langer mee dan de huidige elektroden die worden gebruikt in telefoons. “Laboratoriumtests toonden aan dat de elektroden tot 1.200 keer konden worden opgeladen en ontladen, waardoor ze minstens twee keer zo lang mee gaan als elektrodes in huidige telefoonbatterijen”, schrijven de onderzoekers. Ook zeggen ze minder zware metalen nodig te hebben in de productie van de nieuwe elektrodes dan nu het geval is. "Aangezien de elektrode 10 tot 15 procent van de totale kosten van een lithium-ionbatterij waard is, kunnen we met deze nieuwe methode de productiekosten van de batterij verlagen", schrijven ze. Het onderzoeksteam heeft een patent aangevraagd bij NTUitive, NTU's innovatie- en ondernemingsbedrijf, en werkt aan de commercialisering van hun uitvinding, schreef de universiteit in een persverklaring. Lees ook: Zeewier geeft natriumbatterij grotere opslag en langere levensduurSchrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.