Teun Schröder
12 augustus 2022, 15:30

Wetenschappers maken beton van rubberen autobanden

Wetenschappers van de Australische RMIT Universiteit hebben beton gemaakt met oude autobanden als voornaamste grondstof. Dankzij de innovatie zijn minder natuurlijke materialen nodig en hebben de onderzoekers een toepassing gevonden voor de miljoenen gebruikte autobanden.

Adobe Stock 449875045 In Afrika liggen 'autobandenbegraafplaatsen' die soms zo groot zijn dat ze vanuit de ruimte zijn te zien | Credits: Adobe Stock

Beton is uit drie elementen opgebouwd: water, het bindmiddel cement en één of meer ‘toeslagmaterialen’, zoals zand of grind. De toeleveringsketens van deze materialen, net als zoveel andere grondstoffen, staan de laatste tijd onder druk en voorraden raken uitgeput.

De laatste jaren zoeken bouwontwikkelaars dus naar alternatieven voor traditionele toeslagmaterialen. Oude autobanden, door de shredder vermaalt tot granulaat, staan al langer in de belangstelling. De buigzaamheid van de rubber deeltjes maken het beton namelijk weerbaarder dan wanneer zand of grind wordt gebruikt.

Lees ook: Zie hier: eerste volledig recyclebare windmolenwieken in gebruik

Rubber in beton

Tegelijkertijd geldt dat te veel rubber-deeltjes als vervangend toeslagmateriaal het beton als geheel verslappen. Rubber bindt namelijk minder goed aan de andere elementen die nodig zijn voor beton, waardoor scheuren en breuken kunnen ontstaan. Daarom kon rubber slechts in kleine hoeveelheden aan het mengsel worden toegevoegd naast zand en grind.

Maar het is de Australische wetenschappers nu gelukt om een betonmengsel te maken dat naast water en cement volledig uit resten van autobanden bestaat. Ze vonden een oplossing voor de poreuze eigenschappen van het rubber; in rubber zitten kleine gaatjes die zich tijdens het mengen vullen met water. Zodra het beton uithardt en het water verdampt, blijven de gaten over waardoor het beton kwetsbaar wordt.

Lees ook: Mest in je muur: startup BioBuilder onderzoekt nieuw isolatiemateriaal

De wetenschappers maakten rubberbeton dat bovendien lichter is dan beton van zand of grind | Credit: RMIT University

Sterk materiaal

Als oplossing persten de wetenschappers het natte beton-rubbermengel tussen grote stalen mallen, terwijl het uithardde. De rubberdelen werden hierdoor op elkaar gedrukt zodat de minuscule gaatjes verdwenen. Het resultaat: vergeleken met een ongeperst rubbermengsel vertoonde het nieuwe beton een toename van respectievelijk 97 procent, 59 procent en 20 procent druk-, buig- en treksterkte.

Gebruik oude autobanden

De wetenschappers onderzoeken nu manieren om het nieuwe beton verder te versterken, waardoor het nog beter geschikt is voor gebruik in bouwprojecten.

“Als traditioneel toeslagmateriaal vervangen wordt door oud bandenrubber vermindert dit het gebruik van natuurlijke grondstoffen”, zegt co-auteur van het onderzoek en teamleider, professor Jie Li. Daarnaast pakken we de grote milieu-uitdaging van gebruikte autobanden aan.”

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.

Productie groene waterstof stuk goedkoper dankzij nanotechnologie

Groene waterstof is een belangrijk onderdeel in de energietransitie. Het kan bijdragen aan het verduurzamen van de chemie en als alternatief dienen voor vervuilende brandstoffen in bijvoorbeeld de scheepvaart of zware transport. Ook kan het ingezet worden voor het opvangen van pieken in de productie van wind- en zonne-energie. Kosten waterstofproductie omlaag Maar de productie van groene waterstof is nog altijd duurder dan de grijze variant die gemaakt is met aardgas. Een start-up uit Singapore zegt nu met een innovatie te komen waardoor het de kosten van waterstofproductie aanzienlijk kan verlagen. Het bedrijf houdt zich bezig met nanotechnologie waarbij op nanoniveau geknutseld wordt aan onderdelen van de zogeheten elektrolyser, het apparaat dat de waterstof maakt. Elektrolyse kost nog veel energie en sommige varianten maken gebruik van zeldzame en dus kostbare metalen zoals platinum en iridium. Verdubbeling waterstofproductie SungreenH2 richt zich op de elektroden waarmee het water gesplitst wordt. Door de nanostructuur van de elektrode te veranderen vergroten ze het werkzame oppervlak. Daardoor is volgens het bedrijf een verdubbeling van de waterstofproductie mogelijk en is voor de elektrolyse 30 procent minder zeldzame metalen nodig. Dat is goed nieuws, want het betekent een flinke reductie in kosten. “Door de nanostructuur te veranderen verdubbelen ze het oppervlak”, zegt professor future energy systems Ad van Wijk van de TUDelft. “Dat betekent dat ze minder materialen nodig hebben en dat drukt de kosten. Dat ze twee keer zoveel waterstof kunnen produceren betwijfelt hij. “Twee keer zoveel oppervlak betekent niet automatisch twee keer zoveel waterstofproductie. Je hebt alleen minder materiaal nodig.” Zeldzame metalen De innovatie van SungreenH2 is toepasbaar in alle typen elektrolysers. Van de verschillende types elektrolysers worden de alkaline-elektrolysers en polymer electrolyte membrane (PEM)-elektrolysers al veel gebruikt. De innovatie van SungreenH2 zal vooral voordeel opleveren in de types die veel zeldzame metalen gebruiken, zoals de PEM. “Dat platinum en iridium op die elektrode worden gebruikt als catalysator, dat versnelt het proces. In een alkaline elektrolyser zoals bijvoorbeeld Shell die nu neerzet in de haven van Rotterdam zitten die metalen niet”, zegt Van Wijk. “In de PEM-elektrolyser zitten die metalen wel. Dat is een wat nieuwere technologie en is duurder dan de alkaline. Maar het voordeel is dat die sneller kan starten en stoppen, wat vooral van pas komt bij waterstofproductie die direct gekoppeld is aan wind- of zonne-energie vanwege het fluctuerende aanbod aan stroom.” Nanotechnologie De nanotechnologie kan volgens Van Wijk enorm bijdragen aan het reduceren van kosten van duurzame energie. “Niet alleen bij elektrolysers maar ook bij batterijen en zonnecellen.” Dat kan op verschillende manieren. Zo heeft de TUDelft een onderzoekteam dat molecuul voor molecuul die metalen op de elektroden legt. “Dat kan ook een factor honderd aan materiaal besparen. Al deze methoden zijn heel nuttig om de kosten van duurzame technologieën te reduceren.”Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.