André Oerlemans
04 januari 2023, 12:00

2022 was recordjaar voor opwekken groene stroom

Nog nooit werd er in Nederland meer elektriciteit opgewekt uit windmolens en zonnepanelen dan in het afgelopen jaar. In 2022 was dat een kwart meer dan in 2021. Opgeteld bij biomassa komt nu 41 procent van de Nederlandse elektriciteit uit hernieuwbare bronnen. De totale groene energieproductie steeg met 15 procent.

Wind en zon Windmolens en zonnepanelen leverden het afgelopen jaar 25 procent meer groene stroom. | Credits: Adobe Stock

Dat blijkt uit analyses van Zonneplan
en het Nationaal Klimaat Platform van cijfers van energiedata-leverancier EnAppSys, Energieopwek.nl
en Onderzoeksbureau DNE-research.

Alle stroom uit wind en zon

Beide zagen het afgelopen jaar diverse mijlpalen. Zo produceerden zon en wind op 23 april voor het eerst in de geschiedenis meer dan 100 procent van de benodigde stroom in Nederland. Het aantal zonnepanelen op huizen steeg van 1,5 naar 2 miljoen. Een op de drie koopwoningen heeft nu panelen op het dak en 16 procent van alle huurwoningen. Wekten die samen met alle zonneparken in 2021 nog 11 procent van alle elektriciteit op, in het afgelopen jaar was dat al 16 procent. Het aandeel van windturbines steeg van 15 naar 18 procent.

Minder gas nodig

Volgens Zonneplan wekten alle windturbines en zonnepanelen afgelopen jaar 34 terawattuur aan groene stroom op. Dat is 25 procent meer dan in 2021 en goed voor ruim een derde van de totale elektriciteitsproductie. Het Klimaatplatform zag zon met 40 procent groeien en wind met 17 procent. Hierdoor en omdat Nederlanders vanwege de oorlog in Oekraïne massaal energie gingen besparen, leverden gascentrales 6 terawattuur minder stroom. Daardoor daalde de CO2-uitstoot van de Nederlandse elektriciteitsproductie met 18 procent. Door de hoge gasprijzen werden vervuilende kolencentrales weer aangezet. Toch gebruikte Nederland volgens de analyse van Zonneplan het afgelopen jaar 14,6 procent minder stroom uit kolencentrales.

Minder biomassa

Het Klimaatplatform kijkt ook naar de totale groene energieproductie. Dan gaat het naast stroom over warmte, waarbij biomassa, warmtenetten, hout stoken en warmtepompen een rol spelen. Die productie groeide met 15 procent, oftewel 300 petajoule. Dat is ongeveer het energieverbruik in de provincies Groningen, Friesland, Drenthe en Overijssel bij elkaar, aldus het platform. Met die 15 procent groei werd volgens de cijfers van Energieopwek.nl 1,6 miljard kubieke meter gas bespaard. Alle hernieuwbare bronnen bij elkaar bespaarden vorig jaar 9 miljard kubieke meter fossiele brandstof. Dat scheelde 22 megaton CO2-uitstoot. Het aandeel van biomassa in die groene energiemix nam het afgelopen jaar af van 51 naar 48 procent. Het afgelopen jaar stopte het kabinet met het subsidiëren van biomassacentrales, waar hout wordt verbrand. Dat voorkomt het kappen van bossen voor energieopwekking.

Klimaatakkoord

Bij het Klimaatakkoord in 2019 werd afgesproken dat 70 procent van alle stroom in 2030 duurzaam wordt opgewekt. Het Planbureau voor de Leefomgeving gaat er nu van uit dat in dat jaar al 85 procent van het Nederlandse stroomverbruik uit hernieuwbare bronnen komt.

Lees ook:

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.

Foto Credits: Zonneplan

Changemaker Impact Award: Zorg en Welzijn

Changemaker Impact Award 2022 Het hele jaar zette Change Inc. Changemakers in de schijnwerper die laten zien dat verduurzamen veel sneller kan. De komende tijd passeren alle 92 Changemakers van 2022 onderverdeeld in negen sectoren nogmaals de revue. Laat je stem achter voor 8 januari en wie weet ontvangt jouw favoriet de Changemaker Impact Award 2022!Timo Spijkers: Business development manager bij Mindler Wil het zorgsysteem veranderen en psychologische behandeling toegankelijk te maken voor iedereen "Als je ziet hoe de wereld zich ontwikkelt en wat er van mensen wordt gevraagd, dan moet de zorg echt veranderen. Maar de gemiddelde zorginstelling heeft nog een cultuur zoals in de jaren 70 normaal was. Als business developer bouw ik mee aan een digitale zorginstelling. We hebben een GGZ-instelling gecreëerd in de vorm van een app waarin cliënten zelf, zonder wachttijd, een psycholoog kunnen kiezen. Bijna alle vierhonderd psychologen zijn bij ons in dienst." Thalita Hoppe: Oprichter Greenteam OK OLVG Wil zorgmedewerkers inspireren om aan de slag te gaan met duurzaamheid "We willen zoveel mogelijk producten en instrumenten hergebruiken. Zo zijn we weer terug bij de wasbare deken voor de patiënt. Alleen al die overstap voorkomt per locatie vijfhonderd plastic verspilde wegwerpdekens. Dat zijn vijftig volle vuilniszakken. Op jaarbasis bespaart dat 3.900 kilogram CO2. Binnenkort starten we ook met het scheiden en inzamelen van ‘blue wrap’. Dat is het inpakmateriaal van de instrumenten. We pakken de producten één voor één aan." Roland van Wandelen: Anesthesioloog bij Bravis ziekenhuis Zorgt ervoor dat het ziekenhuis vervuilende narcosegassen opvangt in plaats van uitstoot "Met mijn werk wil ik de wereld juist beter achterlaten. Daarom móéten we de narcosegassen opslaan. Narcosegassen zijn namelijk honderddertig keer sterker dan CO2 en blijven bovendien veel langer hangen in de atmosfeer. Vier jaar geleden kwam een bedrijf in Duitsland met een systeem waarmee je narcosegassen kunt opvangen. Ze ontwikkelden potjes met een kokosfilter waarin de gassen worden opvangen."Joost van der Sijp: Oncologisch chirurg en medeoprichter van GreenCycl Wil de afvalberg in de zorg verkleinen "GreenCycl zamelt ziekenhuisafval in en maakt er nieuwe producten van. Ziekenhuizen produceren veel afval en zijn verantwoordelijk voor 7 tot 8 procent van de jaarlijkse Nederlandse CO2-uitstoot. Na een operatie zien we vuilniszakken vol met afval: van tangen en slangen tot papieren doeken en grotere chirurgische instrumenten. Dat komt allemaal in de verbrandingsoven terecht. Dat moeten we veranderen. Nederland kan een gidsland worden in het vergroenen van de zorg." Jochem Hes: Mede-oprichter bij Naïf Realiseert duurzame huidverzorgingsproducten en levert aan de zorg "Je schrikt van de hoeveelheid chemische ingrediënten die in veel persoonlijke huidverzorgingsproducten zitten. We hebben onder meer plasticvrije billendoekjes op de markt gebracht. Als je bedenkt dat een standaard pak babydoekjes uit 58 gram plastic bestaat, net zoveel als twee grote PET-flessen, en je per kind tot zo’n vier jaar 14.000 doekjes gebruikt, is de impact op de planeet echt enorm."Lieke Wolfraad: Oprichter van OneWave Zorgt er (met data) voor dat werknemers hun energie beter verdelen "Energieke en blije werknemers zijn productiever en blijven langer bij je werken. Ze zorgen beter voor zichzelf en beter voor de planeet. Met een apparaatje dat mensen op de huid moeten dragen, kunnen we goed aflezen hoe het met iemand gaat. Zo zorgen we ervoor dat werknemers en hele teams hun energie beter verdelen." Julian Jagtenberg: Oprichter Guldener Sommox Helpt slaapproblemen oplossen "Als kinderen in de toekomst een slaapkamer tekenen, dan hoop ik dat er behalve een bed en een kussen ook een Sommox te zien is. Met dat apparaat helpen we mensen slapen. Het bootst een ontspannen ademhaling na, waardoor mensen relaxter inslapen en beter doorslapen. Slaaptekort staat aan de basis van veel (gezondheids)problemen. Het is dus heel belangrijk dit op te lossen." Patrick Callahan: Directeur van Psyned Vindt dat werkgevers moeten betalen mentale problemen van hun personeel "Bij Psyned bieden we een oplossing voor de ellenlange wachtlijsten in de GGZ: we vragen werkgevers om te betalen. Daardoor kan iemand direct met zijn of haar psychische problemen aan de slag. De kosten zijn een fractie van wat het kost als iemand thuis komt te zitten. We bieden ook preventieve tools aan bedrijven."Katrin Schepp: Jurist van Everyone.org Helpt patiënten en artsen om sneller toegang te krijgen tot medicijninnovaties "Het merendeel van de medicijninnovaties wordt eerst goedgekeurd in de VS. Dan kan het nog twee jaar duren voor het beschikbaar is in Europa. Voor sommige patiënten komt dat te laat. Daar willen we bij Everyone.org iets aan doen door de fabrikant met de dokter, apotheek en patiënt te verbinden." Brigit van Soest: Programmamanager Coalitie Duurzame Farmacie Onderzoekt hoe de medicijnsector kan verduurzamen "Natuurlijk is het goed om op de kosten van de zorg te letten, maar dat moet niet ten koste gaan van de langetermijneffecten op ons milieu en onze gezondheid. Ik kijk naar hoe de ontwikkeling, productie, distributie, gebruik en afval van medicatie duurzamer kan, zonder dat dit ten koste gaat van veiligheid en kwaliteit." Piter Oosterhof: Mede-oprichter van PharmaSwap Wil het verspillen van geneesmiddelen voorkomen "Jaarlijks gaat voor honderd miljoen euro aan medicijnen de prullenbak in. Dat is zonde en erg slecht voor het milieu. Met PharmaSwap bieden we apotheken of groothandels de mogelijkheid om medicijnen die de houdbaarheidsdatum naderen met een korting aan elkaar te verkopen. Inmiddels doen er 664 apotheken en acht farmaceutische groothandels mee."Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.