Marc Seijlhouwer 12 december 2019, 15:54

Aardwarmte in Pijnacker-Nootdorp weer van start

De gemeente Pijnacker-Nootdorp heeft het lokale geothermie-project opnieuw opgestart. Het nieuwe systeem geeft nog meer huizen en kassen duurzame warmte dan voorheen. In totaal bespaart het project 12,5 miljoen kubieke meter gas per jaar.

Ammerlaangeothermie

Het aardwarmteproject uit Pijnacker-Nootdorp stamt al uit 2010, toen het één van de eerste was. In 2017 ging een van de twee leidingen stuk en lag het project twee jaar stil. 'We hebben in die tijd gezocht naar de oplossing voor het probleem', vertelt Léon Ammerlaan van The Green Innovator, de initiatiefnemer. Het defect zat in een van de buizen die diep de grond in ging om de warmte uit de aarde (78 graden) op te pompen. De kosten voor reparatie waren aanzienlijk, dus gingen Ammerlaan en de gemeente op zoek naar financiers die de reparaties wilden steunen. Uiteindelijk wilde BNG-bank het project steunen.

Extra huizen en kassen

Inmiddels zijn alle verstelwerkzaamheden voltooid en levert het systeem weer aardwarmte in Pijnacker-Nootdorp. 24 kassen, 500 flatbewoners, een zwembad, school en sporthal stoken allemaal klimaatvriendelijk door geen gas meer te gebruiken. Met de reparatie werd ook het aantal aardwarmte-ontvangers uitgebreid, met twintig woningen en tien hectare aan kassen. 'Dat was nodig om de businesscase rond te krijgen', legt Ammerlaan uit. Volgens de gemeente is dit het eerste geothermie-project dat zowel aan kassen als woningen levert.

Lees ook:

De volle potentie van de warmte onder de Zuid-Hollandse gemeente is nog steeds niet benut. 'We kunnen makkelijk nog 25 procent extra huizen of kassen aansluiten, zoveel warmte zit er in de grond'.

Problemen met aardwarmte

Aardwarmte is een populair alternatief voor gas. Door warm water diep uit de aarde op te pompen en te gebruiken voor verwarming verstook je veel minder gas voor verwarming. Als je het gebruikte water terugpompt warmt het bovendien weer op; een schier oneindige bron van warmte. Vooral tuinbouwers zien er wel brood in: naast Pijnacker-Nootdorp heeft ook het naastgelegen Westland een geothermie-installatie.

Lees ook:

Maar de nieuwe techniek heeft ook problemen; de helft van alle aardwarmte-projecten in Nederland staat onder toezicht of liggen zelfs stil. Tot voor kort hoorde Pijnacker daar ook bij, maar dankzij de reparaties kan de warmte nu weer vrij stromen.

Lees ook: Deze 9 locaties zijn mogelijk geschikt voor geothermie

Bron: DNG Bank | Beeld: Ammerlaan The Green Innovator

Koreaans onderzoek: vervang ramen door transparante zonnecellen

Als je elke ruit van kantoorgebouwen zou kunnen vervangen door een zonnecel, kom je een heel eind met de energietransitie. De duizenden ramen in een kantoortoren staan ten slotte een groot deel van de dag in de zon. Er is echter een probleem: doorzichtige zonnecellen zijn verre van ideaal. Ze hebben vaak een rode waas waardoor ze niet geschikt zijn als ramen, en de efficiëntie ligt ver onder de 25 procent die gewone zonnepanelen halen. Bovendien zijn ze vaak erg duur.Piepkleine gaatjesKoreaanse onderzoekers van onderzoeksinstituut UNIST denken nu een oplossing te hebben gevonden voor deze problemen. Ze gebruiken het ontwerp van een gewone zonnecel, maar boren een heleboel gaatjes in het substraat - het wafeltje waar de energieproducerende cellen op liggen. Deze gaatjes zijn piepklein, dunner dan een haar met een dikte van 500 nanometer tot honderd micrometer.Door de dikte en de plek van de gaatjes nauwkeurig uit te kiezen, worden de gaatjes onzichtbaar voor het menselijk oog. Het bijzondere is dat de zonnecel door alle gaatjes wel doorzichtig lijkt, en niet de rode gloed heeft van andere transparante cellen. Het lijkt meer op een blik door een heel lichte zonnebril, waarbij de kleuren nog duidelijk zichtbaar blijven.Een gewone siliciumwafel (links) en de transparante versie, die vol zit met hele kleine gaatjes. Beeld: Joule.Lagere efficiencyDe gaatjes zorgen er wel voor dat de zonnecel minder goed werkt. De efficiëntie van de zonnecel neemt met de helft af naar 12 procent. Dat is echter vergelijkbaar of zelfs meer dan andere transparante zonnecellen. Maar deze techniek heeft als voordeel dat hij heel eenvoudig is. De wafeltjes met gaten zijn massaal te maken, en verder lijkt het productieproces erg op dat van gewone zonnecellen.Zonnecel in telefoonDe onderzoekeers hebben dan ook goede hoop dat het proces zich op laat schalen tot grotere zonnepanelen, en dat het in een fabriek uitgevoerd kan worden. Eerst willen ze een paneeltje van 25 vierkante centimeter maken en de efficiency omhoog krijgen naar 15 procent. Als dat lukt, gaan de Koreaanse onderzoekers kijken naar echte toepassingen. De transparante zonnecel heeft trouwens meer toepassingen dan allen kantoorruiten: de onderzoekers denken bijvoorbeeld ook aan energieopwekkende telefoon- of computerschermen.Bron: Joule | Beeld: Thomas Kohler