Romy de Weert 04 maart 2022, 10:27

ACM onderzoekt of netbeheerders duurzame projecten voorrang kunnen geven

De Autoriteit Consument en Markt (ACM) onderzoekt of netbeheerders bij nieuwe aansluitingen voorrang kunnen geven aan duurzame projecten. Dat zou betekenen dat zonne- en windparken voorrang krijgen bij het leveren van elektriciteit, en laadpalen bij het gebruik van elektriciteit.

Adobe Stock 318654463 Er komen steeds meer wind- en zonneparken bij, maar er is te weinig capaciteit op het net voor al die duurzame stroom. | Credits: Adobe Stock

Het elektriciteitsnet raakt vol. Netbeheerders kunnen de explosieve groei van wind- en zonneparken niet aan. Bovendien rijden er steeds meer elektrische auto’s op de weg die allemaal op vrijwel hetzelfde moment aan de laadpaal gaan. Dat zorgt voor een enorme piekbelasting.

Kijk terug: Hoe voorkomen we dat netcongestie de energietransitie vertraagt?

Om daar verandering in te brengen, kijkt de ACM naar nieuwe voorrangsregels voor bedrijven die elektriciteit willen leveren aan het net, en willen afnemen. Denk aan windmolen- of zonneparken of aan laadpalen voor elektrische auto’s. Netbeheerders kunnen ook voorrang geven aan batterijopslag waarmee lokaal opgewekte duurzame energie opgeslagen kan worden. Daarmee wordt het probleem van netcongestie – de enorme hoeveelheid elektriciteit op het net, verkleind.

Congestiemanagement

Congestiemanagement betekent dat de beperkte ruimte op het energienet wordt verdeeld. Dat gebeurt op de momenten dat de vraag naar elektriciteit hoger is dan wat het net aankan.

Volgens de ACM kan veel energie beter benut worden als netbeheerders goed gebruik maken van congestiemanagement. De ACM publiceert dit jaar nog een nieuwe netcode waarin staat hoe, wanneer en onder welke voorwaarden netbeheerders congestiemanagement moeten toepassen.

Als het tekort aan energie niet tijdelijk opgelost kan worden met congestiemanagement, mogen netbeheerders elektriciteit weigeren. In de nieuwe netcode van de ACM staat in hoeverre netbeheerders bij het weigeren en toekennen van elektriciteit voorrang kunnen geven op basis van duurzaamheidscriteria.

Tijdelijke maatregelen

Congestiemanagement en voorrangsregelingen zijn tijdelijke maatregelen, zegt de ACM. Totdat het elektriciteitsnet verzwaard is, kunnen de maatregelen worden toegepast. Om het elektriciteitsnet te verzwaren moeten netbeheerders de komende jaren grote investeringen doen. In 2020 brachten de netbeheerders de investeringsplannen uit. Maar volgens de ACM zijn die investeringen niet genoeg om aan de voorspelde vraag naar elektriciteit te voldoen.

Lees ook: Het elektriciteitsnet raakt vol. Wat is de oplossing?

De ACM verwacht dat het probleem van achterblijvende investeringen van netbeheerders niet snel is opgelost. Daarom wil het kaders vaststellen zodat netbeheerders op basis daarvan hun investeringen kunnen doen. In juli komt de ACM met een besluit.

Kijk terug: webinar over netcongestie

Er komen steeds meer wind- en zonneparken bij, maar er is te weinig capaciteit op het net voor al die duurzame stroom. Terwijl we die energieparken zo hard nodig hebben voor de energietransitie: met slechts 11,1 procent duurzame energie loopt Nederland achteraan in Europa. Van alle stroom die we in Nederland opwekken is 26 procent duurzaam.

Jan Verheij van Joulz B.V., René Raaijmakers van Groendus en Jeroen Sanders van Enexis Groep schuiven aan om hun visie en oplossingen met ons delen.

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

Er is maar één manier om crimineel leiderschap te stoppen

In de aanloop naar de aanval op Oekraïne sprak ik voor de microfoon van BNR met een keur aan deskundigen over de verschillende scenario's die voorhanden waren. Wat ik hoorde leidde bij mij tot de geruststellende gedachte dat de spanningen weliswaar hoog opliepen, maar het zou zeker niet tot oorlog in Europa leiden. Experts met een hoge militaire achtergrond, Ruslanddeskundigen en columnisten kwamen tot dezelfde conclusie: wat heeft Poetin eraan om Kiev binnen te vallen en een oorlog met Europa te riskeren. Hij is tevreden dat hij met relatief geringe moeite al zoveel onrust en verdeeldheid heeft weten te zaaien. Terug op de fiets naar huis zorgde het voor wat meer rust in mijn hoofd. Het waren dezelfde analyses die ik las in de (inter)nationale pers. Op de dag van de invasie was alles anders, maar bleken de meeste deskundigen zo grootmoedig toe te geven dat ze zich misrekend hadden. In Het Parool schreef columnist en ondernemer Derk Sauer dat hij na 32 jaar ervaring de aanval op Oekraïne niet zag aankomen. 'Hoe Poetin transformeerde van een gewiekste FBI-agent en politicus tot de messiaanse groot-Russische potentaat van nu, is voer voor de geschiedschrijving.' Volgens Sauer koestert Poetin zich 'in de rol van Bully die met hyperbolen de wereld terroriseert.' Iemand die zich omringt met kritiekloze vazallen en de leden van zijn eigen Veiligheidsraad als kleine kinderen toespreekt, als een humeurige vader die elk moment zijn geduld kan verliezen. Op die manier leidinggeven kan alleen bij de gratie van onderdanige meelopers, die leven 'on bended knee.' Columnist Nausicaa Marbe beschrijft Poetin in De Telegraaf zoals hij zich nu voor de wereld ontmaskerd heeft. Als een 'onbetrouwbare machtswellusteling, een potentaat met stalinistische trekken en een levensgevaarlijke revanchist.' Onderhandelen met zo iemand is lastig, 'omdat Poetin niet op gelijke logicavoet met anderen discussieert.' De gerenommeerde Financial Times columnist Martin Wolf gaat nog een stapje verder: 'Poetin is misschien wel de gevaarlijkste man die ooit geleefd heeft. Hij zet zich in voor het herstel van Ruslands verloren Rijk, onverschillig voor het lot van zijn eigen volk en vooral meester van een enorme nucleaire kracht.' Waar Poetin zich ontpopt als de gevaarlijkste leider ooit, wees secretaris-generaal António Guterres van de Verenigde Naties op ander zwak leiderschap, in zijn toespraak naar aanleiding van het IPCC-rapport waarin staat dat de helft van de mensheid risico loopt door opwarming van de aarde. Persbureau Reuters citeert Guterres, die zegt dat het rapport 'een atlas van menselijk lijden en een vernietigende aanklacht tegen mislukt leiderschap is.' En: 'Ongecontroleerde koolstofvervuiling dwingt 's werelds meest kwetsbaren tot een kikkermars naar vernietiging. De feiten zijn onmiskenbaar. Deze troonsafstand van leiderschap is crimineel.' Crimineel leiderschap is alleen te keren door intensieve samenwerking van de softpowers. Met leiders die harde keuzes durven te maken en in staat zijn om concurrerende partners te verbinden. Het kan, nu de urgentie doorklinkt. Zoals NAVO en EU door Poetin opeens zij aan zij kunnen optreden, moeten er ook sterke coalities worden gevormd om klimaatverandering een halt toe te roepen. Veiligheid en klimaat gaan hier hand in hand, want we hebben niets aan het tegengaan van opwarming als een kernoorlog de aarde voor tenminste tien jaar in duisternis zal hullen. Hopelijk worden de goede leiders op tijd wakker. Paul van Liempt