Eva Segaar 30 oktober 2020, 15:28

Bavaria brouwt bier met ijzerpoeder als energiebron

De TU Eindhoven heeft samen met het metal power consortium een geslaagde demonstratie uitgevoerd met ijzerpoeder als energiebron voor het brouwen van bier. De proef laat zien dat ijzerbrandstof een goed alternatief is voor CO2-uitstotende fossiele brandstoffen.

Wil stewart uerwoqeomrc unsplash

Nederland heeft de primeur met de bouw van de eerste industriële installatie voor de verbranding van ijzerpoeder. Om van ijzerpoeder energie te maken wordt het gemengd met lucht en aangestoken in een verbrandingskamer. Hierbij komt geen CO2 vrij. De warmte die van de vlam ontstaat kan electriciteit opwekken. Na de verbanding blijft er roestpoeder over, dat met waterstof weer kan worden omgezet in ijzerpoeder. Een groene én circulaire brandstof dus. 

Studententeam TU Eindhoven

Daan de Waard maakt sinds begin dit jaar deel uit van studententeam Solid, onderdeel van de TU Eindhoven, dat zich stort op de ontwikkeling van ijzerpoeder tot brandstof. “Hoogleraar Philip de Goey had eind 2015 gelezen over metaalpoeder als potentiële energiebron. Om dat verder te onderzoeken startte hij een honoursprogramma. Die resultaten waren succesvol, van daaruit is het studententeam ontstaan. Dit is het derde jaar waarin we kijken hoe we de techniek kunnen toepassen in de industrie.”

Lees ook: Brabant investeert in ijzerpoeder als energiedrager

Waarom ijzerpoeder?

De voordelen van ijzer zijn dat het niet giftig en niet duur is. Het poeder wordt gemaakt van afvalstaal, beter bekend als schroot, dat wordt gesmolten in een elektrische boogoven en vervolgens fijngemalen tot poeder. “Ja, dat kost ook energie, en ook al is die boogoven elektrisch, hij draait nog wel op grijze elektriciteit. Maar je moet ergens beginnen”, zegt De Waard.

Het voordeel van ijzerstof is ook dat het makkelijk kan worden getransporteerd en opgeslagen. Voor de opslag van waterstof is veel ruimte nodig. Ook moeten waterstoftanks goed worden afgesloten, terwijl je volgens De Waard prima kunt slapen met een potje ijzerbrandstof op je nachtkastje, omdat het niet licht ontvlambaar is. Voor de grootschalige opslag en transport van energie komt ijzerbrandstof dus goed uit de verf. 

IJskoud bier

De Bavaria-brouwerij van Swinkels Family Brewers is de eerste fabriek waarbij een deel op ijzerbrandstof zal draaien. Voorheen draaide het op aardgas. Met deze installatie, die 100 kilowatt opwekt, kunnen per jaar 15 miljoen glazen bier worden gebrouwen. “Met deze innovatieve technologie willen wij ons brouwproces minder afhankelijk maken van fossiele brandstoffen en zullen we hier verder in investeren,” zegt CEO Peer Swinkels in het persbericht.

Lees ook: Studenten presenteren hun van afval gemaakte auto

Het doel van de studenten van de TU Eindhoven is om te laten zien dat het kan: een fabriek op ijzerpoeder. Er wordt hard gewerkt aan de opschaling van de installatie zoals bij de Bavaria-brouwerij. Volgend jaar staat er een installatie van 1 megawatt gepland, in 2025 is het doel de eerste industrie volledig te laten draaien op ijzerbrandstof en in 2030 moet er een kolencentrale worden omgebouwd tot ijzerbrandstofcentrale.

Beeld: Unsplash en de ijzerpoederinstallatie bij Bavaria

PBL: Nederland haalt CO2-doelen voor 2030 bij lange na niet

De Klimaat- en Energieverkenning 2020 van het PBL is daarmee weinig rooskleurig over de klimaatdoelen van Nederland. In 2030 moet Nederland volgens de kabinetsplannen 49 procent minder CO2 uitstoten dan in 1990. Volgens het PBL zal het in de praktijk uitkomen op 34 procent. Om de doelen alsnog te halen moet de reductie de komende jaren twee keer zo hard gaan als nu in de plannen staat. Nederland moet dan de komende tien jaar 6 miljoen ton CO2 per jaar minder uitstoten.Elektriciteit loopt voorHet is een sombere conclusie, zeker nu het kabinet de afgelopen maanden voortvarende klimaatmaatregelingen aankondigde. De CO2-heffing, bijvoorbeeld. Het PBL ziet ook dat de CO2-reductie in de energiesector heel hard gaat. “Daar is de energietransitie echt begonnen,” vertelde PBL-analist Pieter Boot tijdens de persbijeenkomst. “Maar in andere sectoren staan we nog aan het begin. En ook de vraag naar fossiele energiebronnen blijft groot, vooral in de vorm van olie voor transport.”Lees ook: Volgens het PBL is biomassa onmisbaar voor een duurzame transitieUrgendaZelfs de situatie voor 2020 is nog onzeker in de PBL-berekeningen. “We hebben dit jaar met extra detail gekeken, vanwege de onzekerheden die COVID-19 veroorzaakt”, zegt Boot. Hij gebruikte twee scenario’s. In het ene heeft de pandemie grote economische gevolgen, is er een milde winter een lage energieprijs. “Dan halen we een reductie van 26 procent ten opzichte van 1990, net boven de verplichte 25 procent. Gebeuren die dingen niet, dan halen we het doel voor geen meter.” De reductie komt dan op 21,5 procent uit. Let wel: de berekeningen namen niet het voornemen mee om een extra kolencentrale te sluiten.LuchtvaartVoor de Nederlandse uitstootcijfers telt de luchtvaart niet mee. Toch wil Boot deze sector even noemen. “Het is markant dat tot 2030 de emissies in de luchtvaart alleen maar groeien. En omdat de sector zal groeien, is de toename in uitstoot door vliegtuigen groter dan de reductie die Nederland kan halen.” Hoewel Nederland minder directe invloed heeft op deze uitstoot, geeft het wel aan dat er ook regels voor de luchtvaart moeten komen, wil de uitstoot echt dalen.Een andere opvallende voorspelling gaat over elektriciteitsverbruik. Als we allemaal overstappen op warmtepompen en elektrische auto’s, zullen we meer stroom en minder olie en warmte uit fossiele bronnen nodig hebben. Toch stijgt het elektricteitsverbruik de komende jaren niet. “Dat komt omdat de apparaten die we gebruiken snel veel efficiënter worden. Vooral door regels die de EU opstelt. Die efficiëntie groeit mee met de grotere vraag naar stroom.”Ook hier zijn echt grote veranderingen stroomvraag, zoals een industriesector die van fossiele brandstof overstapt op elektriciteit, niet meegenomen; zulke innovaties worden in 2030 vermoedelijk nog niet grootschalig toegepast.Meer CO2-reductieVorig jaar was de raming van het PBL nog veel optimistischer over de doelen van 2030. Toen ging het echter over mogelijke ingrepen, en nu over concreet beleid dat het kabinet aankondigde. Daardoor is de voorspelling minder optimistisch. Het is duidelijk dat Nederland de klimaatdoelen alleen kan halen als er extra CO2-reductie komt. Hoe we dat kunnen doen? Dat zegt het PBL niet; daar gaat de minister over. Lees ook: Kabinet moet uit crisis komen door te investeren in duurzaamheidBeeld: Adobe Stock