Hannah van der Korput
30 oktober 2024, 14:30

Belgisch energie-eiland kan rekenen op 650 Europese miljoenen

De bouw van een heus energie-eiland voor de Belgische kust kan rekenen op flinke financiële steun uit Europa. Vanuit de Europese Investeringsbank (EIB) vloeit er 650 miljoen euro naar het Princess Elisabeth Island-project.

20241025 Elia Transmission Belgium secures a 650 million 3 600x400 De kredietovereenkomst werd onder andere getekend door de Belgische minister van Energie, Tinne Van der Straeten. | Credits: Elia

Het Princess Elisabeth Island komt op zo’n 45 kilometer van de Belgische kust te liggen en beslaat straks 6 hectare. In 2027 moet het project gereed zijn. Het wordt omschreven als ‘s werelds eerste kunstmatige energie-eiland en moet toegang geven tot offshore windenergie die wordt opgewekt door de windparken in de Prinses Elisabeth-zone. Rond het eiland komen zo’n 60 km aan gelijkstroomkabels en 300 km aan wisselstroomkabels te liggen, waardoor de opgewekte elektriciteit aan land kan worden gebracht. Het gaat om 3,5 gigawatt extra offshore windcapaciteit die in het elektriciteitsnet van België wordt gestoken. Dat is genoeg om 3 miljoen huishoudens van stroom te voorzien.

Landen verbinden

Het eiland wordt ook het thuishonk van extra interconnectoren. Dat zijn kabels die de elektriciteitssystemen van België en buurlanden met elkaar verbinden. Ze maken het mogelijk om overtollige schone energie te verhandelen en te delen tussen buurlanden en helpen pieken in de vraag in omliggende landen te beheren. Op die manier speelt het toekomstige eiland een rol in de energietransitie voor meerdere Europese landen, zegt Vice President van de Europese Investeringsbank (EIB) Robert de Groot. “Het Princess Elisabeth Island-project is een hoeksteen voor het verbeteren van de energiezekerheid en onafhankelijkheid van België en Europa. Dit initiatief versterkt niet alleen de energie-infrastructuur van België, maar bevordert ook vitale verbindingen met buurlanden, waardoor de regionale samenwerking wordt versterkt. Door te investeren in dit project verdiepen we de Europese energiemarkt en effenen we de weg voor een duurzame, veiligere en veerkrachtigere energietoekomst voor alle Europese burgers.”

Natuur

Wat doet zo’n toekomstig eiland van 6 hectare voor het zeeleven, vraag je je misschien af? De Belgische netbeheerder Elia treft verschillende maatregelen om de biodiversiteit rondom het project niet te verzwakken, maar te versterken. Zo worden aan de buitenste stormmuren richels aangebracht waarop de kwetsbare vogelsoort Drieteenmeeuw kan rusten en broeden. Onder de waterlijn komt een artificieel rif om de biodiversiteit te bevorderen.

Een sfeerimpressie van het eiland. | Credit: Elia

Lees ook:

Changemaker Beau-Anne Chilla (FORWARD.one): ‘Helaas denken mensen dat climate tech minder rendement oplevert’

Hoe omschrijf je jouw bijdrage aan een duurzamere samenleving? “Ik geloof dat er binnen het bedrijfsleven twee manieren zijn om een duurzamere samenleving tot stand te brengen. Je kunt de grote vervuilers proberen af te bouwen en van koers te laten veranderen, of je kunt nieuwe, technische innovaties proberen op te schalen en tot nieuwe standaard te maken. Ik geloof heel erg in het tweede. Het vergt dat je goed nadenkt over hoe de wereld er over decennia uit kan zien en op welke technologieën je dan moet inzetten. Het is ook enorm leuk werk om te doen. Het is een optimistische markt en je hebt veel met ondernemers te maken die een mooi plan hebben voor de toekomst.” Je bent opgeleid tot industrieel ingenieur. Waarom heb je uiteindelijk gekozen voor een carrière in finance? “Ik ben altijd al geïnteresseerd geweest in wat techniek voor onze samenleving kan doen. Tijdens mijn opleiding zocht ik al naar de meest technische insteek, en ik ben uiteindelijk afgestudeerd in de robotica en control engineering. Maar ik wist wel dat ik niet ingenieur wilde worden van beroep. Daarom was ik op zoek naar een manier om de techniek en het bedrijfsleven te combineren. Bij investeren komen die twee zaken heel erg mooi samen. Ik ben inhoudelijk bezig met nieuwe technologieën, maar alles wat we doen is wel bedrijfsmatig en economisch. Finance is voor mij de makkelijkste manier om met cijfers bezig te zijn in een bedrijfskundige omgeving.” Ik las dat jij de klimaatinnovatie-tak bij FORWARD.one hebt opgericht. Hoe is dat gegaan? “Ja, dat klopt. Om het klimaatprobleem op te lossen, hebben we veel hardware-oplossingen nodig. Maar de durfkapitaalmarkt richt zich met name op software. Dat merkte ik al tijdens mijn vorige baan bij de impact-investeerder DOEN Participaties. De oprichters van zulke hardwarebedrijven hebben vaak veel moeite met het ophalen van geld omdat hun innovaties als kapitaalintensief worden gezien en financiers het eng vinden om geld te steken in iets wat ze niet helemaal begrijpen. Hierover was ik eens aan het klagen tegen een vriend van me, wiens start-up net gefinancierd was door FORWARD.one. Hij vertelde me dat FORWARD.one juist gespecialiseerd is in het financieren van hardware en dat ik eens met ze moest gaan praten. Dat heeft ertoe geleid dat ik de climate tech-afdeling mocht vormgeven.” Wat was daarbij de grootste uitdaging? “Dat mensen bij climate tech de aanname maken dat het om impact-investeren gaat. Dat heeft helaas heel erg het stigma dat het minder rendement oplevert. FORWARD.one is natuurlijk een commerciële investeerder die als primaire missie heeft om zo veel mogelijk rendement te leveren aan onze investeerders. Mijn geloof is dat duurzame technologieën zich juist vaak in een groeimarkt begeven omdat de hele wereld die kant op beweegt. Het gaat vaak om efficiëntere en goedkopere oplossingen. Het heeft me best even gekost om dat te bewijzen.” Heb je een voorbeeld van een recent project waar je met FORWARD.one in hebt geïnvesteerd? “We hebben laatst geïnvesteerd in Nuventura, een Duits bedrijf dat schakelkast-installaties maakt, eigenlijk de meterkasten van je woonwijk. Daarvoor wordt traditioneel het gas SF6 gebruikt, wat zorgt voor thermische en elektrische isolatie. Maar SF6 is een 23.500 keer zo sterk broeikasgas als CO2 en kan niet worden afgebroken door de natuur. Het gas was eigenlijk overal al verboden, behalve bij gebruik in schakelkast-installaties. Er was namelijk tot voor kort geen alternatief. Een Duitse ingenieur is daarom in z’n eentje zo’n alternatief gaan ontwikkelen. Mede door de inzet van dit bedrijf is de regelgeving uiteindelijk aangepast, en wordt de verkoop van schakelkasten met SF6 nu uitgefaseerd. Een goed voorbeeld van een bedrijf dat een duurzame innovatie heeft ontwikkeld in een groeimarkt.” Welke struikelblokken kom je regelmatig tegen tijdens je werk? “Bij climate tech-innovaties zie je vaak dat er een technische oprichter een heel mooi idee heeft bedacht, maar niet per se weet hoe hij of zij dat commercieel kan maken. Daar nemen ze dan bijvoorbeeld een specifiek iemand voor aan, die vervolgens ook heel technisch blijkt en toch niet de beste fit is. Onze grootste uitdaging om dit soort technologieën commercieel te maken en ervoor te zorgen dat organisaties op de juiste manier zijn ingericht, met de juiste mensen om het product uiteindelijk te kunnen verkopen.” Klopt het beeld dat er voor climate tech nog altijd te weinig financiering beschikbaar is? “Het hangt heel erg af van de fase waarin een bedrijf zit. Voor start-ups in de vroege fase is er best wat geld beschikbaar. Investeerders beginnen zich namelijk te realiseren dat er naast software ook hardware nodig is en dat je daar geld mee kunt verdienen. Maar voor bedrijven in latere fases valt het tegen. Bijvoorbeeld in het geval van bewezen technologieën waarvoor het tijd is om een fabriek neer te gaan zetten. Dan kom je in een kip-ei-verhaal terecht. Klanten zeggen: ik wil het product kopen zodra de fabriek er staat en je het gegarandeerd tegen een bepaalde prijs kunt verkopen. Maar financiers zeggen: wij gaan alleen geld geven als we zeker weten dat je een klant hebt. Dat is een van de moeilijkste bruggen voor climate tech-startups om te overkomen.” Vorige week liet het PBL weten dat de Nederlandse klimaatdoelen vrijwel volledig buiten bereik liggen als we op de huidige voet doorgaan. Kun je na zo’n bericht de hoop er nog wel in houden? “Ja, ik hou nog hoop. Natuurlijk zie ik dat we veel te langzaam bewegen. Ik vind dat er meer drijfveren vanuit de politiek moeten komen. Maar ik vind het ook goed om af en toe uit te zoomen en naar bepaalde trends te kijken. Bijvoorbeeld het elektrisch rijden. Het is pas vrij kort dat een elektrische auto de nieuwe standaard is, dat is heel snel gegaan. En ik zie het over tien jaar wel zo zijn dat er echt alleen nog maar elektrische auto’s worden verkocht. Logische innovaties worden dus als het ware automatisch geadopteerd door de markt. Juist als duurzaamheid slechts het bijproduct is van innovaties die gewoon goedkoper zijn.” Zijn er partijen waar je graag mee zou samenwerken? “De deur staat altijd open voor grote corporates die willen verduurzamen en willen weten welke innovaties hen geld kunnen besparen. En wat me ook nog leuk lijkt, is om een co-investering te doen met een grote financier uit de Verenigde Staten. De durfkapitaalmarkt in de VS heeft enorm veel geld om uit te geven en kan innovaties daarom vaak sneller opschalen.” Andere Changemakers: Changemaker Rick Verkuyl (Marktplaats): ‘Hoe makkelijker je het maakt, hoe meer mensen aanhaken’Changemaker Léon van Bossum maakt bio-LNG van etensresten: ‘We willen een nieuwe markt in beweging krijgen en daar horen ook tegenslagen bij’Changemaker Pol Knops (Paebbl): ‘Ik had minder moeten praten, en meer moeten dóén’De Changemaker-serie wordt mede mogelijk gemaakt door Vattenfall en Vlerick Business School.