Chantal Blommers 08 maart 2023, 09:00

Bijzondere ontdekking: water zuiveren met behulp van fruitschillen

Je fruitschillen composteren? Een wetenschapper uit Singapore heeft een beter idee: Edison Ang ontwikkelde een manier om schillen van onder meer bananen en sinaasappels te verwerken tot een materiaal dat kan worden gebruikt in een waterzuiveraar. “Dit is dé oplossing voor rampgebieden waar een gebrek is aan elektriciteit en schoon water.”

Edisonsolar still4 Edison Ang ontwikkelde een manier om water te zuiveren met behulp van fruitschillen: "Dit is slechts het begin". | Credits: NIE/NTU Singapore

Hoe transformeer je afval tot een waardevol nieuw product? Die vraag houdt wetenschapper en chemicus Edison Ang van de Nanyang Technological University in Singapore al zijn hele carrière bezig. Onlangs deed hij een bijzondere ontdekking met fruitschillen in de hoofdrol. Afval van onder meer bananen, kokosnoten en appels wist hij te verwerken tot een ultradun materiaal dat licht kan omzetten in warmte. Deze nieuwe materiaalsoort kan volgens Ang op allerlei manieren worden gebruikt en een duurzame(re) vervanging zijn van materialen in machines die water zuiveren. “Dit is slechts het begin.”

Hoe gaat het in zijn werk?

Edison Ang: “We zijn erin geslaagd om een koolstofachtig materiaal te maken van fruitschillen. Om dat voor elkaar te krijgen hebben we de fruitschillen verhit in een speciale oven, waar geen zuurstof bij kan komen. Dit staat bekend als carbonisatie. Van de verkoolde materialen hebben we vervolgens MXenes gemaakt: dit is een flinterdun materiaal, met een honingraatachtige structuur. Het is in staat om licht om te zetten in warmte en wordt veel gebruikt in elektrische apparaten.”

Hoe kunnen de verwerkte fruitschillen vervolgens worden gebruikt?

“We hebben in eerste instantie gekeken naar hoe we de tot MXenes verwerkte fruitschillen kunnen verwerken in een apparaat dat water zuivert met zonne-energie. Deze zogeheten solar stills bestaan al en worden gemaakt van transparant materiaal dat zonlicht doorlaat, acryl, én een zonnecollector. Deze apparaten zorgen er, met dank aan de zon, voor dat het vervuilde water verdampt en het schone water vervolgens wordt opgevangen in een waterzak. Ze zijn draagbaar, want ze worden ingezet in afgelegen gebieden of rampgebieden waar er een tekort aan water en elektriciteit is. Ons doel was om voor die zonnecollector onze MXenes van fruitschillen te gebruiken, in plaats van koolstof. We boekten al snel resultaat.”

Wat zijn de voordelen van dit nieuwe materiaal?

“De waterzuiveringsinstallaties waarin fruitschillen zijn verwerkt, zijn in staat om véél meer schoon water te produceren. Dat komt omdat deze apparaten niet afhankelijk zijn van de zon, maar van het licht. Daardoor kan er 50 procent meer water worden gemaakt, dan door de oorspronkelijke solar stills. Doordat we kosteloos restafval gebruiken, denken we dat de apparaten ook goedkoper kunnen worden. Maar het belangrijkste is dat we geen gebruik hoeven maken van natuurlijk voorkomende koolstofbronnen, die uiteindelijk opraken.”

Hoe kwam je erbij om te onderzoeken of fruitschillen hiervoor gebruikt konden worden?

“Jaarlijks wordt in Singapore alleen al 20.000 ton aan fruitafval geproduceerd. De meerderheid wordt gegenereerd voor het maken van vruchtsappen, waarbij slechts 50 procent van het fruit wordt gebruikt. De rest wordt weggegooid. Wanneer anderen iets als een verspilling zien, moeten wij het zien als een bron van rijkdom. Deel zijn van de oplossing, geen onderdeel van de vervuiling. Met mijn team ben ik gaan onderzoeken of er een methode is om de fruitverspilling om te zetten in materialen met waarde, in dit geval MXenes.”

Waar kunnen de MXenes van fruit nog meer voor worden gebruikt?

“Dit is nog maar het begin! Het belangrijkste ingrediënt bij de productie van lithium-ion batterijen is grafiet. Net als grafiet is MXene geleidend van aard en heeft het een kenmerkende 2D-structuur die voor opslag kan zorgen. Hopelijk kunnen we dit in de toekomst toepassen in smartphones en elektrische auto’s. Maar het bouwen van solar stills met duurzame materialen heeft voorlopig de focus. De grote uitdaging zit hem in het vinden van andere geschikte hernieuwbare materialen. We hopen snel nieuwe afvalstoffen te vinden die we óók in kunnen zetten, om nog meer zonne-energie op een milieuvriendelijkere en efficiëntere manier op te wekken.”

Lees ook:

'We zijn de vrouw vergeten in het ontwerp van kantoren en steden'

Ondanks dat er sinds 1995 meer aandacht is voor het eenzijdige beeld dat de referentieman oplevert, is zijn invloed nog steeds merkbaar. Zowel in kantoren als in steden. Reference man De reference man is ‘geboren’ in 1975. Toen introduceerde de Task Group on Reference Man het begrip. Deze man is tussen de twintig en dertig jaar oud, weegt 70 kilo, is 1,70 lang en heeft een Kaukasisch uiterlijk. Sindsdien wordt deze Reference Man onder andere gebruikt als dummy voor auto-crashtests, om kantoortemperatuurvereisten te ontwerpen en wetenschappelijk onderzoek te doen. In 1995 volgde Reference Woman. Zij is tussen de twintig en vijftig jaar oud, weegt 60 kilo, is 1,63 lang en wit. Vanaf 1995 wordt er ook meer onderzoek gedaan naar niet-witte referentiemensen.Het mannelijke kantoor In het kantoor van de referentieman zijn de standaardtemperaturen ingesteld op de voorkeuren van bepaalde mannen. Terwijl zij aangenaam tikkend achter hun laptops zitten, pakken vrouwen er een sjaal bij. Sommige kantoorgebouwen hebben grote ijzeren roosters voor de ingang: daar blijven vrouwen met pumps in steken. Ook glazen trappen zijn niet prettig voor vrouwen die rokken en jurken dragen. De mannelijke stad Het ontwerp van de mannelijke stad gaat uit van het broodwinnaars-model: één persoon gaat naar het werk met de auto terwijl de ander thuisblijft om voor de kinderen te zorgen en het huis schoon te maken. Dat maakt goede bereikbaarheid van de (snel)weg ideaal. In 1988 realiseerde men zich dat deze manier van ruimtelijke ordening tot gender-segregatie leidt. De aandacht verschoof vervolgens van suburbanisatie in groeisteden naar het concept van de compacte stad. Door de nieuwe mindset kwamen wonen, werken en recreëren veel dichter bij elkaar. Kantoren binnen fietsafstand van woongebieden of kantoren dicht bij (intercity)treinstations werden het nieuwe ideaal. De invloed van vrouwen op de favoriete kantoorlocatie Tussen 1997 en 2007 nam het aantal vrouwen dat betaald werk ging doen in korte tijd snel toe. Dat had invloed op kantoorlocaties, stellen de onderzoekers. ‘In de jaren ’90 zagen we een verschuiving van kantoren. Waar voorheen locaties dicht bij snelwegen de voorkeur hadden, geldt dat nu voor OV-locaties. Deze verschuiving in voorkeuren kan veel redenen hebben, maar wij denken we dat deze verschuiving (in ieder geval gedeeltelijk) werd veroorzaakt door de toename van de arbeidsparticipatie van vrouwen’, schrijven de onderzoekers. Een van de redenen dat vrouwen hier invloed op hadden is omdat zij nog steeds de meeste zorgtaken uitvoeren. De verzorgenden stellen andere eisen aan kantoorlocaties dan niet-verzorgenden en hun reis-patronen zien er anders uit. Zo gaat de niet-verzorgende 's morgens het huis uit om te werken en reist aan het eind van de dag mogelijk via de sportschool terug naar huis. Het schema van de verzorger bevat meer verschillende locaties. Die zet 's morgens eerst de kinderen af ​​op school, gaat dan naar werk, gebruikt de lunchpauze mogelijk om wat boodschappen te doen of iets te halen bij de drogist, haalt aan het einde van de werkdag de kinderen weer van school of de kinderopvang en brengt ze naar naschoolse activiteiten. De verzorgende doet dus veel meer (korte) verplaatsingen en moet schakelen tussen verschillende activiteiten en verantwoordelijkheden. Daarom kiest een verzorger meestal liever voor een kortere reistijd naar werk. Een vrouwvriendelijke stad In 1997 kreeg Wenen een wijk die was ontwikkeld met de (vrouwelijke) verzorger in gedachten. Dat leverde brede trappenhuizen op en op elke verdieping was er ruimte om kinderwagens neer te zetten. Ook over de hoogte van de gebouwen is nagedacht. Deze zijn zo ontworpen dat er goed zicht is vanaf de straat. Geen donkere hoekjes dus. Hierdoor voelen mensen zich veiliger. De stad voerde ook andere kleine ingrepen uit. Zo plaatste de stad meer lantaarnpalen en zorgde die voor openbare volleybal- en badmintonfaciliteiten in parken. Al deze aanpassingen bij elkaar ‘zorgden voor een groter gevoel van veiligheid en een toename van de deelname van vrouwen aan het openbare leven.’ We zijn er nog niet 'Sinds vrouwen in groten getale onderdeel zijn geworden van de beroepsbevolking, heeft onderzoek al aangetoond dat zowel de openbare ruimtes als kantooromgevingen worden ontworpen op basis van de zogenoemde ‘reference man’ in plaats van een ‘reference woman’, schrijven de onderzoekers. Het onderwerp is dus niet nieuw. Toch is het nodig er aandacht aan te blijven besteden. 'Alhoewel vrouwenrechten zich in de afgelopen honderd jaar hebben ontwikkeld en vrouwen hun intrede deden op de arbeidsmarkt en een steeds gelijkwaardigere rol in de samenleving kregen, ervaren we nog steeds de overblijfselen van de patriarchale samenleving.' Lees meer: Deze 12 vrouwen leiden de duurzame transitie in NederlandChangemaker Yasemin Tümer: "Van investeren in een vrouw wordt uiteindelijk iedereen beter"Minder ego meer vrouwelijkheid: zo slaagt de energietransitie