Biomassa is op dit moment een belangrijke bron van duurzame energie; er kwam in 2019 meer stroom uit biomassacentrales dan uit zonne-energie. Het is echter een controversiële brandstof, omdat er bij verbranding CO2 vrijkomt. Deze werd eerder weliswaar vastgelegd, in bomen of andere gewassen, maar velen zien biomassa toch als minder duurzaam dan zonne- of windenergie.
Het is daarom de vraag wat de rol van biomassa in de toekomst wordt. Het Klimaatakkoord vroeg om een onderzoek naar de mogelijkheden van biomassa en dat onderzoek verscheen vandaag. De conclusie? Nederland kan tot 2030 10 mln ton extra biomassa produceren op eigen bodem. Dat is minder dan het aanvankelijke doel dat in het klimaatakkoord stond: 30 mln ton extra.
Lees ook: RWE zegt dat biomassa onmisbaar is voor klimaatdoelen
Twee keer zoveel biomassa
“Bij het onderzoek bleek dat een verdubbeling niet zo makkelijk is”, vertelt Dorette Corbey, een van de auteurs van het rapport. “Daarom keken we wat er maximaal mogelijk was zonder de duurzaamheideisen rond biomassa uit het oog te verliezen.”
Het rapport noemt een aantal kansrijke maatregelen voor Nederlandse biomassa. Veevoer, dat nu uit het buitenland komt maar hier verwerkt wordt, kan bijvoorbeeld efficiënter opgesplitst worden in verschillende grondstoffen. Corbey: “Dieren hebben vooral de eiwitten uit soja nodig. Als je die uit de bonen die we importeren haalt, kunnen de vezels en andere grondstoffen gebruikt worden voor energie of de chemiesector.”
Hout als biomassa
Ook gras, het meest verbouwde gewas van Nederland, kan nuttig gebruikt worden. “Door het gras te bewerken kan er meer uit gras gehaald worden. Ook efficiëntere landbouw met een hogere opbrengst kan bijdragen aan meer Nederlandse biomassa. Hetzelfde geldt voor hout; daar kunnen chemiebedrijven suikers en lignine uit halen. Het restant kan dan naar een biomassacentrale.”
Houten biomassa is controversieel, omdat de bomen (met subsidie van de overheid) speciaal als biomassa worden opgekweekt in het buitenland voor het hier in Nederland de centrale in gaat. "Maar zolang die subsidie er is, kan je het hout maar beter optimaal gebruiken."
Lees ook: Kunnen we zeewier gebruiken als biomassa?
Sommige van de voorgestelde maatregelen kosten geld, andere leveren geld op of zijn kostenneutraal. Het rapport doet geen uitspraak over wat de beste methode is; dat is aan het kabinet. “Wij laten alleen zien wat er gebeurt met de hoeveelheid biomassa”, zegt Corbey.
De grond is schaars in Nederland. Welke technieken gekozen worden, hangt ook af van hoe we die grond willen verdelen. Efficiëntere landbouw leidt tot meer beschikbare landbouwgrond, die bijvoorbeeld gebruikt kan worden voor suikerbieten. Dat is een gewild gewas voor duurzame chemie. Maar als Nederland minder afhankelijk wil worden van geïmporteerd veevoer, is daar ook meer landbouwgrond voor nodig.
Uitstel voor biomassacentrale
Het kabinet moet binnenkort een keuze maken over de rol van biomassa in een duurzame toekomst. Dit rapport kan daar mogelijk bij helpen. Dat is nodig ook; vorige week vertelde Vattenfall bijvoorbeeld dat het bedrijf wacht met de opening van een biomassacentrale tot er politieke duidelijkheid is.
Bron: Klimaatakkoord | Beeld: RVO
