Marc Seijlhouwer 14 april 2022, 11:04

Blauwe, met aardgas gemaakte waterstof van Shell uit Verenigd Koninkrijk

Met de aankondiging van een waterstofproject van 720 megawatt willen Shell en Uniper de Britse industrie van duurzame brandstof voorzien. Maar let op: dit is waterstof gemaakt met aardgas, waarvan de CO2 onder de Noordzee verdwijnt. Hoe duurzaam is dat?

Lng opslag dingen Opslagtanks voor vloeibare brandstoffen bij de riviermonding Humber | Credits: Adobe Stock

Voor Shell en Uniper is het project een manier om de Britse overheid te ‘helpen’ in duurzaamheidsdoelstellingen. Dat gebeurt op twee manieren: het helpt de doelstelling voor CO2-opslag (10 megaton in 2030) en de doelen rond CO2-arme waterstof (10 gigawatt in 2030).

Het plan lijkt op subsidie van de overheid te kunnen rekenen. De tweede fase van de verduurzaming van industrie is net van start gegaan, en de regering zoekt naar projecten om te ondersteunen op weg naar klimaatdoelen.

Wat is blauwe waterstof?

Shell en Uniper maken ‘blauwe’ waterstof. Die maken ze met aardgas, en bij dat proces komt een hoop CO2 vrij. Die CO2 zal via een pijpleiding naar een lege gasbel onder de Noordzee gaan. Op die manier is de waterstof op papier CO2-neutraal.

Maar blauwe waterstof kan op kritiek rekenen. Zoals Milieucentraal schrijft: geld steken in de productie van blauwe waterstof wordt door sommige mensen gezien als een rem op de ontwikkeling van groene waterstof. Ook praktisch zijn er problemen zo stelt opnieuw Miliecentraal: om de CO2 op te slaan en te transporteren is energie nodig, waardoor de opbrengst van de waterstofproductie als geheel lager wordt. Ook ontsnapt er vaak een deel van de CO2: zo’n 10 procent komt alsnog in de lucht terecht. Daarbij komt dat het een dure techniek is.

Onderzoek van de Cornell University wijst er zelfs op dat blauwe waterstof vervuilender is dan het direct verbranden van aardgas. Dit komt omdat het proces veel energie kost en gemiddeld slechts 85 procent van de CO2 kan worden afgevangen. Bij de productie van aardgas die nodig is om blauwe waterstof te maken komt bovendien methaan vrij. Dit broeikasgas is 28 keer sterker dan CO2.

Overheidssteun voor waterstof

Dat Shell en Uniper toch kansen zien in blauwe waterstof zal voor een deel aan de overheidssteun liggen. De locatie van de blauwe waterstofproductie, de riviermond Humber, heeft veel vervuilende industrie in de buurt. De waterstof kan daarheen om deze industrie minder aardgas te laten gebruiken. Omdat er al een pijpleiding voor CO2-afvang in aanleg is, maakt het de productie van blauwe waterstof bovendien goedkoper.

Blauwe waterstof wordt gezien als tussenstap richting groene waterstof. Het idee: maak blauwe waterstof zodat bedrijven en economieën wennen aan waterstof. Stap daarna, als er genoeg duurzame stroom is, over op groene waterstof gemaakt met duurzame energie.

Tijdlijn

Maar de tijdlijn die Shell en Uniper schetsen geeft te denken. Het ontwerpen van de fabriek zou pas volgend jaar beginnen. Wanneer de uiteindelijke, definitieve investeringsbeslissing komt is nog onbekend. Maar de Britse overheid eist dat alle projecten die subsidie krijgen in 2024 een investeringsbeslissing hebben en uiterlijk 2027 operationeel zijn.

Dat lijkt snel, maar Shell heeft ondertussen ook een heel groot plan voor groene waterstof lopen: NortH2. Dat project moet in 2030 al vier gigawatt aan groene waterstof leveren. Een veelvoud van de 720 megawatt in Groot-Brittannië, en bovendien zonder gebruik van fossiele brandstoffen. Ook Uniper heeft plannen voor groene waterstofproductie. Eind dit jaar neemt het bedrijf een investeringsbeslissing voor de bouw van een waterstoffabriek van 100 megawatt in de haven van Rotterdam.

Lees ook: deze oliebedrijven maken zich schuldig aan greenwashing, zo blijkt uit dit onderzoek

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

‘Alle leaseauto’s elektrisch in 2025’

Volgens directeur programma’s Rob van Tilburg van Natuur & Milieu en voorzitter Olof van der Gaag van de NVDE kan de maatregel de stagnerende markt voor elektrische auto’s een boost geven en het kabinet helpen om de klimaatdoelstellingen voor 2030 te halen. Als alle zakelijke leaseauto’s in 2025 ‘uitstootloos’ zijn kan Nederland volgens de twee 1 tot 2,5 megaton CO2 besparen en 2,5 tot 5 miljoen vaten olie. Hun pleidooi is eerder als ingezonden brief gepubliceerd in het AD. Vergeet aardolie niet Volgens de twee dwingen de ernstige klimaatveranderingen die het laatste IPCC-rapport schetst en de oorlog in Oekraïne ons land tot snelle besparing op olie en gas, en een snellere overgang naar duurzame energiebronnen. “Er is al veel aandacht voor het verminderen van de vraag naar (Russisch) aardgas, maar vergeet aardolie niet. Dit is nog slechter voor het klimaat en Rusland verdient er doorgaans veel meer mee dan met aardgas. Sneller overgaan op schoon en duurzaam verkeer is hiervoor een kans”, stellen ze. Lees hier alles over elektrisch rijden Nederland negatieve uitzondering in Europa Besparingen zoals langzamer rijden, het op peil houden van de bandenspanning, meer thuiswerken en vaker kiezen voor het ov en de fiets zijn oplossingen voor de korte termijn en kunnen na een week al verschil maken. De echte winst zit echter in het bevorderen van elektrisch rijden. Volgens Van Tilburg en Van der Gaag zou het subsidiebudget voor elektrische auto’s snel mee moeten groeien met de vraag, ook voor tweedehands elektrische auto’s. Dat de markt nu stagneert komt volgens hen omdat de bijtelling voor elektrische auto’s van de zaak zo hard omhoog is gegaan. “Dat kan verholpen worden door deze schone auto’s een duidelijk voordeel te geven. De energietransitie is een project van de lange adem, dus er is ook beleid voor de lange termijn nodig”, stellen ze . “Uiterlijk in 2030 moeten alle nieuwe auto’s ‘uitstootloos’ zijn. De plannen van het nieuwe kabinet bevatten niet genoeg maatregelen om dit voor elkaar te krijgen." Op basis van het huidige beleid verwacht het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) dat het aandeel zero-emissie personenauto’s in 2030 blijft steken op 42 procent. Vorig jaar nam voor het eerst het aandeel elektrische auto’s in de nieuwverkoop in Nederland af. In alle andere Europese landen, behalve Tsjechië, steeg het aantal elektrische nieuwverkopen juist explosief. De huidige stimuleringsmaatregelen voor elektrisch rijden stoppen in 2025. Het kabinet zet in op betalen naar gebruik in 2030, wat elektrisch rijden weer moet gaan stimuleren. "In de tussentijd valt er een gat in het beleid. Daardoor ligt de verduurzaming van mobiliteit nog niet op koers en dreigen we kansen te missen om onafhankelijker en duurzamer te worden.” Minder afhankelijk van fossiele energie Om dat gat te vullen is het noodzakelijk om alle leaseauto’s al vanaf 2025 elektrisch (of op waterstof) te laten rijden. Die overgang naar nul-emissie levert volgens hen niet alleen winst op voor het klimaat, in de vorm van uitstootreductie van CO2, stikstof en fijnstof. Het is ook goed voor de portemonnee. Daarnaast vermindert het de Nederlandse afhankelijkheid van import van fossiele energie. “De huidige geopolitieke situatie en de stress aan de pomp toont eens te maar aan hoe belangrijk dat is”, zeggen ze.Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.