Marc Seijlhouwer 12 juli 2022, 21:44

Bosbranden ontstaan (ook) door ontploffende vogels

In de Verenigde Staten breken regelmatig gigantische bosbranden uit. Onderzoek schreven in het Wildlife Society Bulletin dat minstens 44 van zulke branden ontstonden door geëlektrocuteerde vogels. Hoogspanningsmasten en gevleugelden blijken een slechte combi. Maar er zijn simpele oplossingen.

Spotted munia op stroomkabel Vogels moeten oppassen als ze op hoogspanningskabels neerstrijken. | Credits: Adobe Stock

Smokey Bear en zijn beroemde slogan “Only you can prevent forest fires” blijkt niet altijd op te gaan. Hoewel de campagne van het Amerikaanse bosbeheer wel degelijke de belangrijkste bron van bosbranden aanpakt, blijkt er ook een andere, onverwachte oorzaak mogelijk. Een die letterlijk uit de lucht komt vallen.

Explosie

Vogels, en dan met name grotere roofvogels, vertoefen graag in het bos. Maar als er net te weinig bomen zijn, of te veel vogels, willen ze ook nog wel eens op hoogspanningskabels rusten. Op zich geen probleem, tot er – door wind of een bijzonder zware vogel – twee kabels contact met elkaar maken. In een klap wordt de vogel geëlektrocuteerd. Het water in de cellen van de vogels verandert plotsklaps in stoom en de vogel explodeert, zo schrijft de New York Times.

Geen prettige manier om te gaan. Maar er is een lelijk gevolg: het smeulende lijk van de vogel valt op de droge bosgrond. En zo kunnen branden ontstaan.

Het aandeel van de vogels is niet groot; 44 branden tussen 2014 en 2018. Maar mogelijk is er sprake van fikse onderrapportage, omdat een smeulend vogellijk na een grote brand niet terug te vinden is. De New York Times schrijft over minstens een grote brand in Idaho, waar vier hectare land in vlammen opging door een brandende roofvogel.

Isolatoren en vogelhuisjes

Het mogen er weinig zijn, maar elke bosbrand – en elke dode vogel – is er een teveel. Dus komen de ontdekkers van dit fenomeen meteen met een oplossing. Die is namelijk vrij simpel. Plastic isolators aan de uiteinden van de kabels voorkomen elektrocutie.

Het plaatsen van meer vogelhuisjes rond een bos, of zelfs tegen hoogspanningsmasten aan, kan ook veel leed schelen. Een paar elektriciteitsbedrijven maken er nu al werk van in bosrijke gebieden waar het risico op brand groter is.

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

Nieuwe batterij met dubbele actieradius bestand tegen extreme kou en hitte

Kou en hitte zijn slecht voor batterijen. Het kan de levensduur verkorten en de opslagcapaciteit en de laadsnelheid beïnvloeden. Nu we door klimaatverandering steeds vaker te maken krijgen met extremere temperaturen, hebben onderzoekers uit San Diego daar iets op bedacht. Vrieskou en extreme hitte Ze ontwikkelden een nieuw type batterij die goed werkt bij vrieskou (-40 graden Celsius) en extreme hitte (50 graden Celsius). Uit de testritten bleek dat de hittebestendige batterijen bij een temperatuur van 50 graden Celsius tot wel 116 procent van hun energiecapaciteit behielden. Bij -40 graden Celsius was dat 87,5 procent. Dat de batterij juist goed werkt in warme en in koude omgevingen komt door het type elektrolyt dat de onderzoekers gebruikten. De elektrolyt is een vloeistof waarin de geladen lithiumdeeltjes bewegen van de ene naar de andere elektrode. Maar bij hoge temperaturen kan de vloeistof bederven, waardoor de batterij steeds minder goed werkt. “Dit is ook waarom je je telefoon beter niet te lang in de zon kan laten liggen”, zegt elektrotechnicus Wouter Robers tegen Kijk Magazine. Tot twee keer meer energie opslaan De elektrolyt in de nieuwe batterij is gemaakt met lithiumzout en dibutylether. Dat laatste heeft een bijzonder kenmerk: het bindt zich zwakjes met lithiumionen. Dat betekent dat dibutylether de lithiumionen gemakkelijk kunnen loslaten terwijl de batterij werkt. Deze ‘zwakke moleculaire interactie’, zoals de onderzoekers het noemen, blijkt betere batterijprestaties op te leveren. Zwavel in plaats van kobalt De batterij kan tot twee keer meer energie per kilogram opslaan dan de huidige lithium-ion batterijen. Dat komt doordat er zwavel wordt gebruikt in plaats van kobalt. Dat betekent dat de actieradius van elektrische auto’s zou kunnen verdubbelen. En er zit nog een voordeel aan: zwavel is in overvloed aanwezig in tegenstelling tot kobalt. Lees ook: De Duitse start-up Theion zegt dat het een zwavelbatterij kan produceren die qua prijs competitief is met de lithium-ion batterij. De volgende stap is om de batterijchemie op te schalen en de batterij te optimaliseren. Wanneer de batterij klaar voor de markt is, is nog niet bekend. Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.