Redactie DuurzaamBedrijfsleven.nl 20 mei 2019, 11:00

De groenste batterij van Rotterdam: Hoe Ahoy de energietransitie versnelt

Evenementenaccomodatie Ahoy wordt de groenste batterij van Rotterdam. Samen met Eneco wil het bedrijf de energietransitie een boost geven. “Om iets te bereiken moet je durven innoveren, risico’s nemen en tempo maken.”

Ahoy zonnepanelen

Zonnepanelen op het dak van het het nieuwe Rotterdam Ahoy Convention Centre en op een deel van het bestaande gebouw gaan het nieuwe stadscentrum ‘Hart van Zuid-gebied’ van energie voorzien. Een totaal van 3.000 zonnepanelen en een slim thermisch grid maken van de evenementenaccomodatie een energiebron, -hub én -opslagplaats. Hiermee kan de evenementenaccomodatie haar warmte bewaren.

Op de huidige locatie wordt de installatie van de zonnepanelen dit voorjaar afgerond. De nieuwbouw inclusief het thermische grid is in september 2020 klaar. Op termijn is het plan om de energie door te geven aan heel Hart van Zuid: de bedrijven en publieksgebouwen in dit nieuwe stadscentrum kunnen daardoor ook verduurzamen. “Die omvang maakt ons uniek, vertelt Ahoy-directeur Jolanda Jansen.

Niet willen, maar moeten

Accelereren en grote stappen zetten. Het verschil maken, écht impact hebben. Zo zag Ahoy verduurzaming voor zich. Maar wat zijn de beweegredenen? Jansen: “Verduurzaming binnen een organisatie als die van ons is bijna geen kwestie meer van willen maar van moeten. Daarnaast vinden we het zelf ook echt belangrijk. Ahoy is een bedrijf met een langetermijnvisie; wij willen dat de volgende generaties ook nog kunnen genieten van al het moois dat wij en de wereld te bieden hebben. Daarin nemen wij onze verantwoordelijkheid.”

“Ahoy is nauw verweven met de stad”, gaat Jansen verder. “Als Rotterdams bedrijf sluiten wij ons aan bij doelstelling van de gemeente. Energie is een belangrijk thema. Burgemeester Aboutaleb sloot dit voorjaar samen met bewoners en bedrijven een klimaatakkoord om de CO2-uitstoot in de stad in tien jaar met de helft te verminderen. Als evenementenaccommodatie met 1,5 miljoen bezoekers per jaar vinden wij het belangrijk om bewustwording te creëren bij bezoekers en overige stakeholders, en kunnen we ook daadwerkelijk het verschil maken. Wij nemen verantwoordelijkheid door te investeren in dit project en in andere maatregelen, zowel in tijd als geld.”

Innoveren met de huisbaas

Ahoy en omgeving veranderen momenteel enorm. Als de stofwolken zijn opgetrokken, staat er een veelzijdig gebied waarin cultuur, muziek, sport, winkelen, horeca en congres- en hotelfaciliteiten duurzaam samenkomen. Parallel aan de gebiedstransformatie loopt het RUGGEDISED-project. Hierin werken Europese steden samen (meer informatie onderaan de tekst) aan slimme oplossingen voor energie, transport en digitale technologie. Rotterdam benoemde ‘Zuid’ tot living lab.

Facts & Figures

  • 10.000 vierkante meter dak op Hal 1 van Rotterdam Ahoy
  • 2.562 zonnepanelen op Hal 1 en het kantorencomplex leveren 25 procent CO2-reductie op
  • 1.422 CO2-reductie staat gelijk aan de jaarlijkse uitstoot van 178 huishoudens

“We wilden graag duurzamer opereren, maar wisten niet precies hoe. Toen Eneco in het RUGGEDISED-project sprong, bood dat perspectief. Hiermee werd een haalbare business case. Het is een innovatief project waarin bedrijven en Europese steden van elkaar leren. Die dynamiek en vernieuwing passen bij ons, Eneco en ‘huisbaas’ gemeente Rotterdam. Samen met de bouwcombinatie Ballast-Nedam/Heijmans zagen we kansen om onze duurzame toekomst te versnellen."

‘Niet zomaar een projectje’

“Toch is zo’n traject ingewikkeld”, vervolgt Jansen. “Er komen veel onzekerheden bovendrijven over kosten, concrete opbrengsten en besparingen. Om erin te gaan geloven is visie, tijd, overtuigingskracht en vertrouwen nodig. Iedereen snapt dat het niet zomaar een projectje is. Eneco nam ons mee in het traject. Met een sterke visie en veel enthousiasme hebben ze ons overtuigd. Dat maakte de beslissing om voor vijftien jaar met elkaar in zee te gaan geen sprong in het diepe.”

Met het grid, het zonnedak en een gasloos bestaan realiseert Ahoy een CO2-vermindering van 1.422 ton. “Deze reductie is het mooiste voorbeeld van het versnellen van de energietransitie”, zegt Jansen. “Zo dragen we bij aan een duurzamer Rotterdam. Op diverse vlakken zorgen we voor een spin-off richting de stad. We werken veel in partnerships en samen met onze partners zoals Pameijer, DB Schenker en Hago investeren we in duurzaamheid en MVO.”

'Deze samenwerking zorgt voor ontwikkelingen die een onderneming alleen nooit voor elkaar had kunnen krijgen'

Jansen merkt dat de duurzame resultaten en inspanningen van Ahoy enthousiasme losmaken bij binnen- en buitenlandse bedrijven, relaties en klanten. “Congresorganisatoren uit de medische wereld, industrie en haven vinden dit interessant omdat het impact heeft en vernieuwend is. In januari presenteerden we op InfraTech, onze eigen vakbeurs, ons verhaal aan geïnteresseerden. Ook daar kwamen veel positieve reacties op. Het is een bijzondere samenwerking tussen een overheidsorganisatie, een onderneming en een innovatieve energieleverancier met een langetermijnvisie. Deze samenwerking zorgt voor ontwikkelingen die een onderneming alleen nooit voor elkaar had kunnen krijgen.”

50 jaar vooruit

In januari 2021 viert Ahoy haar vijftigste verjaardag in een duurzame, multifunctionele uitrusting. De capaciteit van de accommodatie is tegen die tijd dankzij de nieuwbouw met 50 procent uitgebreid. Het gloednieuwe auditorium, dat eind 2020 klaar is en 2.750 stoelen telt, kan bijvoorbeeld in een handomdraai veranderen in een concertzaal met 7.000 staanplaatsen: RTM Stage. De energie die dan vrijkomt, straalt af op de omgeving. Jansen: “Om iets te bereiken, moet je durven innoveren, risico’s nemen en tempo maken. We kunnen 50 jaar vooruit dankzij deze stap. Dit zal bij ons 100-jarige jubileum worden gememoreerd als belangrijk ijkpunt in de geschiedenis van Ahoy en Rotterdam.”

Wat houdt Ruggedised in? 
Het EU-programma RUGGEDISED is een samenwerkingsverband tussen Rotterdam (coördinator), Glasgow, Umeå, Brno, Gdansk en Parma. Het project test en implementeert intelligente oplossingen voor energie, transport en digitale technologie. Doel: de weg plaveien naar een slimmer en duurzamer Europa.

Slimme straatlantaarns
Het thermisch Ahoy-grid is onderdeel van RUGGEDISED. Eneco legt de netwerken aan. Ook realiseert het bedrijf een gasloos Ahoy en het zonnedak op de accommodatie. RUGGEDISED telt in Hart van Zuid 13 projecten, zoals elektrische bussen die via een slimme dienstregeling rijden en energiebesparende sensoren in lantaarnpalen.

Foto: Ahoy

Vijf keer Europese invloed op duurzaamheid

1 Plastic en verpakkingenEen recent en ingrijpend voorbeeld van Europese wetgeving is het verbod op wegwerpplastic, wat vanaf 2021 in moet gaan. Producten van wegwerpplastic, zoals borden, ballonstokjes, rietjes, wattenstaafjes en bestek zijn volgens de Europese Commissie goed voor zeventig procent van het zwerfvuil dat op zee belandt. Naast het verbod moeten andere soorten plastic, zoals drinkflessen, apart ingezameld en gerecycled worden. Supermarkten introduceren inmiddels herbruikbaar bestek en servies van nieuwe materialen.2 Vervuilende auto’sBrussel oefende in de afgelopen jaren ook de nodige invloed uit op de CO2-uitstoot van auto’s en vrachtwagens. In 2016 zorgde de transportsector voor 20 procent van alle broeikasgasemissies in Europa. Als de lucht- en zeevaartsector meegerekend worden, komt dit percentage op 27 procent.Om dat percentage terug te dringen worden eisen gesteld aan fabrikanten. Zij moeten zuinigere voertuigen ontwikkelen. De gemiddelde CO2-uitstoot van nieuwe personenauto’s en bestelbusjes moet in 2030 30 procent lager zijn dan in 2021. Vrachtwagens zwaarder dan 7,5 ton moeten in 2025 15 procent zuiniger zijn dan nu het geval is. De maatregel voor de vrachtwagens moet tussen 2020 en 2030 54 miljoen ton CO2 besparen. Met subsidies zet Europa in op het elektrificeren van auto’s en onderzoeken naar duurzame brandstofvormen.3 EnergievoorzieningHet aandeel van hernieuwbare energie in de Europese Unie bedroeg halverwege 2018 17 procent van de totale energiemix. Voor 2030 moet dat aandeel stijgen naar 32 procent. De Europese Commissie wil dat Europa een voortrekkersrol pakt op het gebied van schone energie. Daarin zijn duurzame energieoplossingen als windenergie, zonne-energie en waterstof essentieel. Europa stelt verschillende subsidies beschikbaar voor onderzoek naar de potentie van hernieuwbare energiebronnen en -dragers, bijvoorbeeld waterstof.4. Circulaire economie en recyclingEuropa zet de komende jaren in op een circulaire economie. Daar hoort recycling en hergebruik bij. In 2017 werd volgens het Europees Parlement 44 procent van al het afval gerecycled. Dat percentage moet omhoog naar 70 procent in 2030 en 90 procent in 2035.Ook wil de Europese Commissie dat lidstaten meer doen om voedselverspilling tegen te gaan. De Europese Rekenkamer concludeerde twee jaar geleden dat er meer gedaan kan en moet worden. Een duidelijke definitie van voedselverspilling moet daarbij helpen. Binnen Europa zijn er al diverse initiatieven die voedselverspilling tegengaan. Zoals Too Good To Go, een app waarmee consumenten tegen een gereduceerde prijs maaltijden kunnen kopen die anders in de prullenbak verdwijnen.5. FinancieelOok op financieel vlak stimuleert de Europese Commissie duurzaamheid. De High-Level Expert Group on Sustainable Finance pleit voor een Europese standaard voor groene obligaties. Hierbij moeten de Environmental, Social en Governance (ESG) factoren worden meegewogen.De standaard voor groene obligaties is niet het enige wat Europa doet. In 2017 werd de Europese aandeelhoudersrichtlijn aangepast, waardoor aandeelhouders hun mening kunnen geven over het beloningsbeleid van de directie. Ook moeten aandeelhouders verantwoorden hoe hun beleggingen bijdragen aan verplichtingen op de lange termijn, zoals de klimaatdoelen van Parijs. Diverse investeerders investeren inmiddels niet meer in fossiele brandstoffen of andere niet-duurzame producten.Bronnen: europa.eu, european environment agency | Afbeelding: Adobe Stock