Marc Seijlhouwer 30 mei 2021, 12:57

De grootste windmolen op aarde moet straks drijven op zee

Windmolens worden steeds groter en wekken meer stroom op. Maar dat alleen is niet genoeg; er moeten ook windmolens komen op plekken waar dat nu nog niet kan, zoals de open zee waar het water diep is. Windmolenbouwer GE werkt nu aan drijvende turbines met een vermogen van 12 megawatt.

Windturbine drijvend kabels zee glosten 3D-render van de drijvende windmolen | Beeld: Glosten

GE bouwde een paar jaar geleden de grootste windturbine ter wereld, de Haliade X. Inmiddels komt dit model op steeds meer grote offshore windparken te staan. De toekomst van windturbines lijkt dan ook groot, groter grootst te zijn. Maar ondertussen raakt het aantal plekken waar je een offshore windpark kan bouwen op. Daarom kijken projectontwikkelaars vaker naar de open zee, waar nog genoeg ruimte is en waar het bovendien harder waait.

Diepe zee is slecht voor windturbines

Het probleem: de zee is daar diep. Vanaf 60 meter is het vaak niet rendabel om turbines in de grond te verankeren met grote, dikke monopiles, zoals dat in kustgebieden gebeurt. Daarom experimenteren windmolenbouwers nu volop met drijvende turbines. GE presenteerde deze week een idee voor drijvende windturbines. Deze hangen met een soort anker in de oceaan. Het anker zit met vier kabels vast aan de bodem, zodat de turbines niet wegdrijven. De vorm van het ‘anker’ zorgt ervoor dat de turbine tegen een stootje kan en niet omvalt.

Althans: in theorie valt de turbine niet om. Het idee van GE bestaat namelijk alleen nog op papier, en is bedoeld als een soort proefballonnetje. Het is de vraag of er een drijfanker is dat groot en stabiel genoeg is om de gigantische windturbines (260 meter hoog, met wieken van meer dan 100 meter lang) overeind kan houden in alle weersomstandigheden. Want het kan er op open zee onstuimig aan toe gaan.

Windenergie in de Verenigde Staten

De bedenkers van de drijvende GE-turbine willen daarom voorzichtig beginnen, door de drijvers te installeren op plekken waar de zee 60 meter diep is. Dat betekent dat turbines midden op de oceaan niet mogeljk zijn, maar het gebied waar turbines geplaatst kunnen worden wordt wel veel groter. GE berekende dat je, door het gebied rond de Verenigde Staten met een waterdiepte tot 60 meter ook vol te bouwen met windturbines, 7000 terawattuur kan opwekken. Ter vergelijking: de States gebruiken jaarlijks 4000 terawattuur.

De potentie van drijvende windturbines is dus duidelijk. Er lopen ook al experimenten mee, zoals voor de kust van Portugal. Maar de turbines die men daar test zijn aanzienlijk kleiner. Als het GE lukt om hun Haliade X te laten drijven, ziet de toekomst van wind op zee er heel rooskleurig uit.

Wil je weten hoeveel stroom één grote windturbine kan leveren?

Wat kan je als leidinggevende doen om van biodiversiteitsverlies een agendapunt te maken?

Aan het begin van de webinar werd het publiek twee vragen gesteld. Eén: hoe belangrijk is biodiversiteit voor jou? En twee: hoe vaak staat biodiversiteit op de bestuursagenda? De resultaten van de pol waren duidelijk. Waar een ruime meerderheid biodiversiteit zeer belangrijk acht, wordt er maar zelden over gesproken in de bestuurskamer. Hier moet verandering in komen, zeggen de aanwezigen.Als biodiversiteit afneemt worden ecosystemen kwetsbaarder, waardoor natuurlijk kapitaal in gevaar komt. Terwijl het bedrijfsleven juist sterk afhankelijk is van de grondstoffen die veel ecosystemen bieden. “Bij bedrijven die fysieke gebieden beheren, staat biodiversiteit eerder op de agenda”, vertelt Elfrieke van Galen, partner van TheRockGroup en toezichthouder bij verschillende organisaties zoals, GVB, Arcadis NL en Meerlanden. “Maar organisaties maken ook buiten de eigen bedrijfsvoering impact. Het is tijd voor bestuurders om hun verantwoordelijkheid te pakken. Biodiversiteit is essentieel voor de gezondheid van onze planeet en de economie.”Lees ook: Wordt 2021 het kanteljaar voor biodiversiteit?Biodiversiteit en economieVan Galen benadrukt dat het er niet goed voor staat met biodiversiteit. “In de laatste veertig jaar is 60 procent van de fauna op aarde verdwenen en op dit moment worden een miljoen soorten met uitsterven bedreigd.” En daar houdt het niet bij op. Wetenschappers verwachten dat ecosystemen op den duur een tipping point bereiken waardoor biodiversiteitsverlies onomkeerbaar versnelt. “Terwijl biodiversiteit essentieel is voor onze economie”, gaat Van Galen verder. “De EU stelt dat  dat de helft van het GDP afhankelijk is van een gezonde biodiversiteit. De landbouw, chemie, transport, retail; alle sectoren hebben in meer of mindere mate belang bij dit onderwerp.”Financiële risico’sDes te meer reden voor bedrijven om actief met biodiversiteit aan de slag te gaan. Maar hoe dan? Volgens Van Galen is het belangrijk voor bedrijven om in kaart te brengen op welke manier ze verbonden zijn met biodiversiteit. “Op welke manier maakt je bedrijf impact op biodiversiteit? En in welke mate ben je ervan afhankelijk?”, zegt Van Galen. “Bedrijven moeten nu al rekening houden met de financiële risico’s van klimaatverandering. Koppel hier ook financiële risico’s voor biodiversiteitsverlies aan. Dit kan invloed hebben op de voorwaarden voor financiering.”Lees ook: Baanbrekend Brits onderzoek: ‘De natuur is een blinde vlek in de economie die we op eigen risico negeren’Flora en fauna onder de mastenOok aangeschoven in de webinar is Manon van Beek, bestuursvoorzitter van TenneT. Als beheerder van hoogspanningsverbindingen en hoogspanningsstations in geheel Nederland en grote delen van Duitsland, zit het bewaken en vergroten van biodiversiteit in de natuur van het bedrijf, zegt Van Beek. “Biodiversiteit is verweven in de purpose van ons bedrijf. Het is een proces met veel belanghebbenden. Als je een positieve bijdrage levert aan biodiversiteit krijg je een betere relatie met NGO’s, trek je meer groene investeerders en gemotiveerde medewerkers aan, en stuit je op minder weerstand en bezwaren in vergunningstrajecten.”TenneT past verschillende maatregelen toe om een positieve bijdrage te leveren aan de biodiversiteit in de gebieden waar het hoogspanningsmasten aanlegt. Zo plaatst het onder de verbinding tussen de masten bloemstroken (“onder elke powerline, een flowerline”) en bieden speciaal ontworpen funderingen voor stopcontacten op zee huisvesting aan oesters, vissen en vogels.Lees ook: Financiële instellingen springen in de bres voor biodiversiteitBestuurders formuleren purposeVan Beek ziet een unieke rol voor bestuurders om met biodiversiteit aan de slag te gaan. “Het is een voorrecht om leiding te geven, maar het brengt ook verantwoordelijkheden naar bredere maatschappelijke thema’s.” Nog te vaak wordt volgens haar biodiversiteit als een afweging gezien tegen minder rendement. Onterecht, vindt ze. “Nadenken over biodiversiteit vergroot je innovatiekracht en het draagvlak van de omgeving en medewerkers. Het is niet of of. Het is en en.”Agendeer biodiversiteitZowel Van Galen als Van Beek benadrukken dat het juist gaat om de kleine dingen. Van Galen: “Vraag je bij elke bedrijfsactiviteit af of er ruimte is voor biodiversiteit. Ga je verbouwen? Kijk naar welke materialen je gebruikt en onderzoek of je bijvoorbeeld nestkastjes kan plaatsen. Gesprekken met een nieuwe bestuurslid? Vraag naar zijn persoonlijke drijfveren over dit onderwerp. En verspreid mooie voorbeelden binnen je bedrijf en benoem de successen.”Van Beek haakt hierop aan. “Aan het begin van een bestuursvergadering laat ik aan de hand van foto’s zien wat we bij TenneT allemaal nog meer doen naast de reguliere werkzaamheden. Zo ook met onze biodiversiteitsprojecten. Zo gaat het leven.” En net zo belangrijk: “Geef medewerkers met tijd en budget de ruimte om met biodiversiteit aan de slag te gaan. Begin klein, en maak zo stappen.”