Erika van Zinderen Bakker 24 maart 2023, 12:16

Meer zonnepanelen dan ooit, maar deze winter toch 12 procent minder opwek groene stroom: hoe kan dat?

In Nederland is er de afgelopen winter 12 procent minder wind- en zonne-energie opgewekt dan vorig jaar in de winter. Opvallend, omdat er in ons land juist meer zonnepanelen liggen dan ooit.

Adobe Stock 134175591 De afgelopen winter werd er 257 megawattuur minder zonne-energie opgewekt dan een jaar eerder. | Credits: Adobe Stock

Tijdens de afgelopen winter is er in ons land 12 procent minder wind- en zonne-energie opgewekt dan in de winter van 2021/2022. Dat blijkt uit onderzoek dat energiebedrijf Zonneplan heeft gedaan naar de opwek van groene stroom in de periode van 21 december 2022 en tot en met 21 maart 2023.

Meer zonnepanelen, minder zonnestroom

De uitkomst is opvallend omdat er in 2022 een enorme toename is geweest van huishoudens met zonnepanelen. Desondanks werd er de afgelopen winter 257 megawattuur minder zonne-energie opgewekt dan een jaar eerder. Ook windmolens produceerden aanzienlijk minder stroom dan in de winter van 2022. De opbrengst lag 760 megawattuur lager.

Zonnig en stormachtig

De oorzaak van de daling in opwek van afgelopen winter is volgens Zonneplan vooral te verklaren, doordat de winter daarvóór uitzonderlijk stormachtig en zonnig was. Qua zon was de winter van 2021/2022 met ruim 346 zonuren echt een uitschieter. Het aantal zonuren lag afgelopen winter ruim 96 uur lager. Ook de wind hield zich deze winter koest vergeleken met vorig jaar. De eerste maanden van 2022 werden gekenmerkt door de stormen Corrie, Dudley en Eunice. Die hadden grote invloed op de hoeveelheid windenergie die werd opgewekt.

De winter van 2022 was stormachtig en uitzonderlijk zonnig. | Credit: Zonneplan

Lichte daling aandeel groene energie

Het aandeel van wind en zon in de totale elektriciteitsmix was in de winter van 2022/2023 toch maar 2,4 procentpunt lager dan vorig jaar (28,4 procent in 2023 tegen 30,8 procent in 2022). Dat komt doordat Nederlanders collectief minder stroom zijn gaan gebruiken. De vermindering in het aanbod van groene stroom hoefde dus niet volledig te worden opgevuld met grijze stroom.

Overschotten

Ondanks de afname in de opwek was er nog steeds sprake van overschotten. Tijdens deze winter produceerden de zon en de wind samen 45 uur lang meer stroom dan er op dat moment werd gevraagd. Volgens Frank Breukelman van Zonneplan exporteert Nederland steeds meer stroom op zonnige en winderige dagen. Ook de stroomoverschotten van deze winter konden dus worden geëxporteerd naar onze buurlanden.

Meer lezen over hernieuwbare energie?

Zonder innige vriendschap aan de race beginnen

Politieke spindoctors weten dat als het erop aankomt de meeste kiezers vooral aan hun eigen portemonnee denken. Mooie woorden over een schone wereld zonder CO2-uitstoot, waar we in vrede met elkaar kunnen leven, vallen daarbij in het niet. Dat je weinig opschiet met een goed gevulde bankrekening in een wereld die geteisterd wordt door natuurrampen en oorlogen, maakt blijkbaar geen indruk zolang de afgrond niet heel dichtbij komt. Het is de zwaarste opgave voor leiders in deze tijd om lange en korte termijn bij elkaar te brengen. Om de sleutel te vinden naar steeds groter draagvlak voor urgente bedreigingen die we graag willen afwenden. Wat niet helpt is voortdurend roepen dat we nu eenmaal in complexe tijden leven. Een open deur die vooral gebruikt wordt om tijd te winnen. Natuurlijk is het complex, maar van wie zich geroepen voelt tot de boven-ons-gestelden toe te treden mag je iets verwachten. Maak bijvoorbeeld duidelijk dat klimaat en defensie de prioriteiten voor de komende decennia zijn. Dat ze onderling samenhangen en dat ze ook over de wezenlijke vraag gaan hoe we in vrijheid kunnen leven. Niet voor niets zei de hoogste baas van de krijgsmacht in NRC dat ‘we in een existentiële oorlog zitten – existentieel omdat die onze waarden en normen bedreigt, nu een soeverein land wordt aangevallen.’ Tegelijk zul je op klimaatgebied de juiste keuzes moeten maken. En dat is geen klimaatactivisme, zegt co-auteur van het klimaatrapport van klimaatpanel IPCC Aimée Slangen in de Volkskrant: ‘Dit rapport bevat de meest recente wetenschappelijke informatie die we hebben. Alles wat erin staat, is gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek.’ Dat is waar en herkomst van de informatie is volstrekt transparant. Er staat zelfs een cijferlijst in, zodat we weten dat het kernteam van het rapport uit 49 schrijvers bestond en 44 bijdragende auteurs. Zelfs de verdeling man-vrouw is erin opgenomen: 41 vrouwen en 52 mannen. Door de oorlog in Oekraïne weten we nu zeker dat de weg naar de betere wereld, met een klimaatneutraal Europa in 2050, het beste op een onafhankelijke manier kan worden bereikt. Je wil niet meer afhankelijk zijn van Russische energie en van Chinese grondstoffen. Het toneelstuk in Moskou helpt vooral Xi en Poetin vooruit. NRC citeert China- en Ruslandkenner Aleksandr Gaboejev uit Foreign Affairs: ‘Economisch vullen ze elkaar perfect aan. Rusland is rijk aan natuurlijke hulpbronnen en heeft de technologie en investeringen nodig die China, dat om zijn natuurlijke hulpbronnen verlegen zit, kan bieden.’ Aan de vooravond van de Olympische Winterspelen in Peking, dus voor het uitbreken van de oorlog, loofde Poetin in een gesprek met Xi ‘de innige vriendschap met China.’ Het AD schreef: ‘De Russische president zei dat de banden tussen Rusland en China zich voortvarend ontwikkelen op weg naar vriendschap en een strategisch partnerschap.’ Het enige krachtige antwoord zijn twee recente wetsvoorstellen van de Europese Commissie: de Net Zero Industry Act en de Critical Raw Materials Act, gericht op strategische autonomie. De ‘race om een groot stuk taart uit een lucratieve wereldmarkt is begonnen’, citeert de Volkskrant Ursula von der Leyen, de voorzitter van de Europese Commissie. Zeg dat wel, want de wereldwijde productie van elektrische auto’s is volgens de Commissie in 2050 ‘vervijftienvoudigd, er worden zes keer zoveel warmtepompen gebruikt en er komt veel meer energie uit zon, wind en waterstof.’