Paul van Liempt 04 april 2020, 14:45

Directeur Greenchoice: "Coronacrisis laat zien dat polderen niet altijd nodig is"

“Duurzaamheid is ook gewoon een kwestie van doen en durven. Van stappen zetten en niet afwachten.” Dat zei Evert den Boer, de directeur van energiebedrijf Greenchoice, nog maar twee maanden geleden. Strijdlustige taal na de uitreiking van de eerste Green Leaders Impact Award, die hij als trotse winnaar in ontvangst mocht nemen. Is hij nu, middenin de Coronacrisis, nog even voortvarend?

Greenchoice evert den boer

Of maakt hij een pas op de plaats? Den Boer: "Geen pas op de plaats. Dat zou betekenen dat we het van nu af aan heel rustig aan gaan doen. We blijven ambitieus en we blijven vooruit kijken, maar gezondheid en veiligheid staan voorop. Het is nu niet de tijd om de eigenzinnige leider uit te hangen. In dit land hebben we zeventien miljoen virologen, iedereen heeft een mening. Wij maken een duidelijke keus en volgen de richtlijnen van de RIVM en de Rijksoverheid."

Het kabinet neemt voorlopig geen extra maatregelen om de CO2-uitstoot te verlagen. Het Urgenda-vonnis, waarin staat dat Nederland eind dit jaar de CO2-uitstoot met 25 procent moet verlagen ten opzichte van 1990, is even niet strikt leidend. "We hebben andere dingen te doen", zei minister van Economische Zaken en Klimaat Eric Wiebes.

Ben je het daarmee eens? 

"Laat ik zeggen dat ik er begrip voor heb. Het kabinet kan niet anders dan op korte termijn prioriteiten stellen. Het Urgenda-vonnis heeft daarbij geen voorrang. Ik zou het niet begrijpen als de urgentie van de Klimaat aanpak na de Corona-crisis zou verwateren, maar dat kan ik me ook niet voorstellen. Ik verwacht zelfs dat het nog sneller kan gaan straks."

Waarom? 

"Als er iets ergs gebeurt, als de nood aan de man komt, kunnen we snel reageren. Dan zijn we in staat grote stappen te zetten, zonder eindeloos te praten en te polderen. Dat leert deze crisis. Zo'n reactie als nu is zo meteen ook nodig voor klimaatverandering. Ik noem maar een voorbeeld: we bleven gewoon vliegen tussen Amsterdam en Parijs, we bleven er ondanks alle kritiek over doorpraten. Nu we het ontwend zijn, kunnen we er blijvend mee ophouden. Het klimaatverhaal moet sowieso weer snel hoog op de agenda staan. Als we het niet doen keert de wal het schip."

Hoe gaat het met Greenchoice? 

"We komen hier wel doorheen. We hebben snel geschakeld en ervoor gezorgd dat iedereen thuis kan werken. We hebben als energiebedrijf natuurlijk ook het geluk dat onze business gewoon doorgaat. We moeten immers energie blijven leveren. Financieel gaat het ook goed. Particuliere klanten gebruiken nu wellicht wat meer energie, bedrijven minder, voor ons is het een zero sum."

Maar er zullen minder zonnepanelen op de daken worden gelegd.

"Dat is waar, de meeste mensen willen nu geen installateurs in huis. De bouw van grote zonneparken gaat wel door, maar ook daar moeten maatregelen worden genomen. Er werken normaal gesproken veel mensen dicht bij elkaar aan de installatie van zo'n park. Daar moet je iets op verzinnen."

Lees ook: Neemt de vraag naar duurzame stroom af tijdens de coronacrisis?

De ambitie was om 400.000 zonnepanelen neer te leggen, veel ook op zonneparken. Haal je dat?  

"Nee, die ambitie stellen we naar beneden bij, maar niet veel. Ik denk dat we altijd nog tachtig tot negentig procent kunnen halen."

Je bent trots op het mooie Ufo-achtige pand van Greenchoice in Rotterdam. Zestienhoekig, met glas rondom, je zei eerder dat het je een James Bond-gevoel gaf. Staat het pand nu leeg? 

"We hadden intern al langer een discussie over de vraag of we niet meer thuis moesten gaan werken. Het antwoord op die vraag is door de omstandigheden versneld. Bijna al onze vijfhonderd medewerkers werken vanuit huis, er zijn er hooguit nog tien tot twintig op kantoor.

De flexibiliteit bij ons en bij veel andere grote organisaties valt me op. Het aanpassingsvermogen is groot. Het bedrijf draait door en we weten opeens hoe we met Zoom en Teams moeten werken. Hoewel de gemiddelde leeftijd bij ons laag ligt, 32 jaar, hadden we ons voorbereid op een ziekteverzuim van 25 procent. Maar er is nu een laagterecord aan zieken bij ons. En gelukkig is er nog bij niemand corona vastgesteld."

Waar bestaat je Green Leader-schap in deze tijd vooral uit? 

"Ik moet nu mijn bedrijf door deze fase loodsen. Daar ligt mijn prioriteit. Hoe gaat het met de medewerkers? Hebben we voldoende cash, kunnen we de rekeningen betalen, houden we voldoende klanten? Daar ligt de focus, terug naar de kern van het bedrijf. Ik kan er goed over nadenken, want de agenda is schoongeveegd. Nu even geen congressen, events en netwerkbijeenkomsten, alles is afgezegd."

Lees hier ons profiel van Evert den Boer

Beeld: Greenchoice/Adobe Stock

Hoogleraar Rob van Tulder: "Nadenken over de toekomst is geen luxe, maar noodzaak"

Tekst: Rob van Tulder, hoogleraar RSM Erasmus Universiteit ‘Never waste a good crisis’. Een uitspraak die velen kennen. Maar wat doe je daar mee, als je als duurzame ondernemer thuis zit en nadenkt hoe je deze acute crisis het hoofd moet bieden? Hoe je je medewerkers aan het werk houdt, hoe je de cashflow in stand houdt? Waarom zou je juist nu over de toekomst nadenken? En wanneer komt die toekomst dan, gegeven de grote onzekerheid over hoe lang de coronacrisis nog gaat duren? SysteemfalenVolgens de meeste gezondheidsonderzoeken legt de huidige crisis fundamentele zwakheden van onze samenleving bloot. En die zullen blijven, ook als de huidige crisis gekanaliseerd wordt. De voorlopende duurzame ondernemers hebben al eerder op de diepere oorzaken van ‘systeemfalen’ gewezen. Feike Sijbesma, voormalig CEO bij DSM, zei het al eerder: ‘In een systeem dat faalt, kan ik niet succesvol ondernemen’. Sijbesma is onlangs als ‘coronagezant’ van Nederland aangesteld. Hopelijk niet alleen als crisismanager. Nadenken over de toekomst, niet alleen als luxe, maar als noodzaak. Daarom is wellicht een andere wijsheid ook van belang. We gaan te rade bij Milton Friedman. Verrassend, want Friedman wordt meestal aangehaald om duurzaamheids-sceptici munitie te geven. Ondernemen is volgens Friedman primair ‘winst maken’. Een bekende dooddoener voor iedereen die zich met duurzaamheid bezig houdt.Friedman wordt daarbij overigens altijd verkeerd geciteerd, omdat hij aan deze gevleugelde uitspraak altijd het volgende toevoegde "…als andere maatschappelijke stakeholders (overheden, consumenten) tenminste ook doen wat ze moeten doen." Friedman formuleerde echter ook een andere wijsheid die nu meer van belang lijkt: ‘Only a Crisis – actual or perceived – produces real change. When that crisis occurs, the actions that are taken depend on the ideas that are lying around.”Belangrijk is daarbij de vraag in hoeverre positieve of negatieve ideeën worden omarmd. Onderzoek naar transitietrajecten laat zien dat een positief idee tot meer actie leidt en betere oplossingen genereert dan een negatief idee. Wat geldt voor de klimaatcrisis geldt ook voor de coronacrisis: negatief leidt tot verstarring en al vrij snel tot een ‘ieder voor zich’-mentaliteit. Psychologen wijzen ook nu al op het gevaar dat mensen bij een aanblijvende crisis al snel minder sociaal worden. Veel barrieres om duurzamer te ondernemen blijken mentaal te zijn en radicale verandering kan ook de verkeerde richting ingaan. Een lijst met goede ideeënDus: goed kijken naar de positieve ideeën die er nu al liggen is belangrijker dan ooit. Een greep uit deze ideeën: Duurzaamheid wordt breder: eerst leek duurzaamheid vooral ‘ecologisch’ te zijn, maar nu blijkt het grote belang van sociale- en economische duurzaamheid. Het wordt belangrijk om nog eens goed te kijken hoe men de juiste balans kan vinden tussen people, planet en profit. Daar liggen kansen.  Herwaardering medewerkers: medewerkers die tot de vitale beroepen worden gerekend en nu wel de waardering krijgen die ze altijd al verdienden: schoonmakers, verzorgingspersoneel, distributie, supermarkten, veiligheid, onderwijs. Zal de herwaardering ook kunnen leiden tot een betere beloning?   In de zorg: fundamentele vragen over het verschil tussen curatief en preventief kunnen wederom worden gesteld; ook nu blijkt dat ‘penny-wise-pound-foolish’-systemen op ‘end-of-pipeline’ inzetten, maar dat juist nu heel duur blijkt te zijn. En de kosten zullen alleen maar stijgen. De crisis vraagt innovatieve oplossingen voor deze fundamentele uitruilrelatie.  Innovatie krijgt een stimulans: nieuw ontwikkelde techniek, bijvoorbeeld goedkope beademingsapparatuur, biedt nieuwe marktkansen; vooral voor ontwikkelingslanden met gebrekkige infrastructuur. Maar ook blijken veel technologische innovaties al op de plank te liggen, wachtend op organisatorische vernieuwingen. Die kunnen juist nu ingevoerd worden.  De online samenleving krijgt een enorme stimulans: iedereen investeert in nieuwe manieren om online met elkaar zaken te regelen, maar ook om betekenisvoller te communiceren. Samenwerking krijgt een nieuwe betekenis: voor de invoering van duurzame bedrijfsmodellen is veel meer samenwerking nodig vanuit een toekomstgerichte agenda. Op allerlei gebieden worden in de samenleving nieuwe allianties gesmeedt. KPN, ABN Amro, Unilever en DSM nemen intiatieven, maar ook middelgrote- en kleine ondernemingen proberen samen met hun afnemers en toeleveranciers tot nieuwe arrangementen te komen. Belangrijk is dit niet filantropisch in te zetten, maar te koppelen aan de kernactiviteiten van de onderneming.    Nieuwe financieringsconstructies hingen al boven de markt, maar worden belangrijker: crowdfunding, sociale ondernemingen, zogenaamde ‘blended’ finance constructies: ze blijken hoogstwaarschijnlijk beter bestand tegen een (tijdelijke) crisis dan ondernemingen die op korte termijn met risicokapitaal gefinancierd worden. Ketens: plotselinge herwaardering van de kritische zwakheden in het model van just-in-time en mondiale uitbesteding. Circulaire ketens zijn veel minder kwetsbaar en dus uiteindelijk ook duurzamer.  Better Business ScanDe komende tijd moeten ondernemers doordenken over deze thema’s, wat natuurlijk moet leiden tot “doorpakken”. Juist in tijden van crisis. Wel eerst even nadenken waar je nu staat bij al die transitievragen.Daarvoor hebben we bij de Erasmusuniversiteit de Better Business Scan ontwikkeld samen met DuurzaamBedrijfsleven. Gratis en in 15 minuten in te vullen. Dan weet je als ondernemer op welke zaken je moet letten, om niet alleen met spannende plannen te komen, maar die daadwerkelijk in te kunnen vullen. Ik hoop in ieder geval dat we daarmee in deze moeilijke tijden alvast kunnen nadenken over een duurzamer toekomst. Dat is nu meer dan ooit nodig. De volgende crisis ligt anders alweer op de loer.Doe hier de Better Business ScanLees ook:Hoe blended finance boeren helpt bij investeringen in boeren De hele wereld zoekt naar goedkope beademingsapparaten Beeld: Adobe Stock