Chantal Blommers 25 mei 2023, 11:00

Dit zonnepanelensysteem gaat als een klimop tegen de muur op

Zonnepanelen op het dak? Saai! High Tech Campus Eindhoven heeft, in samenwerking met onder meer TNO, een ‘klimop’ van zonnepanelen ontwikkeld. Dit creatieve zonnepanelensysteem werd onlangs op een muur van de campus geïnstalleerd. Nu rijst de vraag: kunnen we straks van onze huizen en bedrijfspanden één groot zonnepaneel maken?

Klimop zonnepaneel Een klimop van zonnepanelen werd geïnstalleerd bij High Tech Campus Eindhoven. | Credits: TNO

De zwarte glimmende driehoeken aan de muur van een gebouw van High Tech Campus Eindhoven lijken wel een kunstwerk en zijn dat misschien ook wel. Maar belangrijker: er wordt energie mee opgewekt. Aan de muur van de campus werd onlangs een gloednieuw systeem van zonnepanelen geïnstalleerd dat niet langer afhankelijk is van beugels en een dak, maar gewoon tegen de wand kan worden ‘geplakt’. Het systeem is opgebouwd uit vijftig driehoekige gevelpanelen, die in de vorm van een klimop zijn bevestigd aan de muur van gebouw HTC 5.

“Deze hightech klimop is rond de hoek van het gebouw aangebracht en bestaat uit zwarte en donkergroene 3D-composiet elementen, bekleed met dunne-filmzonnecellen”, legt projectleider TNO uit. Het totale systeem heeft een vermogen van 6,5 kilowattpiek. De zonnepanelen werden door TNO en sociale onderneming Van der Leegte Werkt gefabriceerd. Andere partners zorgden voor het ontwerp en de levering van de specifieke gevelpanelen. “Het ontwerp en de bouw van het systeem hebben een jaar geduurd. Nu wordt het nog een jaar uitgebreid gemonitord om de opbrengst onder verschillende omstandigheden te meten”, aldus TNO.

Veel mogelijkheden

Deze nieuwe manier van zonne-energie opwekken is zeer kansrijk voor de toekomst, denken de onderzoekers. “Er zijn veel stappen gemaakt om zonnecellen snel, flexibel en betaalbaar in oppervlakten en objecten te verwerken. Gevelmodules met zelfgekozen ontwerp vormen een aantrekkelijk alternatief voor de traditionele panelen op daken. Er is in Nederland in totaal 2.200 vierkante kilometer aan geveloppervlak, waarvan 660 vierkante kilometer geschikt is voor het opwekken van zonne-energie”, rekende TNO al uit.

Dat betekent dat er in totaal een vermogen van 58 gigawattpiek kan worden gerealiseerd. “Om dat in perspectief te zetten: in 2022 was het vermogen van alle zonne-energie-installaties in Nederland 18,8 gigawattpiek.” Volgens de onderzoekers zit het succes van de gevelpanelen in het feit dat er veel meer ruimte is op gevels dan op daken. Bovendien zal de energie verspreid over de hele dag worden opgewekt, wat ervoor zorgt dat het energienetwerk minder snel overbelast raakt.

Kunstwerk

En het oog wil ook wat: deze gevelzonnepanelen kunnen volledig worden aangepast in maat, vorm, kleur en transparantie en zijn daarmee toepasbaar op elke muur. “Een esthetisch uitgevoerde gevel, een kunstwerk of een beeldmerk. Dit is fraaier om naar te kijken en het idee is dat het minder weerstand oproept dan de aanblik van standaard zonnepanelen.” Wel kan, afhankelijk van de variatie, de opbrengst van de zonnepanelen wisselen. “Dit project laat zien hoe we verschillende bestaande gebouwen in ons landschap kunnen bekleden met visueel aantrekkelijke zonnepanelen en zo meer zonne-energie kunnen opwekken”, zegt Wim Soppe, senior scientist bij TNO.

Het ontwerp in Eindhoven, waarvoor subsidie werd verstrekt door het ministerie van Economische Zaken en Klimaat en het ministerie van Binnenlandse Zaken, wordt een jaar lang uitgebreid gemonitord om de opbrengst onder verschillende omstandigheden te kunnen meten. Dus, kunnen we straks van onze huizen en bedrijfspanden één groot zonnepaneel maken? Die mogelijkheid komt volgens TNO steeds dichterbij.

Lees ook:

Mannen en vrouwen worden pas in 2086 gelijk beloond: hoe dichten we sneller de loonkloof?

Dat mannen en vrouwen pas over 63 jaar gelijk beloond zullen worden in het huidige tempo, verbaast Bernard niet. De lonen tussen man en vrouw liggen volgens hem enorm ver uit elkaar en de vooruitgang om de kloof te dichten gaat traag. Zo verdienen vrouwen op de arbeidsmarkt in de Europese Unie gemiddeld 12,7 procent minder dan mannen. In Nederland is dat verschil nog groter. Daar verdienen vrouwen gemiddeld 13,5 procent minder dan mannen.De loonkloof: wat is het en waarom is het een probleem? De loonkloof is een groot probleem, ziet Bernard. Met een achtergrond in filosofie en duurzaamheid werkt hij als adviseur bij ERM. Hij houdt zich bezig met duurzaamheidsvraagstukken binnen bedrijven, vooral door sociale duurzaamheid in cijfers te vatten. En dat is precies een van de grootste obstakels met de loonkloof. “De loonkloof is het gemiddelde verschil in uurloon tussen man en vrouw, of andere geslachten. De man is nog steeds de dominante subgroep die hoger wordt betaald dan andere groepen.”“Het is een probleem omdat de motivatie van werknemers over het algemeen zal afnemen”, vervolgt Bernard. “Niet alleen binnen een personeelsbestand, maar ook in de samenleving wanneer mensen niet gewaardeerd worden.” Wanneer de loonkloof is opgelost, of in ieder geval meer in balans is, lost het een aantal problemen op. “Mensen krijgen meer motivatie en zijn meer betrokken bij hun werk. Het is een zaak van algemeen welzijn en geluk.” Europese regelgeving moet loonkloof vlak trekken Eind maart nam de Europese Commissie een nieuwe wet aan om de loonkloof te dichten. “Het wordt dus gelukkig steeds serieuzer genomen”, ziet Bernard. Lidstaten in de Europese Unie hebben drie jaar de tijd om lokale wetten hierover op te maken. Daarna hebben bedrijven na die datum nog twee jaar de tijd om te voldoen aan die wetten. “We kijken naar een tijdlijn van vijf jaar, wat naar mijn mening een beetje traag is.” Bernard moedigt bedrijven aan om nu al te beginnen, juist in een krappe arbeidsmarkt waarin personeel steeds meer waarde hecht aan duurzaamheid en diversiteit. “Als je nu al begint met meten, heb je over vijf jaar hele concrete cijfers.” Meten is weten – maar daar blijft het niet bij Divers personeel zorgt voor een hogere productiviteit en betrokkenheid. Bovendien zorgt het voor een lager verloop. “Toch kan het moeilijk zijn als bedrijf om te bepalen welke stappen je kunt nemen”, zegt Bernard. Meten is de eerste stap, ziet Bernard. “Want dat helpt je het probleem begrijpen.” Daarbij is het volgens hem belangrijk dat bedrijven gebruik maken van de niet-gecorrigeerde meetmethode. Dat wil zeggen dat er puur wordt gekeken naar het uurloon van mannen en vrouwen. Leeftijd, werkervaring en scholing zijn in de meetmethode niet belangrijk. “Wanneer je dat allemaal wel meeneemt in de berekening, is de kans groot dat de cijfers toch op ongelijkheid zijn gebaseerd.” Bernard: “Vervolgens moet je als bedrijf de diepte in gaan om te zien waar het probleem eigenlijk ligt”. Is het bijvoorbeeld een algemene trend om mannen in een bedrijf meer te betalen? Of krijgen vrouwen en niet genoeg mogelijkheden voor promoties? Er zijn tal van aanleidingen om verder onderzoek naar te doen, ziet Bernard. Concrete stappen Naast het meten van salarissen, kunnen bedrijven concreet al twee dingen doen. “Bedrijven zouden, indien mogelijk, bij het opstellen van een vacature een salarisindicatie kunnen aangeven. Bepaal wat het laagste en hoogste salaris voor de functie is. Dat stelt vrouwen in staat om beter te onderhandelen.” Daarnaast signaleert Bernard een trend die gekanteld moet worden. “Een potentiële kandidaat kun je, zodra bedrijven moeten voldoen aan de loonkloofwetgeving, niet langer vragen om het eerdere salaris. En dat is buitengewoon belangrijk, want als vrouwen bij vorige bedrijven systematisch minder betaald krijgen, kunnen hun toekomstige werkgevers hier ook niet meer op inspelen. Ze zullen het gewoon moeten doen met wat ze weten en wat ze wordt aangeboden. Werkgevers kunnen dit al toepassen om de loonkloof binnen hun bedrijf te dichten.” Het Verenigd Koninkrijk ging Europa voor In het Verenigd Koninkrijk is het al zes jaar verplicht voor werkgevers om het verschil in uurloon tussen man en vrouw te meten. Het verschil is hier iets groter geworden. Van 11,9 procent in 2017/2018 is het verschil vorig jaar gestegen tot 12,2 procent, schreef de Financial Times eerder. Dit is niet het resultaat waar degenen die aandrongen op de meldingsplicht op hoopten. “Alleen meten is dus niet genoeg”, zegt Bernard. “Je moet actie eisen, en dat staat ook in het nieuwe plan van de Europese Unie. Zodra het van kracht gaat, zullen bedrijven een vaste strategie moeten hebben om de kloof te verkleinen als deze meer dan vijf procent is. Dat is een hele tastbare vereiste.” Meer lezen over sociale duurzaamheid? 'We zijn de vrouw vergeten in het ontwerp van kantoren en steden' Bedrijven met meer vrouwen in het bestuur doen minder aan greenwashing Spaanse wet verplicht bedrijven om meer vrouwen in de top te plaatsenDit artikel is gemaakt door een van onze expertredacteuren in samenwerking met onze partner. Change Inc. werkt met partners die de klimaattransitie aanjagen. Zij kunnen cases presenteren waar anderen zich aan kunnen optrekken en zijn eerlijk over de uitdagingen. Niet één bedrijf is al 100 procent duurzaam, maar veel zijn onderweg. Dankzij ons partnermodel zijn onze artikelen gratis toegankelijk voor iedereen. Benieuwd naar onze partners? Klik hier.