Marc Seijlhouwer 05 januari 2022, 07:00

Doorbraken in kernfusie uit China en het Verenigd Koninkrijk

In China haalde een reactor voor kernfusie een temperatuurrecord. In het VK vonden wetenschappers een manier om kernfusie veel goedkoper te maken dankzij efficiënte koeling. Komt de veelbelovende techniek hiermee binnen handbereik?

ST40 thumbnail e1637066764203 Close-up van de reactor uit het Verenigd Koninkrijk. | Credits: Tokamak Energy

De twee nieuwtjes over kernfusie zijn kleine stapjes, maar ze zijn wel belangrijk. De Tokamak-reactor van de Chinese academie der wetenschappen wist ruim 1000 seconden lang een hoge temperatuur vast te houden. Hoe hoog precies melden de Chinese media niet, maar genoeg om kernfusie uit te voeren.

Wat is kernfusie ook alweer? Het is een manier om het proces waarmee de zon energie maakt na te bootsen. In een reactor zoals die in China gebruik je magneten om plasma in een donutvorm te draaien. Je verwarmt het plasma, maar de deeltjes blijven door de magneten in de donutvorm. Zo ontstaat (uiteindelijk) een temperatuur die heet genoeg is om waterstof te fuseren waarbij een hoop energie vrijkomt.

Lees hier meer over hoe kernfusie werkt en wat je er mee kunt

Goedkope kernfusie?

In theorie is kernfusie een bron van schone en schier onbeperkte energie. In de praktijk geldt fusie al decennia als een droom. Ondanks het harde werk van wetenschappers komt die droom maar heel langzaam dichterbij. Maar elke stap is er een. En naast de technische uitdagingen zijn prijs en opschaling ook een belangrijke barrière. Britse wetenschappers willen daar wat aan doen. Zij vonden een manier om de magneten, belangrijk om het fusieplasma binnen de reactor te houden, goedkoop te koelen.

Nu is die koeling de belangrijkste bron van energieverbruik van een fusiereactor en het staat (naast alle andere problemen) een commerciële toekomst in de weg. Een nieuwe spanningsomvormer zorgt voor 50 procent minder energiegebruik. Een gigantische besparing, die ook voor de labs die nu fusiereactoren onderzoeken een verschil kan maken. Aan de andere kant: er zijn ook bedrijven die het met een heel ander soort koeling doen. Zoals het Canadese General Fusion dat een reactor wil bouwen in Engeland.

De vraag is of deze twee innovaties kernfusie noemenswaardig dichterbij brengen. De Chinese reactor heeft nu een duurrecord (1059 seconden) gehaald, en bereikte eerder al een temperatuurrecord (120 miljoen graden celcius) en een spanningsrecord (1 miljoen ampere). Als het lukt om alledrie in één draaisessie te halen, is de reactor klaar voor de volgende stap. Maar zelfs dan is fusie nog decennia weg, zoals ook het Europese ITER-project laat zien.

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

Nooit meer bedorven eten? Dit biologisch afbreekbare plastic eet schimmels en bacteriën

Plastic verpakkingen zijn slecht voor het milieu, maar ze dienen wel een doel. Door bederfelijke producten zoals groenten, fruit, vlees of vis in plastic te verpakken, blijft het langer houdbaar. Daardoor verspillen we minder voedsel. Nu hebben onderzoekers van de Nanyang Technological University (NTU) en Harvard University een verpakking ontwikkeld die biologisch afbreekbaar is én een extra bijzondere eigenschap heeft. Het materiaal doodt schimmels en bacteriën op verse producten waardoor ze nog langer houdbaar blijven. Lees ook: "Er bestaat helaas geen studieboek over hoe je alle verpakkingen circulair moet maken" Bioplastic verpakking die bacteriën doodt Het materiaal is gemaakt van maïseiwit, zetmeel en andere natuurlijke producten, zoals citroenzuur en tijm. Wanneer de luchtvochtigheid toeneemt en de schadelijke bacteriën en schimmels vermenigvuldigen, komen de vezels van de verpakking in actie. Ze geven kleine hoeveelheden antimicrobiële stofjes af die bacteriën en schimmels doden. Dat kunnen bacteriën zoals E-coli en listeria zijn, die een ernstigste vormen van voedselvergiftiging veroorzaken. De biologisch afbreekbare verpakking is geschikt voor rauw vlees, vis, fruit, groenten en kant-en-klare maaltijden, zegt professor Mary Chan, een van de onderzoekers en de directeur van NTU's Center for Antimicrobial bio-engineering. Bij een proef kon de bacteriedodende verpakking de levensduur van aardbeien met wel een week verlengen. Alternatief voor plastic Hoewel er volgens onderzoeker Chan al andere soorten bacterie-etende verpakkingen bestaan, is dit de eerste die ook biologisch afbreekbaar is. Daarmee kan het goed als alternatief zijn voor plasticverpakkingen. Vanaf dit jaar zijn plastic verpakkingen voor groenten en fruit in Frankrijk verboden. Een biologisch afbreekbare verpakking kan hiervoor een oplossing zijn. De onderzoekers hopen hun technologie op te schalen en de voedselverpakkingen binnen twee jaar op de markt te brengen. Chan zei tegen The Straight Times dat hun materiaal ongeveer 50 procent meer zal kosten dan gewone plastic verpakkingen. Lees ook: Waarom iedereen beter af is met een duurzame verpakkingSchrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.