Marc Seijlhouwer 24 mei 2022, 11:40

Droogte, of juist extreme natheid, is slecht nieuws voor waterkracht

De ‘hydrodams’ in de Verenigde Staten staan onder druk. Extreme droogte in het zuiden, meer regen in de winter in het westen of extreme regenval in het oosten: elke regio heeft door klimaatverandering zijn eigen problemen. Dat kan uiteindelijk leiden tot verstoring van de energiebalans.

Beaver lake resevoir dam arkansas us Een waterdam in Arkansas | Credits: Adobe Stock

Dat blijkt uit een analyse van ingenieurs die verscheen op de academische site The Conversation. De ingenieurs keken naar de waterkrachtdammen in de VS (dat zijn er meer dan 2100) en de klimaatmodellen. Vervolgens berekenden ze de gevolgen van klimaatverandering voor waterkracht in verschillende regio’s.

Droogte lijkt het meest acute probleem. In Arizona zijn er noodmaatregelen nodig om de Glen Canyon Dam niet droog te laten vallen. Gebeurt dat wel, dan kunnen zeven omliggende staten minder elektriciteit krijgen. Ook de bekende Hoover Dam kampt met problemen door droogte: het stuwmeer is te leeg en dus stroomt er nu minder water langs de generatoren in de dam.

Minder smeltwater, meer regen

Elders in het land zullen er andere problemen zijn. Zachtere winters betekent minder sneeuw, en meer regen. In de winter is dat goed nieuws voor waterdammen. Maar in de zomer is er minder smeltwater, waardoor je dan minder op kan wekken. En in het oosten kan extreme regenval vaker voorkomen. Dat kán goed nieuws zijn, maar alleen als de regen niet voor overstromingen zorgt; anders moeten de stuwmeren kunstmatig geleegd worden via een afvoerkanaal.

Lees ook: Is dit het antwoord op een overvol stroomnet?

De problemen met waterkracht laten zien dat klimaatverandering op meerdere manieren problemen oplevert. Niet alleen zorgt het direct voor veranderend weer, het zorgt er indirect ook voor dat de opwek van duurzame energie minder wordt. Dat geldt niet alleen voor waterkracht. Bij te heet weer werken zonnepanelen minder goed en bij storm moeten windturbines uitgezet worden.

Groene stroom

Waterkracht is in veel landen een belangrijke bron van groene stroom. In Nederland is er te weinig hoogteverschil om het noemenswaardig toe te passen.

In de VS is er nog een extra probleem: waterkracht is dé manier om daar het energienet te balanceren. Dat is nodig om te zorgen dat het aanbod en de vraag constant op elkaar afgestemd zijn. Waterdammen zijn hier handig voor omdat je ze snel aan en uit kunt zetten. Als deze manier van balans wegvalt, kan dat voor grote problemen zorgen op het stroomnet. De ingenieurs manen de autoriteiten dan ook om nu al rekening te houden met een toekomst waarin waterkracht een minder betrouwbare bron van stroom kan zijn.

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

EU: Nederland heeft teveel gas en koeien

Nederland loopt achter op de rest van Europa qua groene energie. Dit was al langer bekend; dit jaar eindigen wij helemaal onderaan de lijst, met slechts vier landen die nog lager staan. De Europese Commissie ziet wel een verbetering in de afgelopen jaren; ons aandeel groene energie groeit harder dan het Europees gemiddelde, maar blijft nog steeds achter: zo’n 15 procent van de energie is duurzaam, tegenover ongeveer 22 procent als gemiddelde. We halen eigen klimaatdoel niet Belangrijker: de hoeveelheid groene energie blijft achter bij de Nederlandse doelen. In 2030 moet 27 procent van de energie duurzaam zijn volgens de overheid. Het betekent dat er de komende jaren grote hoeveelheden groene stroom bij moeten komen. Die stroom moet vooral komen van windturbines op de Noordzee. Zelfs als de sterke groei sinds 2020 doorzet, lijkt Nederland qua CO2-reductie nog onder de EU-doelen uit te komen. De EC waarschuwt dat de eis in 2030 55 procent minder broeikasgas is, in vergelijking met 2030. Nederland komt waarschijnlijk op 38 tot 48 procent. Te veel koeien op te weinig land Een ander groot pijnpunt is de landbouwsector. Vooral koeien zorgen voor problemen met stikstof. Nederland heeft de hoogste dichtheid koeien per vierkante meter. Daardoor is er te veel stikstof, te veel water- en luchtvervuiling en teveel methaanuitstoot. Het kabinet heeft inmiddels 25 miljard euro opzij gezet om de landbouw te hervormen, wat de enige oplossing lijkt voor de milieuproblemen. Nederland doet volgens het rapport ook genoeg goed. De economie herstelde snel na de pandemie en de werkloosheid is of lijkt erg laag. Maar de bekende problemen met de huizenmarkt, de pensioenen en het milieu worden ook door de EC opgemerkt. Onze afhankelijkheid van gas, die ons jaren rijkdom bracht, breekt ons nu op in de overstap naar groene energie.Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.