Redactie DuurzaamBedrijfsleven.nl 14 oktober 2013, 12:45

#DWARSBOOM: Rakhorst biedt inzicht in duurzaamheidsbeleid NL bedrijfsleven

De resultaten van de eerste Nationale Duurzaamheidsmonitor 2013 zijn bekend. Hoe duurzaam is het Nederlandse bedrijfsleven? DWARSBOOM spreekt met initiatiefnemer en ondernemer Anne-Marie Rakhorst.

Schermafbeelding 2013 10 14 om 13 24 25 e1381749935322

De duurzame ontwikkelingen in het Nederlandse bedrijfsleven werden vorige week gepresenteerd in de Hermitage te Amsterdam. Hoe ambitieus zijn ondernemers op het gebied van duurzaamheid? Anne-Marie Rakhorst, initiatiefnemer en directeur van duurzaam bouwbureau Search, is optimistisch na het zien van de uitslagen.

Waarom de Nationale Duurzaamheidsmonitor?

“De monitor is in het leven geroepen om de ervaringen en ontwikkelingen feitelijk te maken. Het was nogal lastig een algeheel beeld te krijgen over duurzaamheid binnen het bedrijfsleven. De ervaringen van een koploper zijn totaal verschillend dan die van een onderneming die zich niet met duurzaamheid bezig houdt. Met dit onderzoek wordt het denken over duurzaamheid blootgelegd.”

Het is vrij logisch dat ondernemingen die niet (willen) investeren in duurzaamheid en innovatie ook niet meedoen aan een dergelijk onderzoek. Geeft dit geen vertekend beeld van de werkelijkheid?

Uit de resultaten blijkt dat er ook deelname was onder bedrijven die duurzaamheid onzin vinden. Verder zijn er ook genoeg deelnemende ondernemingen die tot nog toe niet veel in duurzaamheid hebben geïnvesteerd.  Bovendien is het goed om te weten dat het gaat om een marktverkenning, geen wetenschappelijk onderzoek. Uiteraard hebben we wel gebruik gemaakt van een representatieve steekproef.”

Waaraan zijn de antwoorden van de managers van de betreffende bedrijven getoetst?

“Het onderzoek is uitgevoerd door een erkend marktonderzoeksbureau – Blauw Research – en daarbij vertrouwen wij dus op betrouwbare resultaten. Het is een representatief onderzoek. Verder was het een anoniem onderzoek, dus het invullen van onzin is nogal nutteloos.”

In uw boek 'De Kracht van Duurzaam Veranderen' tracht u een antwoord te geven op de vraag hoe een organisatie zich kan verduurzamen. Stel ik wil dit uitleggen aan een lokale bakker. Hoe leg ik dat simpel uit? 

“Het begint altijd bij het primaire proces, daar richten we de pijlen op. Als bakker bak je brood, dus het brood moet duurzaam bereid worden. Veel ondernemingen leggen de focus teveel op de bedrijfsvoering en de inkoop op het gebied van duurzaamheid. Het is echter veel meer van belang om, in het geval van een bakker, goede meel of tarwe binnenshuis te hebben. De communicatie naar de consument is ook van essentieel belang. De cirkel begint en eindigt bij mensen. Mensen volgen mensen, mensen volgen geen ideeën.”

U heeft het ‘DO!-model’ bedacht voor het verduurzamen van een organisatie. Hoezo maakt u gebruik van een model? Is dit niet beperkend in het zoeken naar oplossingen?

“Het model is een hulpmiddel en geen doel op zich. Veel problematiek binnen de ondernemingen lijkt op elkaar en het is handig om het in kaart te brengen met het DO!-model. Het is overigens geen norm om naar te streven. Het dient als handvat om aan alle onderwerpen te denken.”

Vindt u de resultaten van de Nationale Duurzaamheidsmonitor 2013 verrassend? Wat waren uw verwachtingen?

“Ik was nogal verbaasd over de beperkte kostenbesparing die bedrijven realiseren. Met name in het logistieke deel valt veel te verduurzamen en dit resultaat viel dus behoorlijk tegen. Op dit punt is veel kostenreductie te behalen, bijvoorbeeld door meer ICT aan de bedrijfsvoering te koppelen. Verder acht ik het zeer positief hoe serieus bedrijven tegen medewerkersbetrokkenheid aankijken met betrekking tot duurzame innovatie. De verwachting dat de duurzame ambities zouden stijgen tijdens de crisis is uitgekomen.”

Wat kunnen we met de resultaten van de Nationale Duurzaamheidsmonitor?

“Het Nederlandse bedrijfsleven kan hier vooral heel veel mee. Hiermee kunnen ze de horizon binnen een onderneming verbreden. Voor ons is vooral van belang om te monitoren over de jaren heen. De feitelijke informatie in het bezit hebben is zeer van belang om ontwikkelingen te meten. Daarnaast hebben we verschillende voorbeelden van Nederlandse ondernemers opgenomen, die laten zien welke voordelen duurzaam ondernemen hen biedt. Laat de duurzaamheidsmonitor dus ook zeker een bron van inspiratie zijn om zelf aan de slag te gaan.”

 

Foto: annemarierakhorst.nl

Aantal patenten duurzame energie stijgt explosief

Dat concluderen onderzoekers van MIT en het Santa Fe Institute na het bekijken van meer dan 73.000 energie-gerelateerde patenten wereldwijd. De studie laat een sterke samenhang zien tussen de groei van het aantal patenten, investeringen in onderzoek en ontwikkeling, en de groei van de markt voor duurzame technologie. Voor deze studie stelden de onderzoekers zelf een database samen van energie-gerelateerde patenten, aangevraagd tussen 1970 en 2009. Waar gebeurt het? Volgens Jessica Trancik, een van de onderzoekers, geeft de database “een duidelijk beeld van de wereldwijde innovatie”. Het onderzoek laat zien wie ermee bezig is en waar het gebeurt. De grootste toename was te zien in patenten die te maken hebben met duurzame energie en dan voornamelijk op het vlak van zonne- en windenergie. Japan is de absolute leider als in het aantal patenten voor zonne-technologie in 2009 met 7.398 patenten, gevolgd door de VS met 5.246 en China met 2.063. Europa registreerde er 1951. Voor zonne-energie nam het aantal patentaanvragen tussen 2004 en 2009 toe met 13 procent per jaar. Voor windenergie was dat zelfs 19 procent. Voor Europa is Duitsland vooral sterk aanwezig op gebied van zon, wind en ook geothermie. Patentaanvragen voor fossiele brandstoftechnologieën stegen ook wel, maar veel minder snel. Innovaties in nucleaire toepassingen zijn nagenoeg stil komen te staan. Het onderzoek naar duurzame energie kwam tijdens de oliecrises van de jaren ‘70 en ‘80 op gang, maar was nog heel fundamenteel. Deze opgebouwde kennis is nu wel weer zichtbaar in de huidige patentexplosie. “Kennis blijft,” zegt Trancik. “Veel van het werk werd gedaan in de jaren ‘70 en ‘80 en daar plukken we nog steeds de vruchten van.” Bron: MIT news Foto: Mattes via wikimedia