Marc Seijlhouwer 07 maart 2022, 08:01

Een hybride warmtepomp met AI uit Nederland kan 20 procent extra besparen

De wereld van warmtepompen is versnipperd. Daardoor blijft innovatie uit, ondanks dat die hard nodig is om de kosten laag te houden en efficiëntie omhoog te helpen. Een nieuwe start-up wil daar verandering in brengen. Met AI en een toekomstbestendig ontwerp.

Etranz Environment 4 Quatt belooft energiebesparing én een stijlvol omhulsel voor de hybride warmtepomp. | Credits: Quatt

Een warmtepomp is eigenlijk een losse collectie van delen. De hardware komt uit Japan er wordt gemaakt voor een ‘generieke’ markt: hij moet in zoveel mogelijk landen zo goed mogelijk passen. Importeurs brengen zo’n warmtepomp naar Nederland en de lokale installateurs verkopen hem.
Maar die warmtepompen zijn niet gemaakt voor de Nederlandse markt, die vrij specifiek is. Voor Bas Flipse, een van de oprichters van Quatt, was dat een reden om te kijken of het niet anders kon. Met de start-up willen hij en zijn broer meer innovatie in de wereld van (hybride) warmtepompen brengen.

Geen Russisch gas nodig

Dat begint al bij de manier waarop ze verkopen. “Een warmtepomp vraagt om een stukje educatie voor de klant”, vertelt Flipse. “Installateurs hebben niet de tijd en focus om klanten uitgebreid te woord te staan over hoe een warmtepomp werkt en wat de voors en tegens zijn. Installateurs zijn dag in dag uit op pad om hun daadwerkelijke vak uit te oefenen: namelijk installeren. We verkopen direct aan consumenten en ontzorgen hen. We leggen dan ook uit wat er allemaal komt kijken bij een warmtepomp.”

Lees ook: Wordt 2022 het jaar van de hybride warmtepomp?

Het bedrijf levert hybride warmtepompen. Deze werken samen met een CV-ketel om een huis warm te krijgen. Met zo’n pomp kun je 60 tot 70 procent, en soms zelfs 80 procent aardgas besparen. Zo’n besparing is op dit moment natuurlijk actueel door de stijgende prijzen als gevolg van de Oekraïneoorlog. Maar het is ook een stap naar volledig aardgasvrij, een van de belangrijke klimaatdoelen voor 2050.

De broers Marijn en Bas (rechts). Samen richtten ze al eerder startups op. Nu bestormen ze de wereld van de warmtepompen | Credit: Quatt

Slimmere installatie

Het belangrijkste wapenfeit van
Quatt is een intelligentere manier om de warmtepomp af te stellen.
Volgens Flipse doen installateurs dat nu vaak op fingerspitzengefühl.
“Hoe je een hybride warmtepomp afstelt heeft te maken met je huis. Hoe
goed is de isolatie, heb je radiatoren of vloerverwarming, enzovoort.
Installateurs regelen zo’n pomp één keer in, en doen dat vaak
conservatief. Liever ietsje vaker aardgas gebruiken en nooit een koud
huis, dan zuinig met lagere temperaturen.” Flipse snapt dat, maar hij en
zijn broer denken dat het slimmer kan.

Ze ontwikkelden een regelsysteem dat verder gaat dan wat hybride
warmtepompen nu doen. Het gebruikt allerlei gegevens, van het
weerbericht tot de huidige temperatuur in een huis, om op elk moment
precies de goede afweging te maken tussen wat de warmtepomp en wat de
CV-ketel moet doen. “Dat systeem wordt ook steeds beter, door constant
terug te koppelen en nieuwe regels te leren.”

Nu kan ook een gewone hybride warmtepomp voor veel besparing van gas
zorgen. Maar Flipse claimt dat het slimmer regelen van de pomp óók tot
20 procent lagere energiekosten met zich meebrengt in vergelijking met
conventionele hybride systemen. “Dat zijn de cijfers uit de academische
literatuur. Als wij dit najaar de eerste modellen gaan leveren, kunnen
we langzaam kijken hoeveel je in de praktijk kunt besparen.”

Het gevaar van hybride

Er is natuurlijk een groot nadeel
aan de hybride warmtepomp. Je gebruikt nog steeds (af en toe) aardgas.
En ook daar moeten we snel vanaf. De extreme stijgingen van gasprijzen
door de oorlog in Oekraïne, en de situatie in Groningen laten zien hoe
precair het gebruik van deze brandstof is. Maar ook hier hebben de
broers aan gedacht. Bas Flipse: “Je moet oppassen dat je niet nu een
investering doet, die over acht jaar dan weer vervangen moeten worden om
het huis gasvrij te maken. Maar we houden er rekening mee. Ons systeem
is modulair. Later willen we een module uitbrengen die je aan de
warmtepomp vast kunst maken, zodat je zonder CV-ketel het huis kunt
verwarmen.”

Dat is dé manier om zowel nu al iets te doen, als om toekomstproof te
zijn. “Je huis alleen op warmtepomp laten draaien kost veel geld. Niet
alleen voor de pomp zelf, die veel duurder is dan een hybride model. De
nodige isolatie en andere duurzame verbouwingen komen er nog bij. Met
ons systeem kun je nu al, voor relatief weinig geld, een hybride pomp
kopen. Je besparingen kun je dan stoppen in renovaties, zodat je over
een paar jaar klaar bent om van de hybride een volledige warmtepomp te
maken.”

Lees ook: Warmtepomp met CO2 ook geschikt bij mindere isolatie

De kosten van Quatt’s pomp zijn op de factuur 3799 euro, maar er is
op dit moment een subsidie van 2200 euro voor warmtepompen. “Dan blijft
er 1599 euro over en dat is inclusief installatie”, zegt Flipse. Een
relatief kleine investeringen voor relatief grote besparingen. De enige
voorwaarde is dat je er plek voor hebt. De warmtepomp komt namelijk
buiten het huis te staan. “Maar niet in een lelijk hok; een van de
dingen die we doen om de warmtepomp aantrekkelijker te maken is een mooi
design voor de omhuizing.” Zo kunnen we dus dit najaar stijlvol én
energiezuinig 2023 in.

In 2026 kunnen we allemaal elektrisch vliegen

De studie laat zien dat voor kleine, lokale vliegnetwerken elektrisch vliegen een goed alternatief is voor kerosine. Dat zo’n systeem al binnen vier jaar opgezet kan worden, is extra verrassend. De onderzoekers noemen de voorspelling realistisch, mits alle partijen in de luchtvaart samenwerken. Het onderzoek komt van het NLR en NACO, twee organisaties die veel onderzoek doen naar luchtvaart. Het ministerie van I&W gaf opdracht tot het onderzoek. De luchtvaart is namelijk een doorn in het oog voor duurzame beleidsmakers. Als het goed is gaan tot 2050 bijna alle sectoren drastisch minder CO2 uitstoten. Alleen voor de luchtvaart is nog geen goed alternatief, waardoor de relatieve bijdrage aan CO2-uitstoot in 2050 op 20 procent kan liggen. Nu is dat ongeveer 3 procent. Genoeg groene stroom De korte vluchten lijken het meest geschikt om te verduurzamen. In het bijzonder noemen de onderzoekers vluchten tussen de ABC-eilanden: Aruba, Bonaire en Curaçao. Het is mogelijk om afstanden tot 200 kilometer met 19 mensen uit te voeren op batterijen. Voorwaarde is wel dat er dan genoeg stroom beschikbaar is en dat alle vliegtuigen op kunnen laden. Dat vraagt om grote veranderingen in het stroomnetwerk van de eilanden. Vandaar dat de onderzoekers zeggen dat alle partijen samen moeten werken. Het is niet alleen aan de luchtvaartmaatschappijen; ook netbeheerders en stroomproducenten moeten hun steentje bijdragen, net als de overheid. Die zal ongetwijfeld met een bijdrage moeten komen, want de nieuwe technologie voor batterijvliegtuigen is veel duurder dan de uitontwikkelde kerosinevliegtuigen. Het NLR kreeg in 2018 het eerste elektrische vliegtuig van Nederland. Met dat vliegtuig doet het onderzoek naar de mogelijkheden van elektrisch vliegen. Lees ook: Op waterstof vliegen vanaf 2024Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.