Kaz Schonebeek 10 mei 2023, 15:00

Een zwak dak én zonnepanelen? Deze Delftse start-up heeft de oplossing

Ruim de helft van de grote bedrijfsdaken kan het gewicht van zonnepanelen niet dragen. De Delftse start-up Rable heeft een zelfdragend systeem ontwikkeld waardoor ook zwakkere platte daken van zonnepanelen kunnen worden voorzien.

1679385662661 Het zelfdragende zonnepanelensysteem van Rable. | Credits: Rable

Zwakke dakconstructies zorgen ervoor dat allerlei grote, platte daken – bijvoorbeeld op distributiecentra en industriepanden – ongeschikt zijn voor zonnepanelen. Uit onderzoek van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) blijkt dat constructieve beperkingen voor bedrijven de belangrijkste reden is om af te zien van het plaatsen van zonnepanelen.

Zonde, dachten de ingenieurs bij Rable. Zij ontwikkelden daarom een systeem op basis van een vakwerkconstructie – oftewel een frame van metalen driehoeken waar zonnepanelen op rusten. Tussen de driehoeken lopen een staalkabel en een rails, die aan de uiteinden wordt vastgemaakt aan het dak. Deze constructie is zo stevig dat er geen extra ballast nodig is om de panelen op hun plek te houden. En dat is de crux van het verhaal: omdat er geen extra gewicht hoeft te worden toegevoegd, kunnen ook relatief zwakke daken van zonnepanelen worden voorzien.

Versterken van daken

“Voor daken met structurele beperkingen is het vaak lastig om de businesscase voor zonnepanelen rond te krijgen”, legt Nikki Hoexum, commercieel manager bij Rable, uit. “Het kost 15 tot 75 euro per vierkante meter om een zwak dak te renoveren voor de installatie van zonnepanelen. Door die investeringskosten komen projecten vaak niet van de grond. Op bedrijfslocaties moet soms de productie worden stilgelegd om het dak te versterken, wat slecht is voor de businesscase van de zonnepanelen.”

Grond opofferen voor zonnepanelen

Grote zonneparken worden nu vaak op de grond geplaatst. Denk aan de grote zonnevelden die overal langs snelwegen, op boerenakkers en zelfs drijvend in meertjes oppoppen. Niet iedereen is daar gelukkig mee: zonneparken concurreren met ander landgebruik zoals landbouw of natuur. Als meer daken vol worden gelegd met zonnepanelen, hoeft minder schaarse grond te worden opgeofferd voor zonneparken.

Geen ballast en weinig ankerpunten

Het systeem van Rable is ongeveer 15 procent duurder dan een doorsnee montagesysteem. Maar Hoexum meent dat het systeem onderaan de streep qua prijs niet onderdoet voor traditionele PV-montagesystemen, doordat er geen ballast en weinig ankerpunten op het dak nodig zijn.

Do-it-yourself

Een bijkomend voordeel is dat de installatie heel snel gaat: de zonnepanelen kunnen in een rijtje over de rails worden uitgerold. “Voor installateurs is het eenvoudig om het systeem in zijn geheel op het dak te plaatsen”, zegt Hoexum. “We zijn ook een versie aan het ontwikkelen voor woningen en garageboxen. Een do-it-yourself concept waardoor iedereen eenvoudig zelf zonnepanelen op zijn dak kan plaatsen.”

Meer over zonnepanelen:

Change Roundtable: Technologische of sociale innovatie (dinsdag 4 juli 2023)

Veel bedrijven zetten in op technologische innovatie om maatschappelijke problemen op te lossen. Het vertrouwen hierin wordt ook wel techno-optisme genoemd. Zijn technologische innovaties inderdaad de oplossing? Of moet er meer gekeken worden naar sociale innovatie. Onderzoek toont dat innovatiesucces voor een groot deel bepaald wordt door sociale innovatie. Maar hoe kunnen bedrijven zorgen voor gedragsverandering?

De roundtable is zowel live op locatie Westbeat te volgen als via livestream.

Miljoeneninvestering voor Rotterdamse fabriek die olie maakt uit gerecycled plastic

Je kunt plastic op allerlei manieren recyclen. Vaak wordt het materiaal in een shredder via mechanische technieken weer uit elkaar getrokken tot korrels of ander basismateriaal voor nieuw plastic. Als dat niet kan, kun je het ook chemisch recyclen. Dan wordt het plastic afval verhit totdat het smelt tot pyrolyse-olie. Daarvan kan in krakers bijvoorbeeld nafta gemaakt worden, een belangrijke grondstof voor de chemische industrie. Technologie versneld uitrollen Toch wordt wereldwijd slechts 20 procent van al het plastic gerecycled. De rest komt op afvalbergen terecht, wordt verbrand of belandt in de oceanen en via vissen zelfs in ons bloed. Pryme heeft een nieuwe, kosteneffectieve methode ontwikkeld, waarbij gebruikt plastic op industriële schaal wordt gerecycled tot pyrolyse-olie die geschikt is voor de chemische industrie. Met de investering van een consortium bestaande uit Infinity Recycling, Invest-NL en LyondellBasell kan Pryme zijn technologie versneld uitrollen. Wereldwijd toepassen Pryme is bezig met de bouw van een geavanceerde recyclingfabriek in Rotterdam. Die zal later dit jaar beginnen met de productie. In 2025 wil het bedrijf een tweede, grotere fabriek bouwen en uiteindelijk zijn technologie wereldwijd gaan toepassen. Het wil hiermee bijdragen aan een koolstofarme, circulaire kunststofeconomie. Alleen al in Europa is er meer dan 10 miljoen ton plastic afval beschikbaar dat Pryme kan verwerken. Met de 40.000 ton die de eerste fabriek inzamelt en verwerkt zegt Pryme 92.000 ton aan CO2-uitstoot per jaar te kunnen besparen. De benodigde energie haalt het bedrijf uit hernieuwbare bronnen. Shell eerste klant In oktober 2021 tekende Pryme al een overeenkomst met Shell voor het leveren van pyrolyse-olie. Toen leek het er nog op dat de fabriek in Rotterdam eind 2022 klaar zou zijn. Shell gaat de pyrolyse-olie van Pryme gebruiken in zijn krakers in Moerdijk in Nederland en in Rheinland in Duitsland om circulaire chemische producten zoals nafta te maken. Ook vanuit de tweede fabriek zal Pryme producten aan Shell leveren. Het internationale chemische bedrijf LyondellBasell is niet alleen investeerder, maar wordt ook klant. Het gaat een deel van de pyrolyse-olie uit de nieuwe recyclingfabriek gebruiken in zijn geplande geïntegreerde hub in het Duitse Keulen. “Met de toenemende vraag vanuit de samenleving en klanten naar meer circulaire producten, zijn we verheugd om te investeren in snelgroeiende bedrijven zoals Pryme om de opschaling van nieuwe geavanceerde commerciële recyclingactiviteiten te ondersteunen en de hoeveelheid gebruikt plastic die verbrand wordt, te verminderen”, zegt Martino Gabellich, Vice President Advanced Recycling en Low Carbon Solutions bij LyondellBasell. Cruciaal belang Volgens Invest-NL is de recyclingmethode van Pryme van cruciaal belang voor het aanpakken van juist die onderdelen van de plastic afvalstromen die niet door middel van mechanische technologieën kunnen worden gerecycled. “Met deze investering onderstrepen we duidelijk de sterke positie van Nederland om de plastic afvalcrisis het hoofd te bieden”, zegt Elisabeth Storm de Grave, hoofd investeringen bij Invest-NL. Lees ook: Chemie kan veel meer gerecycled plastic gebruiken als het geen afval meer isOproep grote investeerders: 'Stop nu met die bergen plastic'Deze groene start-ups wijzen de weg naar een circulaire chemie zonder olieNederland als kampioen chemische recycling: wat is daar voor nodig?